Αρχική ❯ Συμπτώματα ❯ Γιατί πονάνε τα δόντια μου όταν έχω βαρύ κρυολόγημα;

Γιατί πονάνε τα δόντια μου όταν έχω βαρύ κρυολόγημα;

1. Εισαγωγή στον πονόδοντο λόγω κρυολογήματος

Ο πόνος στα δόντια κατά τη διάρκεια ενός βαρέος κρυολογήματος οφείλεται στη στενή ανατομική γειτνίαση των ριζών των άνω δοντιών με τα ιγμόρεια άντρα. Όταν ο ιός του κρυολογήματος προκαλεί φλεγμονή και συσσώρευση βλέννας στους κόλπους του προσώπου η αυξημένη εσωτερική πίεση μεταδίδεται απευθείας στα νεύρα των δοντιών. Αυτό το φαινόμενο αποτελεί κλασικό παράδειγμα αντανακλαστικού πόνου όπου ο εγκέφαλος αδυνατεί να διαχωρίσει εάν ο πόνος προέρχεται από μια οδοντική λοίμωξη ή από τη φλεγμονή του ιγμορείου.

Τα ιγμόρεια είναι αεροφόρες κοιλότητες στα οστά των παρειών οι οποίες υπό φυσιολογικές συνθήκες είναι γεμάτες με αέρα. Παίζουν σημαντικό ρόλο στο φιλτράρισμα της αναπνοής και στην ηχώ της φωνής. Ωστόσο οι βλεννογόνοι τους αντιδρούν βίαια στους αναπνευστικούς ιούς.

Η αναγνώριση αυτού του έμμεσου πονόδοντου προστατεύει τον ασθενή από αδικαιολόγητες επισκέψεις στον οδοντίατρο και εστιάζει τη θεραπεία στην πραγματική πηγή του προβλήματος που είναι η αναπνευστική συμφόρηση και η ιγμορίτιδα.

2. Ανατομία των ιγμορείων άντρων και των δοντιών

Τα ιγμόρεια βρίσκονται ακριβώς πίσω από τα ζυγωματικά εκατέρωθεν της μύτης. Το κάτω τοίχωμα του ιγμορείου είναι εξαιρετικά λεπτό σε ορισμένους ανθρώπους μάλιστα δεν έχει καν οστικό φραγμό και διαχωρίζεται από τις ρίζες των δοντιών μόνο από μια λεπτή μεμβράνη.

Οι ρίζες των οπίσθιων άνω δοντιών συγκεκριμένα των προγομφίων και των γομφίων προεξέχουν συχνά μέσα στο έδαφος της κοιλότητας του ιγμορείου. Αυτή η ανατομική στενότητα αποτελεί την αχίλλειο πτέρνα στην περίοδο των ιογενών λοιμώξεων.

Λόγω αυτής της στενής επαφής οποιαδήποτε παθολογική διαδικασία συμβαίνει στο ιγμόρειο έχει άμεσο αντίκτυπο στην ευαισθησία και τη λειτουργία αυτών των συγκεκριμένων δοντιών χωρίς να υπάρχει καμία οδοντική τερηδόνα.

3. Φλεγμονή και αύξηση της πίεσης (Ιγμορίτιδα)

Το κοινό κρυολόγημα προκαλεί ιογενή ρινίτιδα η οποία εύκολα επεκτείνεται στους παραρρίνιους κόλπους. Ο βλεννογόνος που επενδύει το εσωτερικό των ιγμορείων πρήζεται και εκκρίνει τεράστιες ποσότητες παχύρρευστης βλέννας σε μια προσπάθεια να παγιδεύσει τον ιό.

Τα μικροσκοπικά στόμια που συνδέουν τα ιγμόρεια με τη μύτη αποφράσσονται λόγω του οιδήματος. Ο αέρας και τα υγρά παγιδεύονται στο εσωτερικό της κοιλότητας αυξάνοντας δραματικά την εσωτερική πίεση ακριβώς όπως ένα μπαλόνι που φουσκώνει υπερβολικά.

Αυτή η μηχανική πίεση ωθεί το έδαφος του ιγμορείου προς τα κάτω πιέζοντας βίαια τα ακρορρίζια των δοντιών που βρίσκονται ενσωματωμένα εκεί προκαλώντας έντονη δυσφορία.

4. Εμπλοκή του τρίδυμου νεύρου

Το τρίδυμο νεύρο είναι το μεγαλύτερο αισθητικό νεύρο του προσώπου. Διακλαδίζεται παρέχοντας νεύρωση τόσο στα δόντια της άνω γνάθου όσο και στους βλεννογόνους των ιγμορείων.

Όταν ο βλεννογόνος του ιγμορείου φλεγμαίνει οι νευρικές απολήξεις βομβαρδίζουν το κεντρικό νευρικό σύστημα με σήματα πόνου. Επειδή τα σήματα από το ιγμόρειο και τα δόντια ταξιδεύουν μέσω του ίδιου κεντρικού καλωδίου ο εγκέφαλος μπερδεύεται.

Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται αντανακλαστικός πόνος. Ο ασθενής ορκίζεται ότι το δόντι του είναι χαλασμένο ενώ στην πραγματικότητα το δόντι είναι απολύτως υγιές και απλώς δέχεται τα νευρικά σήματα της φλεγμονής από το γειτονικό ιγμόρειο.

5. Χαρακτηριστικά του ιγμορογενούς πονόδοντου

Η διαφοροποίηση μεταξύ ενός πραγματικού οδοντικού προβλήματος και του πόνου λόγω κρυολογήματος βασίζεται στα ειδικά χαρακτηριστικά της ενοχλήσεως. Ο πόνος από ιγμορίτιδα επηρεάζει συνήθως πολλά δόντια ταυτόχρονα στη μία ή και στις δύο πλευρές της άνω γνάθου.

Αντιθέτως ο πόνος της τερηδόνας ή του αποστήματος εστιάζεται αυστηρά σε ένα συγκεκριμένο δόντι. Επιπλέον ο πόνος του κρυολογήματος είναι αμβλύς συνεχής και περιγράφεται σαν ένα βαρύ αίσθημα πίεσης.

Ένα κλασικό διαγνωστικό σημάδι είναι η επιδείνωση του πόνου κατά την κίνηση. Όταν ο ασθενής σκύβει προς τα εμπρός ή κατεβαίνει απότομα σκάλες το υγρό μέσα στο ιγμόρειο μετατοπίζεται χτυπώντας βίαια τις ρίζες των δοντιών και προκαλώντας μια οξεία αναλαμπή πόνου.

6. Διαφορά στη θερμική ευαισθησία

Μια άλλη κρίσιμη διαφορά εντοπίζεται στην αντίδραση στα θερμικά ερεθίσματα. Τα χαλασμένα δόντια με κατεστραμμένο νεύρο ή μολυσμένο πολφό αντιδρούν με οξύ διαπεραστικό πόνο στο κρύο νερό ή στα ζεστά ροφήματα.

Τα δόντια που πονάνε λόγω του κρυολογήματος διατηρούν τον πολφό τους υγιή. Συνεπώς δεν εμφανίζουν καμία ιδιαίτερη ευαισθησία στη θερμοκρασία των τροφών επιβεβαιώνοντας στον ασθενή ότι το πρόβλημα βρίσκεται έξω από τη δομή του δοντιού.

Η μόνη ευαισθησία που αναφέρουν οι ασθενείς είναι κατά τη μάσηση σκληρών τροφών διότι η πίεση του δοντιού σπρώχνει τη ρίζα προς το ήδη φλεγμονώδες ιγμόρειο.

7. Αναπνοή από το στόμα και ξηροστομία

Το κρυολόγημα προκαλεί ρινική συμφόρηση αναγκάζοντας τον ασθενή να αναπνέει σχεδόν αποκλειστικά από το στόμα. Η συνεχής ροή αέρα ξηραίνει τη στοματική κοιλότητα εξατμίζοντας το σάλιο.

Το σάλιο περιέχει φυσικά αντισώματα και μέταλλα που προστατεύουν το σμάλτο των δοντιών. Η απουσία του αφήνει τα δόντια ευάλωτα και αλλάζει το pH του στόματος σε όξινο.

Αυτό το όξινο ξηρό περιβάλλον δημιουργεί μια γενικευμένη ευαισθησία στα ούλα και τα δόντια επιδεινώνοντας το αίσθημα δυσφορίας που έχει ήδη δημιουργηθεί από την πίεση των ιγμορείων.

8. Η επίδραση του βήχα και του φτερνίσματος

Το βαρύ κρυολόγημα συνοδεύεται πάντα από βίαιο βήχα και φτέρνισμα. Αυτές οι αντανακλαστικές κινήσεις αυξάνουν αστραπιαία την πίεση στο εσωτερικό της κεφαλής και των κόλπων.

Κάθε φορά που το άτομο φτερνίζεται ένα ωστικό κύμα πίεσης χτυπάει τα τοιχώματα των ιγμορείων. Η ραγδαία αυτή συμπίεση των υποδοχέων πόνου μεταφράζεται σε μια οξεία σουβλιά που διαπερνά την άνω γνάθο.

Η συνεχής σύσπαση των μυών του προσώπου κατά τη διάρκεια της ασθένειας προκαλεί επίσης μυϊκό κάματο στους μασητήρες μύες συγχέοντας περαιτέρω την προέλευση του πόνου.

9. Πίνακας διαφορικής διάγνωσης

Ο σωστός εντοπισμός του προβλήματος γλιτώνει χρόνο και άσκοπες επεμβάσεις.

Χαρακτηριστικό Πόνος λόγω Ιγμορίτιδας / Κρυώματος Οδοντιατρικό Πρόβλημα (Τερηδόνα)
Εντοπισμός Σε πολλά πίσω δόντια της άνω γνάθου Αυστηρά σε ένα συγκεκριμένο δόντι
Επίδραση της κίνησης Ο πόνος αυξάνεται με το σκύψιμο μπροστά Δεν επηρεάζεται από την αλλαγή στάσης
Θερμικά Ερεθίσματα Καμία ευαισθησία στο ζεστό ή κρύο Οξύς πόνος στο κρύο νερό ή τα γλυκά
Συνοδά Συμπτώματα Ρινική καταρροή πυρετός πονοκέφαλος Πρήξιμο ούλων κακοσμία στόματος

10. Διαχείριση της ρινικής συμφόρησης

Η αποτελεσματική ανακούφιση του πονόδοντου επιτυγχάνεται μόνο με την αποσυμφόρηση των ιγμορείων. Η χρήση ρινικών αποσυμφορητικών σπρέι προκαλεί άμεση αγγειοσυστολή στον ρινικό βλεννογόνο.

Η συρρίκνωση του βλεννογόνου ανοίγει τα στόμια των ιγμορείων επιτρέποντας στον εγκλωβισμένο αέρα και τη βλέννα να παροχετευτούν. Μόλις η πίεση μειωθεί ο πόνος στα δόντια εξαφανίζεται σχεδόν ακαριαία.

Πρέπει ωστόσο να τηρείται ο ιατρικός κανόνας της μη χρήσης αυτών των σπρέι για περισσότερο από πέντε ημέρες προκειμένου να αποφευχθεί το φαινόμενο της φαρμακευτικής ρινίτιδας και της εξάρτησης.

11. Εισπνοές ατμού και φυσικές θεραπείες

Η παλαιότερη και ίσως πιο ασφαλής μέθοδος αποσυμφόρησης είναι η εισπνοή υδρατμών. Ο ζεστός ατμός ρευστοποιεί την πηχτή βλέννα που φράζει τα ιγμόρεια και ενυδατώνει τους ερεθισμένους ιστούς.

Η προσθήκη αιθέριων ελαίων όπως ο ευκάλυπτος προσφέρει ελαφρά αντισηπτική και αναλγητική δράση στους βλεννογόνους. Οι ρινικές πλύσεις με φυσιολογικό ορό είναι εξαιρετικά αποτελεσματικές καθώς απομακρύνουν μηχανικά τους ιούς και την περίσσεια βλέννας.

Η συνεχής ενυδάτωση με άφθονα υγρά αραιώνει τις εκκρίσεις όλου του σώματος κάνοντας την αποβολή τους ευκολότερη και ανακουφίζοντας την πίεση στις ρίζες των δοντιών.

12. Χρήση παυσίπονων και αντιφλεγμονωδών

Για την άμεση διαχείριση του πόνου τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα όπως η ιβουπροφαίνη αποτελούν τη βέλτιστη επιλογή. Δρουν διπλά μειώνοντας τόσο τον πόνο όσο και τη φλεγμονή των ιγμορείων.

Η παρακεταμόλη βοηθά στον έλεγχο του πυρετού και του πόνου αλλά στερείται αντιφλεγμονώδους δράσης. Η αποφυγή ζεστών επιθεμάτων στα μάγουλα συνιστάται διότι η τοπική θερμότητα μπορεί να αυξήσει την αγγειοδιαστολή και το οίδημα εντείνοντας το πρόβλημα.

Τα αντιισταμινικά συνήθως δεν βοηθούν στο ιογενές κρυολόγημα αντίθετα ξηραίνουν υπερβολικά τη βλέννα εγκλωβίζοντάς την μέσα στους κόλπους και αυξάνοντας την πίεση.

13. Πότε να επισκεφθείτε οδοντίατρο

Παρόλο που η πλειοψηφία των περιπτώσεων οφείλεται στο κρυολόγημα δεν αποκλείεται η σύμπτωση μιας πραγματικής οδοντικής λοίμωξης. Η επίσκεψη στον οδοντίατρο είναι απαραίτητη εάν ο πόνος επιμένει αφού περάσουν τα συμπτώματα της ίωσης.

Εάν ο πόνος περιορίζεται μόνο σε ένα δόντι ούλο πρηστεί εμφανιστεί πύον ή το δόντι αρχίσει να πονάει αφόρητα με τα ζεστά ροφήματα η διάγνωση στρέφεται στο οδοντικό απόστημα.

Ο οδοντίατρος μέσω μιας απλής ακτινογραφίας επιβεβαιώνει την παρουσία τερηδόνας ή ακρορριζικής αλλοίωσης διαχωρίζοντας τη φλεγμονή του πολφού από τον αντανακλαστικό πόνο των παραρρίνιων κόλπων.

14. Πότε απαιτείται ιατρική περίθαλψη (ΩΡΛ)

Η ιγμορίτιδα του κοινού κρυολογήματος είναι ιογενής και υποχωρεί μόνη της σε επτά έως δέκα ημέρες. Εάν ωστόσο τα συμπτώματα παραταθούν πέραν των δέκα ημερών ο πόνος γίνει μονόπλευρος και ο πυρετός επανέλθει η λοίμωξη έχει μετατραπεί σε βακτηριακή.

Η βακτηριακή ιγμορίτιδα απαιτεί την εξέταση από Ωτορινολαρυγγολόγο και συχνά τη χορήγηση στοχευμένης αντιβιοτικής αγωγής για την εκρίζωση του μικροβίου.

Η καθυστέρηση στη θεραπεία μπορεί να οδηγήσει σε χρόνια ιγμορίτιδα μετατρέποντας τον πονόδοντο σε ένα βασανιστικό μόνιμο σύμπτωμα το οποίο επιδεινώνεται με κάθε μικρή αλλαγή του καιρού.

15. Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Γιατί πονάνε μόνο τα πάνω δόντια μου όταν κρυώνω;

Διότι μόνο οι ρίζες των άνω δοντιών γειτνιάζουν και μερικές φορές εισχωρούν μέσα στην κοιλότητα των ιγμορείων. Τα κάτω δόντια βρίσκονται σε συμπαγές οστό και δεν επηρεάζονται από τη ρινική συμφόρηση.

2. Πρέπει να πάρω αντιβίωση για τον πόνο;

Όχι τα περισσότερα κρυολογήματα είναι ιογενή και τα αντιβιοτικά δεν έχουν καμία δράση. Απαιτούνται μόνο αποσυμφορητικά. Αντιβίωση θα πάρετε μόνο αν ο ιατρός διαγνώσει βακτηριακή επιπλοκή.

3. Μπορεί η ιγμορίτιδα να καταστρέψει το νεύρο του δοντιού;

Η πίεση της ιγμορίτιδας προκαλεί παροδικό πόνο και ευαισθησία. Δεν καταστρέφει τον πολφό ούτε προκαλεί μόνιμη βλάβη στο ίδιο το δόντι εφόσον υποχωρήσει.

4. Αν βγάλω το δόντι θα σταματήσει ο πόνος στα ιγμόρεια;

Αντιθέτως. Εάν το δόντι είναι υγιές και αφαιρεθεί ο πόνος θα παραμείνει και μάλιστα μπορεί να δημιουργηθεί μια μόνιμη τρύπα επικοινωνίας μεταξύ του στόματος και του ιγμορείου περιπλέκοντας την κατάσταση.

5. Βοηθάει να βάλω γαρύφαλλο στο δόντι;

Το έλαιο γαρύφαλλου έχει ήπιες αναισθητικές ιδιότητες για τις οδοντικές βλάβες αλλά στη συγκεκριμένη περίπτωση ο πόνος έρχεται εσωτερικά από τα νεύρα της ρίζας οπότε η τοπική εφαρμογή του δεν προσφέρει ανακούφιση.

16. Βιβλιογραφία

Αποποίηση ευθύνης: Το περιεχόμενο προορίζεται για ενημέρωση και δεν αντικαθιστά ιατρική συμβουλή. Πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας για εξατομικευμένη θεραπεία.

Σχετικά θέματα:κρυολόγημαπονόδοντος

Συγγραφή & Επιστημονική Επιμέλεια

Συντακτική Ομάδα Biomedica

Συγγραφή & Συλλογή Δεδομένων:
Συντακτική Ομάδα Biomedica.gr

Επιστημονικός Εκδότης (Publisher):
Γκίκας Γεώργιος

  • Πτυχιούχος Τεχνολόγος Ιατρικών Οργάνων
  • Διπλωματούχος Ομοιοπαθητικής Συμβουλευτικής PDHom (UK)
  • Πιστοποιημένο Μέλος (Affiliate - AFHom) του Faculty of Homeopathy (UK) — Φορέας υπό την Αιγίδα της Α.Μ. Βασιλιά Καρόλου Γ'