1. Εισαγωγή στη νευρολογική αντίδραση του φόβου
Το ανεξέλεγκτο τρίξιμο των δοντιών όταν τρομάζετε αποτελεί μια εξελικτική αντίδραση του νευρικού συστήματος που σχετίζεται με τον αρχέγονο μηχανισμό μάχης ή φυγής. Ο εγκέφαλος στην προσπάθειά του να αντιμετωπίσει την ξαφνική απειλή απελευθερώνει μαζικές ποσότητες αδρεναλίνης προκαλώντας ραγδαία σύσπαση και χαλάρωση των μασητήριων μυών της γνάθου. Αυτή η ακραία υπερδιέγερση του κινητικού συστήματος μεταφράζεται σε τρέμουλο το οποίο λειτουργεί ως τρόπος εκτόνωσης της τεράστιας συσσωρευμένης ενέργειας.
Ο φόβος δεν είναι απλώς ένα συναίσθημα αλλά μια καταιγιστική φυσιολογική διεργασία που καταλαμβάνει ολόκληρο το σώμα μέσα σε κλάσματα του δευτερολέπτου. Όταν οι αισθήσεις αντιληφθούν έναν κίνδυνο τα σήματα φτάνουν ακαριαία στην αμυγδαλή του εγκεφάλου η οποία λειτουργεί ως το κέντρο συναγερμού του οργανισμού. Η απόκριση είναι σχεδιασμένη να μεγιστοποιήσει τις πιθανότητες επιβίωσης προσφέροντας άμεση μυϊκή ισχύ και εγρήγορση.
Ωστόσο στη σύγχρονη εποχή η πλειονότητα των απειλών δεν απαιτεί φυσική μάχη ή έντονο τρέξιμο για να ξεφύγουμε. Η χημική ενέργεια που απελευθερώνεται στο αίμα παραμένει εγκλωβισμένη στο σώμα χωρίς κανένα τρόπο άμεσης σωματικής εκτόνωσης. Το νευρικό σύστημα μην μπορώντας να διαχειριστεί αυτή τη στατική φόρτιση προκαλεί μικροσκοπικές και ταχύτατες συσπάσεις στους μύες.
Η κάτω γνάθος όντας μια εξαιρετικά κινητή δομή που ελέγχεται από μερικούς από τους ισχυρότερους μύες του σώματος γίνεται το κύριο σημείο εκδήλωσης αυτής της υπερδιέγερσης δημιουργώντας τον χαρακτηριστικό ήχο κρούσης των δοντιών.
2. Η ανατομία των μυών της γνάθου
Η κάτω γνάθος συνδέεται με το κρανίο μέσω της κροταφογναθικής άρθρωσης μιας από τις πιο σύνθετες αρθρώσεις του ανθρώπινου σώματος. Η κίνηση της γνάθου ελέγχεται κυρίως από τέσσερις ισχυρούς μύες τους μασητήρες τους κροταφίτες και τους πτερυγοειδείς μύες. Οι μασητήρες ειδικότερα είναι ικανοί να ασκήσουν τεράστια δύναμη συνθλίβοντας τροφές.
Αυτοί οι μύες διαθέτουν εξαιρετικά πυκνή νεύρωση και είναι άμεσα συνδεδεμένοι με το εγκεφαλικό στέλεχος. Λόγω της ανατομικής τους σπουδαιότητας για την επιβίωση τη σίτιση και την προστασία του αεραγωγού το νευρικό σύστημα διατηρεί έναν υψηλό βασικό τόνο σε αυτούς τους μύες. Είναι πάντα έτοιμοι να αντιδράσουν.
Όταν το σώμα εκτίθεται σε ακραίο στρες οι μασητήρες συσπώνται αντανακλαστικά για να προστατεύσουν το πρόσωπο και τον λαιμό δημιουργώντας μια φυσική ασπίδα. Η σύσπαση αυτή είναι συχνά τόσο βίαιη που οι ανταγωνιστές μύες προσπαθούν να επαναφέρουν τη γνάθο.
Η σύγκρουση αυτών των αντίρροπων δυνάμεων σύσπασης και χάλασης σε συνδυασμό με την αδρεναλίνη δημιουργεί τον ανεξέλεγκτο ρυθμικό σπασμό. Το βάρος και η κινητικότητα της γνάθου μετατρέπουν αυτόν τον σπασμό σε ακουστό τρίξιμο.
3. Ο άξονας μάχης ή φυγής
Η αντίδραση μάχης ή φυγής είναι το θεμέλιο της επιβίωσής μας. Ελέγχεται από το συμπαθητικό νευρικό σύστημα το οποίο αναλαμβάνει δράση χωρίς καμία συνειδητή σκέψη. Μόλις τρομάξετε ο υποθάλαμος στέλνει ηλεκτρικά σήματα στα επινεφρίδια για να απελευθερώσουν ορμόνες απευθείας στην κυκλοφορία του αίματος.
Αυτός ο άξονας ανακατευθύνει την κυκλοφορία του αίματος από τα πεπτικά όργανα και το δέρμα προς τους μεγάλους σκελετικούς μύες και την καρδιά. Οι κόρες των ματιών διαστέλλονται και η αναπνοή γίνεται γρήγορη και ρηχή. Το σώμα βρίσκεται σε κατάσταση απόλυτου συναγερμού.
Σε αυτή την ακραία κατάσταση οι μύες του προσώπου και του λαιμού τεντώνονται στο μέγιστο. Το νευρικό σύστημα πλημμυρίζει με ηλεκτρικά σήματα προκαλώντας μια κατάσταση υπερτονίας. Ο έλεγχος των λεπτών κινήσεων χάνεται καθώς προτεραιότητα δίνεται στην ακαθάριστη μυϊκή ισχύ.
Οποιαδήποτε λεπτή δομή όπως η άρθρωση της γνάθου αρχίζει να τρέμει εξαιτίας του βομβαρδισμού των ερεθισμάτων αδυνατώντας να βρει μια θέση ηρεμίας.
4. Ο ρόλος της αδρεναλίνης και της νοραδρεναλίνης
Η αδρεναλίνη και η νοραδρεναλίνη είναι οι χημικοί αγγελιοφόροι του τρόμου. Η έκκρισή τους προκαλεί τεράστια αλλαγή στη φυσιολογία του κυττάρου. Η αδρεναλίνη συνδέεται με συγκεκριμένους υποδοχείς πάνω στις μυϊκές ίνες προκαλώντας ραγδαία αύξηση της διέγερσής τους.
Η παρουσία αυτών των ορμονών μειώνει τον ουδό διέγερσης του μυός δηλαδή το όριο της εντολής που χρειάζεται για να συσπαστεί. Οι μυϊκές ίνες γίνονται τόσο ευαίσθητες που συσπώνται συνεχώς και ανεξέλεγκτα. Η νοραδρεναλίνη ενισχύει αυτή τη διαδικασία διατηρώντας τα αγγεία σε σύσπαση και αυξάνοντας την αρτηριακή πίεση.
Η υψηλή συγκέντρωση αυτών των κατεχολαμινών στο αίμα ξεπερνά την ικανότητα του εγκεφάλου να διατηρήσει την ομαλή μυϊκή κίνηση. Είναι χαρακτηριστικό ότι παρόμοιο τρέμουλο νιώθουν οι άνθρωποι όταν τους χορηγείται συνθετική αδρεναλίνη για ιατρικούς λόγους π.χ. σε αλλεργικό σοκ.
Καθώς το συκώτι αρχίζει να διασπά τις ορμόνες αυτές λίγα λεπτά μετά τον αρχικό τρόμο η συγκέντρωσή τους μειώνεται και τα δόντια σταματούν σταδιακά να τρίζουν.
5. Κινητική υπερδιέγερση και μυϊκός τρόμος
Το τρέμουλο ή ιατρικά τρόμος είναι μια ρυθμική ακούσια ταλαντωτική κίνηση ενός μέρους του σώματος. Στην περίπτωση του φόβου πρόκειται για φυσιολογικό τρόμο. Όλοι οι άνθρωποι έχουν έναν απειροελάχιστο αόρατο τρόμο στους μύες τους ο οποίος ενισχύεται δραματικά σε συνθήκες στρες.
Ο φυσιολογικός τρόμος προέρχεται από την καθυστέρηση μεταξύ του σήματος σύσπασης από το νεύρο και της μηχανικής αντίδρασης του μυός. Όταν η αδρεναλίνη ενισχύει αυτή τη διαδικασία η ταλάντωση γίνεται τεράστια. Οι μασητήρες μύες λόγω της κοντής τους διαδρομής συσπώνται και χαλαρώνουν πολλές φορές το δευτερόλεπτο.
Αυτός ο ρυθμός συχνά φτάνει τα οκτώ έως δώδεκα Hertz προκαλώντας την ταχύτατη κρούση της κάτω με την άνω γνάθο. Η δράση αυτή είναι εντελώς ακούσια. Όσο κι αν προσπαθήσετε να χαλαρώσετε τη γνάθο σας ο εγκέφαλος υπερισχύει της συνειδητής σας προσπάθειας επιβάλλοντας τον σπασμό.
Η αδυναμία συνειδητού ελέγχου είναι ακριβώς αυτό που κάνει την εμπειρία τρομακτική ενισχύοντας συχνά το ίδιο το συναίσθημα του φόβου.
6. Εξελικτική σκοπιμότητα του τρεμούλιασματος
Από εξελικτική άποψη το τρέμουλο στους μύες κατά τη διάρκεια μιας απειλής έχει σημαντική χρησιμότητα. Στο ζωικό βασίλειο η εμφάνιση των δοντιών και το κροτάλισμα της γνάθου λειτουργούν ως προειδοποιητικό σημάδι επιθετικότητας προς τον εχθρό. Αποτελεί μια προσπάθεια εκφοβισμού του αντιπάλου δείχνοντας ετοιμότητα για μάχη.
Επιπλέον το συνεχές τρέμουλο διατηρεί τους μύες ζεστούς και απόλυτα προετοιμασμένους για άμεση κίνηση. Ένας μυς που βρίσκεται ήδη σε κατάσταση ελαφριάς σύσπασης μπορεί να αναπτύξει μέγιστη δύναμη πολύ πιο γρήγορα από έναν εντελώς χαλαρό μυ. Το σώμα βρίσκεται σε κατάσταση αναμμένης μηχανής με το πόδι στο γκάζι.
Το τρέμουλο διευκολύνει επίσης την ταχύτερη κυκλοφορία του αίματος στους μύες απομακρύνοντας τις τοξίνες και παρέχοντας φρέσκο οξυγόνο. Είναι ένας μηχανισμός εκτόνωσης της περίσσειας κινητικής ενέργειας που παράγεται από τον άξονα του στρες.
Η κατανόηση αυτής της βιολογικής κληρονομιάς μας βοηθά να αποδεχτούμε αυτή την άβολη αντίδραση ως μια ένδειξη ότι ο οργανισμός μας λειτουργεί με απόλυτη τελειότητα.
7. Διαφορές από τον τρόμο λόγω ψύχους
Είναι σημαντικό να διαχωρίσουμε το τρίξιμο των δοντιών λόγω φόβου από το τρέμουλο λόγω κρύου παρόλο που η μηχανική εκδήλωση μοιάζει. Όταν κρυώνετε ο υποθάλαμος του εγκεφάλου ενεργοποιεί το τρέμουλο προκειμένου να παραχθεί θερμότητα μέσω της συνεχούς μυϊκής τριβής. Είναι ένας θερμορρυθμιστικός μηχανισμός.
Ο τρόμος λόγω ψύχους είναι ρυθμικός και επηρεάζει ολόκληρο το σώμα ταυτόχρονα συμπεριλαμβανομένης της γνάθου. Αντίθετα ο τρόμος λόγω φόβου ενεργοποιείται από τα συναισθηματικά κέντρα του εγκεφάλου και συνδέεται με τη χημική έκρηξη της αδρεναλίνης χωρίς να έχει σκοπό την παραγωγή θερμότητας.
Ο φόβος συνοδεύεται πάντα από επιπλέον συμπτώματα του συμπαθητικού συστήματος όπως εφίδρωση ξηροστομία και ταχυκαρδία ενώ το κρύο συνοδεύεται από χήνειο δέρμα ανατριχίλα και παγωμένα άκρα λόγω αγγειοσύσπασης.
Και στις δύο περιπτώσεις πάντως η γνάθος πρωταγωνιστεί λόγω της ευαισθησίας και της ισχύος των μασητήριων μυών της.
8. Ο ρόλος του τρίδυμου νεύρου
Το τρίδυμο νεύρο είναι το μεγαλύτερο και πιο πολύπλοκο κρανιακό νεύρο. Ευθύνεται για τη μεταφορά της αισθητικότητας από ολόκληρο το πρόσωπο και ταυτόχρονα ελέγχει αποκλειστικά όλους τους μύες της μάσησης. Η πολυπλοκότητα αυτού του νεύρου το καθιστά εξαιρετικά ευάλωτο στην ψυχολογική πίεση.
Το τρίδυμο νεύρο έχει άμεσες νευρωνικές συνδέσεις με την αμυγδαλή και τον ιππόκαμπο κέντρα διαχείρισης των συναισθημάτων. Όταν το άτομο βιώνει έντονο φόβο τα συναισθηματικά σήματα ταξιδεύουν ταχύτατα μέσω αυτών των συνδέσεων προς τον κινητικό πυρήνα του τρίδυμου νεύρου στο στέλεχος του εγκεφάλου.
Η διέγερση αυτού του πυρήνα προκαλεί τη μαζική και ανεξέλεγκτη εκφόρτιση σημάτων προς τους μασητήρες προκαλώντας το τρίξιμο. Η άμεση αυτή νευρολογική γέφυρα εξηγεί γιατί το πρόσωπο και η γνάθος αντανακλούν τα συναισθήματά μας με τόσο ξεκάθαρο και άμεσο τρόπο.
Οτιδήποτε επηρεάζει την ψυχολογική μας κατάσταση καταγράφεται και εκφράζεται άμεσα μέσω της δραστηριότητας του τρίδυμου νεύρου.
9. Ψυχολογικό στρες και σωματοποίηση
Ο τρόπος με τον οποίο ο φόβος εκδηλώνεται σωματικά αποτελεί ένα κλασικό παράδειγμα σωματοποίησης. Ο οργανισμός μετατρέπει το συναισθηματικό βάρος σε απτό φυσικό σύμπτωμα. Άτομα που πάσχουν από χρόνιες διαταραχές άγχους βιώνουν συχνά μόνιμη σύσπαση της γνάθου και βρυγμό.
Ο βρυγμός είναι το σφίξιμο ή τρίξιμο των δοντιών το οποίο συμβαίνει είτε κατά τη διάρκεια της ημέρας είτε πιο συχνά κατά τη διάρκεια του ύπνου. Αποτελεί τη χρόνια μορφή της οξείας αντίδρασης που βιώνουμε στον τρόμο. Η συσσωρευμένη ψυχολογική ένταση βρίσκει διέξοδο μέσω της καταπόνησης της κροταφογναθικής άρθρωσης.
Η συνεχής παραμονή του οργανισμού σε κατάσταση συναγερμού εξαντλεί τα αποθέματα ενέργειας και οδηγεί σε χρόνιους μυϊκούς σπασμούς. Το πρόσωπο αποκτά μια χαρακτηριστική σφιγμένη όψη και ο ασθενής παραπονιέται για συχνούς πονοκεφάλους. Η πονοκέφαλος τάσης είναι το συχνότερο επακόλουθο αυτής της κατάστασης.
Η αναγνώριση αυτών των σωματικών σημαδιών αποτελεί το πρώτο βήμα για τη θεραπευτική προσέγγιση της ίδιας της ρίζας του άγχους.
10. Ο αντίκτυπος στην κροταφογναθική άρθρωση
Η κροταφογναθική άρθρωση λειτουργεί σαν ένας μεντεσές που επιτρέπει στη γνάθο να ανοιγοκλείνει και να κινείται πλευρικά. Διαθέτει έναν μικρό χόνδρινο δίσκο που απορροφά τους κραδασμούς. Το ανεξέλεγκτο τρίξιμο των δοντιών λόγω φόβου ασκεί κολοσσιαίες πιέσεις σε αυτόν τον μικροσκοπικό δίσκο.
Αν και ένα μεμονωμένο επεισόδιο φόβου δεν προκαλεί μόνιμη βλάβη η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε τέτοιες καταστάσεις ή ο χρόνιος βρυγμός καταστρέφουν την άρθρωση. Ο δίσκος φθείρεται και μετατοπίζεται προκαλώντας χαρακτηριστικούς ήχους κλικ κατά το άνοιγμα του στόματος.
Οι μύες που περιβάλλουν την άρθρωση εξαντλούνται από τον συνεχή σπασμό συσσωρεύοντας γαλακτικό οξύ και φλεγμονώδεις ουσίες. Αυτό οδηγεί στο σύνδρομο της κροταφογναθικής διάρθρωσης το οποίο χαρακτηρίζεται από χρόνιο πόνο στο πρόσωπο αδυναμία πλήρους διάνοιξης του στόματος και πόνο κατά τη μάσηση.
Η χρήση ειδικών ναρθήκων κατά τη διάρκεια της νύχτας προστατεύει την άρθρωση απορροφώντας την καταστροφική ενέργεια της σύσπασης.
11. Πίνακας τύπων μυϊκού τρόμου
Η διαφοροποίηση των αιτιών του τρόμου είναι σημαντική για την κατανόηση της φύσης του συμπτώματος.
| Είδος Τρόμου | Κύρια Αιτία και Μηχανισμός |
|---|---|
| Φυσιολογικός τρόμος (Φόβος) | Έκκριση αδρεναλίνης υπερδιέγερση συμπαθητικού συστήματος |
| Θερμορρυθμιστικός τρόμος (Ψύχος) | Αντανακλαστικό υποθαλάμου για παραγωγή θερμότητας |
| Ιδιοπαθής τρόμος | Νευρολογική διαταραχή εμφανίζεται κυρίως στα χέρια κατά την κίνηση |
| Τρόμος ηρεμίας (Πάρκινσον) | Μείωση ντοπαμίνης στον εγκέφαλο εμφανίζεται όταν ο μυς είναι χαλαρός |
Η παρατήρηση του πλαισίου στο οποίο εμφανίζεται ο τρόμος αποκλείει εύκολα τις παθολογικές καταστάσεις καθησυχάζοντας τον ασθενή.
12. Πότε υποδηλώνεται νευρολογικό πρόβλημα
Παρόλο που το τρίξιμο των δοντιών λόγω φόβου είναι φυσιολογικό η εμμονή του συμπτώματος απουσία στρεσογόνων παραγόντων απαιτεί προσοχή. Εάν η γνάθος σας τρέμει χωρίς κανέναν προφανή λόγο ή εάν το τρέμουλο δεν σταματά μετά την παρέλευση του κινδύνου αυτό αποτελεί προειδοποιητικό σημάδι.
Η ανάπτυξη τρόμου που συνοδεύεται από μυϊκή δυσκαμψία αλλαγές στην ομιλία ή δυσκολία στην κατάποση υποδηλώνει διαταραχή στα βασικά γάγγλια του εγκεφάλου. Σε σπάνιες περιπτώσεις βλάβες στον φλοιό του εγκεφάλου ή πρώιμα σημάδια νευροεκφυλιστικών νοσημάτων ενδέχεται να ξεκινήσουν με τρέμουλο στη γνάθο.
Η λήψη συγκεκριμένων φαρμάκων κυρίως αντικαταθλιπτικών και αντιψυχωσικών φαρμάκων προκαλεί συχνά κινητικές διαταραχές που μιμούνται τον τρόμο του φόβου. Η όψιμη δυσκινησία είναι μια χαρακτηριστική παρενέργεια όπου ο ασθενής κάνει ακούσιες κινήσεις μάσησης.
Σε κάθε αμφιβολία η αξιολόγηση από ειδικό νευρολόγο διασφαλίζει τον αποκλεισμό ή την έγκαιρη διάγνωση οποιασδήποτε οργανικής βλάβης.
13. Διαγνωστική προσέγγιση του επίμονου τρόμου
Ο νευρολόγος βασίζεται κυρίως στο κλινικό ιστορικό για να αξιολογήσει το σύμπτωμα. Θα ζητήσει να περιγράψετε με ακρίβεια σε ποιες καταστάσεις εμφανίζεται το τρίξιμο και πόσο διαρκεί. Η κλινική εξέταση εστιάζει στην παρατήρηση του τρόμου εν ηρεμία και κατά την κίνηση.
Για τον έλεγχο της λειτουργίας της κροταφογναθικής άρθρωσης συχνά ζητείται η συνεργασία με γναθοχειρουργό ή εξειδικευμένο οδοντίατρο. Ο οδοντίατρος θα ελέγξει τα δόντια για σημάδια έντονης φθοράς που υποδηλώνουν χρόνιο βρυγμό. Η φθορά της αδαμαντίνης είναι αδιάψευστος μάρτυρας της νυχτερινής καταπόνησης.
Εάν κριθεί απαραίτητο η διενέργεια ηλεκτρομυογραφήματος μετρά την ηλεκτρική δραστηριότητα των μασητήρων διαχωρίζοντας τον φυσιολογικό από τον παθολογικό σπασμό. Οι αιματολογικές εξετάσεις αποκλείουν τον υπερθυρεοειδισμό ο οποίος προκαλεί γενικευμένο μυϊκό τρόμο και άγχος.
Η στοχευμένη αυτή διερεύνηση εξασφαλίζει τη χορήγηση της κατάλληλης θεραπείας.
14. Τεχνικές χαλάρωσης και αυτοελέγχου
Η διαχείριση της οξείας αντίδρασης του φόβου βασίζεται στην επανάκτηση του ελέγχου του αυτόνομου νευρικού συστήματος. Η βαθιά διαφραγματική αναπνοή είναι το πιο άμεσο και ισχυρό εργαλείο. Εισπνέοντας αργά και βαθιά διεγείρετε το παρασυμπαθητικό σύστημα το οποίο στέλνει σήμα ασφάλειας στον εγκέφαλο.
Αυτό το σήμα σταματά την έκκριση αδρεναλίνης. Μια άλλη εξαιρετική τεχνική είναι η προοδευτική μυϊκή χαλάρωση. Σε αυτή την πρακτική σφίγγετε ηθελημένα τους μύες της γνάθου για μερικά δευτερόλεπτα και στη συνέχεια τους χαλαρώνετε απότομα. Αυτή η συνειδητή εναλλαγή διακόπτει τον ακούσιο σπασμό επαναφέροντας τον έλεγχο.
Η τοποθέτηση της γλώσσας στον ουρανίσκο ακριβώς πίσω από τα μπροστινά δόντια χαλαρώνει ανατομικά την κάτω γνάθο αποτρέποντας την πλήρη σύγκλειση των δοντιών. Η απομάκρυνση από το στρεσογόνο περιβάλλον και η επαφή με το κρύο νερό στο πρόσωπο καταστέλλουν περαιτέρω την υπερδιέγερση.
Η εξάσκηση αυτών των τεχνικών μετατρέπει τον φόβο από μια ανεξέλεγκτη καταιγίδα σε μια διαχειρίσιμη βιολογική διαδικασία.
15. Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
1. Γιατί τα δόντια μου χτυπούν μεταξύ τους όταν τρομάζω;
Ο φόβος απελευθερώνει μαζικές ποσότητες αδρεναλίνης η οποία προκαλεί υπερδιέγερση και ραγδαίες ακούσιες συσπάσεις στους ισχυρούς μύες της γνάθου οδηγώντας στο χαρακτηριστικό τρίξιμο.
2. Είναι επικίνδυνο για τα δόντια μου αυτό το σύμπτωμα;
Ένα μεμονωμένο επεισόδιο λόγω φόβου δεν προκαλεί βλάβη ωστόσο το χρόνιο σφίξιμο λόγω άγχους φθείρει την αδαμαντίνη και καταπονεί τις αρθρώσεις.
3. Μπορώ να το σταματήσω την ώρα που συμβαίνει;
Είναι πολύ δύσκολο να σταματήσει συνειδητά ωστόσο η βαθιά αργή αναπνοή βοηθά στην ταχύτερη αποβολή της αδρεναλίνης και στη χαλάρωση του νευρικού συστήματος.
4. Γιατί αντιδρά έτσι το σώμα αφού δεν βοηθάει σε κάτι;
Αποτελεί εξελικτικό κατάλοιπο του μηχανισμού μάχης ή φυγής όπου το τρέμουλο λειτουργεί ως προειδοποίηση στον εχθρό και διατηρεί τους μύες ζεστούς για άμεση κίνηση.
5. Σχετίζεται αυτό με το τρίξιμο των δοντιών στον ύπνο;
Ναι και τα δύο συνδέονται με την εκτόνωση της ψυχολογικής έντασης. Ο βρυγμός στον ύπνο είναι η χρόνια υποσυνείδητη εκδήλωση του άγχους της ημέρας.
6. Πρέπει να πάρω φάρμακα για να μην συμβαίνει;
Δεν χρειάζονται φάρμακα για μια φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού στον φόβο παρά μόνο εάν πάσχετε από χρόνιες αγχώδεις διαταραχές που καταστρέφουν την ποιότητα ζωής σας.
7. Πότε πρέπει να ανησυχήσω για το τρέμουλο της γνάθου;
Εάν η γνάθος τρέμει χωρίς να αισθάνεστε φόβο εάν το τρέμουλο συνεχίζεται για ώρες ή εάν συνυπάρχει δυσκολία στην ομιλία απαιτείται άμεσα νευρολογική εξέταση.
16. Βιβλιογραφία
Αποποίηση ευθύνης: Το περιεχόμενο προορίζεται για ενημέρωση και δεν αντικαθιστά ιατρική συμβουλή. Πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας για εξατομικευμένη θεραπεία.
