Πώς θα καταλάβω αν έχω σύνδρομο διαρρέοντος εντέρου;

1. Εισαγωγή στα σημάδια του διαρρέοντος εντέρου

Για να καταλάβετε εάν πάσχετε από σύνδρομο διαρρέοντος εντέρου πρέπει να παρατηρήσετε τον συνδυασμό χρόνιων γαστρεντερικών διαταραχών όπως το έντονο φούσκωμα και οι εναλλαγές των κενώσεων με εξωεντερικά συστηματικά συμπτώματα. Ο ασθενής βιώνει μια ανεξήγητη και μόνιμη ομίχλη εγκεφάλου χρόνιους πόνους στις αρθρώσεις ξαφνικές δερματικές εξάρσεις και μια αίσθηση ακραίας εξάντλησης. Η εμφάνιση νέων διατροφικών ευαισθησιών σε τροφές που προηγουμένως καταναλώνονταν χωρίς πρόβλημα αποτελεί το ισχυρότερο σημάδι διάρρηξης του εντερικού φραγμού.

Η έννοια της αυξημένης εντερικής διαπερατότητας έχει μετατραπεί σε κεντρικό πυλώνα της σύγχρονης λειτουργικής ιατρικής. Δεν αποτελεί απλώς μια μεμονωμένη πάθηση αλλά τον θεμελιώδη παθοφυσιολογικό μηχανισμό πίσω από την ανάπτυξη δεκάδων αυτοάνοσων και φλεγμονωδών νοσημάτων. Όταν το έντερο χάνει την ικανότητά του να λειτουργεί ως φίλτρο ολόκληρος ο οργανισμός κατακλύζεται από τοξικές ουσίες.

Ο κλινικός εντοπισμός αυτών των πολλαπλών συμπτωμάτων απαιτεί την ολιστική προσέγγιση του ασθενούς. Η αντιμετώπιση δεν μπορεί να περιοριστεί στην απλή χορήγηση παυσίπονων ή αντιισταμινικών αλλά προϋποθέτει την πλήρη αποκατάσταση του εντερικού βλεννογόνου.

2. Η ανατομία του εντερικού φραγμού

Το εσωτερικό του εντέρου καλύπτεται από ένα ενιαίο στρώμα εξειδικευμένων κυττάρων τα οποία συνδέονται μεταξύ τους με μικροσκοπικούς ελαστικούς δεσμούς. Αυτοί οι δεσμοί γνωστοί στην επιστήμη ως στενοί σύνδεσμοι λειτουργούν ως έξυπνες πύλες ελέγχου. Ανοίγουν ελάχιστα για να επιτρέψουν την είσοδο του νερού και των πλήρως χωνεμένων θρεπτικών συστατικών στο αίμα και κλείνουν ερμητικά για να εμποδίσουν τα πάντα.

Αυτός ο λεπτός κυτταρικός φραγμός είναι η μοναδική ασπίδα που χωρίζει το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού από τα τρισεκατομμύρια βακτήρια τους ιούς και τα υπολείμματα τροφών που βρίσκονται μέσα στον εντερικό σωλήνα. Ο ρόλος του είναι ζωτικός διότι το ογδόντα τοις εκατό των αμυντικών μας κυττάρων κατοικεί ακριβώς κάτω από αυτό το στρώμα έτοιμο να επιτεθεί.

Εκτός από τα κύτταρα ο φραγμός ενισχύεται από ένα παχύ στρώμα βλέννας το οποίο φιλοξενεί τη φιλική βακτηριακή χλωρίδα προσφέροντας ένα πρόσθετο επίπεδο χημικής και βιολογικής προστασίας.

3. Παθοφυσιολογία της αυξημένης διαπερατότητας

Το πρόβλημα ξεκινά όταν οι στενοί σύνδεσμοι καταστρέφονται. Η κακή διατροφή το χρόνιο άγχος οι λοιμώξεις και η αλόγιστη χρήση αντιβιοτικών ερεθίζουν τον βλεννογόνο προκαλώντας την απελευθέρωση μιας πρωτεΐνης που ονομάζεται ζονουλίνη. Η ζονουλίνη χαλαρώνει βίαια τους συνδέσμους δημιουργώντας ρωγμές ανάμεσα στα κύτταρα.

Αυτές οι ρωγμές μετατρέπουν το έντερο σε ένα τρύπιο σουρωτήρι. Μεγάλα άπεπτα πρωτεϊνικά μόρια βακτηριακές τοξίνες και μύκητες περνούν ανεμπόδιστα στην κυκλοφορία του αίματος. Το ανοσοποιητικό σύστημα εντοπίζοντας αυτές τις ξένες ουσίες στο αίμα σημαίνει συναγερμό.

Αναπτύσσεται μια τεράστια συστημική φλεγμονώδης απόκριση. Τα αντισώματα που παράγονται δεν επιτίθενται μόνο στους εισβολείς αλλά παρασύρονται επιτιθέμενα σε υγιείς ιστούς του σώματος μέσω της διαδικασίας της μοριακής μίμησης οδηγώντας στη γένεση αυτοάνοσων νοσημάτων.

4. Χρόνια γαστρεντερικά συμπτώματα

Η πρώτη ένδειξη της φθοράς αφορά το ίδιο το πεπτικό σύστημα. Ο ασθενής βιώνει μια συνεχή δυσφορία. Το κοιλιακό φούσκωμα είναι τόσο έντονο που εμφανίζεται ανεξάρτητα από την ποσότητα του γεύματος κάνοντας την κοιλιά να φαίνεται πρησμένη από το πρωί μέχρι το βράδυ.

Οι εναλλαγές μεταξύ διάρροιας και δυσκοιλιότητας είναι συχνές ταλαιπωρώντας την καθημερινότητα. Οι τροφές δεν αφομοιώνονται σωστά προκαλώντας κράμπες και έντονη παραγωγή αερίων. Σε πολλές περιπτώσεις η εικόνα είναι πανομοιότυπη με αυτή που περιγράφεται στην κοιλιοκάκη ωστόσο οι παραδοσιακές εξετάσεις βγαίνουν αρνητικές.

Η χρόνια αυτή εντερική δυσφορία οδηγεί συχνά στην εσφαλμένη διάγνωση του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου με τον ιατρό να προτείνει απλώς αγχολυτικά φάρμακα αγνοώντας την πραγματική βλάβη του φραγμού.

5. Ανάπτυξη νέων τροφικών δυσανεξιών

Το πιο χαρακτηριστικό κλινικό σημάδι είναι η ξαφνική αδυναμία του ατόμου να καταναλώσει τροφές που μέχρι πρότινος απολάμβανε χωρίς πρόβλημα. Επειδή οι μεγάλες πρωτεΐνες των τροφών διαπερνούν τον φραγμό άπεπτες το σώμα τις καταγράφει ως τοξίνες.

Ο οργανισμός αναπτύσσει ειδικά αντισώματα απέναντι στα γαλακτοκομικά τη γλουτένη τα αυγά ή τους ξηρούς καρπούς. Κάθε φορά που ο ασθενής τρώει αυτές τις τροφές αισθάνεται ναυτία βαρυστομαχιά και ρίγη. Η λίστα με τα απαγορευμένα τρόφιμα μεγαλώνει συνεχώς προκαλώντας διατροφικό πανικό.

Αυτές οι ευαισθησίες δεν είναι μόνιμες αλλεργίες. Όταν ο εντερικός βλεννογόνος επουλωθεί ο ασθενής ανακτά συνήθως την ικανότητα να απολαμβάνει τις περισσότερες από αυτές τις τροφές ελεύθερα.

6. Νευρολογικές επιπτώσεις και ομίχλη εγκεφάλου

Η εντερική διαπερατότητα δεν περιορίζεται στην κοιλιά. Ο άξονας εντέρου εγκεφάλου επηρεάζεται άμεσα. Οι φλεγμονώδεις κυτταροκίνες και οι τοξίνες ταξιδεύουν μέσω του αίματος διαπερνώντας τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό ο οποίος συχνά καθίσταται εξίσου διαπερατός με το έντερο.

Ο ασθενής βιώνει μια εξαντλητική πνευματική θολούρα την περίφημη ομίχλη εγκεφάλου. Η μνήμη εξασθενεί η ικανότητα εστίασης σε απλές εργασίες χάνεται και ο χρόνος αντίδρασης αυξάνεται. Οι ημικρανίες γίνονται συχνότερες και επιμονότερες χωρίς ανταπόκριση στα κοινά αναλγητικά.

Η διαταραχή στην παραγωγή σεροτονίνης η οποία συντίθεται κατά ενενήντα τοις εκατό μέσα σε ένα υγιές έντερο προκαλεί ακραίες εναλλαγές της διάθεσης κρίσεις πανικού και συναισθηματική κατάρρευση.

7. Δερματικές εξάρσεις και φλεγμονή

Το δέρμα λειτουργεί ως καθρέφτης του εντερικού περιβάλλοντος. Όταν το ήπαρ αδυνατεί να αποτοξινώσει τον τεράστιο όγκο τοξινών που περνούν από το τρύπιο έντερο ο οργανισμός προσπαθεί να τις αποβάλει μέσω της επιδερμίδας.

Αυτό εκδηλώνεται με την αιφνίδια εμφάνιση ακμής σε ενήλικες εξάρσεις εκζέματος ψωρίασης και ροδόχρου νόσου. Το δέρμα γίνεται εξαιρετικά ξηρό εμφανίζει κοκκινίλες και προκαλεί φαγούρα η οποία επιδεινώνεται δραματικά μετά την κατανάλωση ζάχαρης ή επεξεργασμένων υδατανθράκων.

Η εφαρμογή ακριβών δερματολογικών κρεμών προσφέρει μόνο προσωρινή ανακούφιση διότι η ρίζα της φλεγμονής βρίσκεται βαθιά μέσα στον πεπτικό σωλήνα.

8. Χρόνια κόπωση και μυοσκελετικός πόνος

Η συνεχής λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος καταναλώνει τεράστια ποσά ενέργειας. Παράλληλα η καταστροφή των κυττάρων του εντέρου αποτρέπει την απορρόφηση κρίσιμων βιταμινών και μετάλλων δημιουργώντας συστηματικό υποσιτισμό σε κυτταρικό επίπεδο.

Ο ασθενής ξυπνά το πρωί νιώθοντας απολύτως εξαντλημένος. Αυτή η κούραση μοιάζει με εκείνη που συνοδεύει μια βαριά ιογενή λοίμωξη. Επιπρόσθετα τα κυκλοφορούντα ανοσοσυμπλέγματα εναποτίθενται στις αρθρώσεις και τους μύες.

Προκαλούνται διάχυτοι πόνοι δυσκαμψία στα γόνατα και τα χέρια ενώ πολλά περιστατικά διαγιγνώσκονται εσφαλμένα ως ινομυαλγία επειδή δεν υπάρχει εμφανής ορθοπεδική κάκωση.

9. Σύνδεση με αυτοάνοσα νοσήματα

Η ιατρική έρευνα επιβεβαιώνει ότι η εντερική διαπερατότητα είναι προαπαιτούμενο για την εκδήλωση αυτοάνοσων νοσημάτων. Το φαινόμενο της μοριακής μίμησης συμβαίνει όταν μια άπεπτη πρωτεΐνη που περνά στο αίμα μοιάζει δομικά με τους ιστούς του θυρεοειδούς αδένα ή των αρθρώσεων.

Το ανοσοποιητικό σύστημα παράγει αντισώματα για να καταστρέψει την πρωτεΐνη αλλά τελικά επιτίθεται και στα ίδια τα όργανα του σώματος. Η θυρεοειδίτιδα Χασιμότο η ρευματοειδής αρθρίτιδα και ο ερυθηματώδης λύκος έχουν βρεθεί να συνδέονται άμεσα με τη διαταραχή του φραγμού.

Η επούλωση του εντέρου συχνά οδηγεί σε θεαματική ύφεση των αντισωμάτων και βελτίωση της κλινικής εικόνας αυτών των σοβαρών παθήσεων προσφέροντας μια νέα θεραπευτική ελπίδα.

10. Διαγνωστικά κριτήρια και διαφοροδιάγνωση

Η αξιολόγηση των συμπτωμάτων σε σχέση με άλλες παθήσεις καθοδηγεί τον ιατρό.

Η συνύπαρξη τριών ή περισσότερων χρόνιων συμπτωμάτων από διαφορετικά συστήματα του σώματος επιβεβαιώνει κλινικά τη νόσο.

11. Πότε να αναζητήσετε εξειδικευμένη ιατρική εκτίμηση

Η επίσκεψη σε ιατρό λειτουργικής ιατρικής ή γαστρεντερολόγο επιβάλλεται εάν ο περιορισμός των τροφών δεν προσφέρει ανακούφιση και η κούραση παρεμποδίζει την ικανότητά σας να εργαστείτε. Η εμφάνιση νέων αυτοάνοσων αντισωμάτων στις εξετάσεις αίματος αποτελεί το ύστατο καμπανάκι κινδύνου.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται εάν παρατηρήσετε την παρουσία αίματος στα κόπρανα ανεξήγητο πυρετό ή ταχεία απώλεια βάρους διότι αυτά τα συμπτώματα ίσως υποκρύπτουν την παρουσία φλεγμονωδών νόσων όπως η νόσος του Crohn οι οποίες απαιτούν επιθετικότερη ιατρική παρέμβαση.

Η χρήση κοινών παυσίπονων για τον πόνο στις αρθρώσεις πρέπει να αποφεύγεται καθώς τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα καταστρέφουν περαιτέρω τους ήδη αδύναμους στενούς συνδέσμους του εντέρου.

12. Εξειδικευμένες εργαστηριακές εξετάσεις

Ο παραδοσιακός έλεγχος ρουτίνας συχνά αποτυγχάνει να εντοπίσει το πρόβλημα. Η πιο αξιόπιστη εξέταση είναι το τεστ λακτουλόζης μαννιτόλης. Ο ασθενής καταναλώνει ένα διάλυμα με αυτά τα δύο σάκχαρα. Εάν τα επίπεδα του μεγάλου μορίου της λακτουλόζης βρεθούν αυξημένα στα ούρα αποδεικνύεται περίτρανα ότι ο φραγμός έχει σπάσει.

Συμπληρωματικά πραγματοποιείται ανάλυση του εντερικού μικροβιώματος μέσω ειδικών εξετάσεων κοπράνων. Αυτός ο έλεγχος αποκαλύπτει την παρουσία παθογόνων βακτηρίων την έλλειψη ωφέλιμης χλωρίδας και αυξημένα επίπεδα καλπροτεκτίνης ενός δείκτη σοβαρής εντερικής φλεγμονής.

Οι αιματολογικές εξετάσεις για τη μέτρηση των επιπέδων της ζονουλίνης και των αντισωμάτων έναντι βασικών τροφών προσφέρουν την πλήρη εικόνα της ανοσολογικής διαταραχής καθοδηγώντας το διατροφικό πρόγραμμα.

13. Στρατηγικές θεραπείας και αποκατάστασης βλεννογόνου

Η ίαση απαιτεί ένα δομημένο πρόγραμμα. Το πρώτο βήμα είναι η αφαίρεση των τοξικών παραγόντων. Ο ασθενής διακόπτει αυστηρά την κατανάλωση γλουτένης ραφιναρισμένης ζάχαρης αλκοόλ και γαλακτοκομικών προϊόντων για να σταματήσει την παραγωγή ζονουλίνης και να ηρεμήσει το ανοσοποιητικό σύστημα.

Το δεύτερο βήμα αφορά την αναπλήρωση. Χορηγούνται υψηλές δόσεις L γλουταμίνης ενός αμινοξέος που λειτουργεί ως το βασικό καύσιμο για την αναγέννηση των εντερικών κυττάρων μαζί με ψευδάργυρο και ωμέγα τρία λιπαρά οξέα για τη μείωση της φλεγμονής.

Τέλος εισάγονται εξειδικευμένα προβιοτικά στελέχη τα οποία επαναποικίζουν το έντερο αποκαθιστώντας τη βλέννα και σφραγίζοντας τις ρωγμές επιτρέποντας στον ασθενή να ανακτήσει την υγεία και την ενέργειά του.

14. Συχνές Ερωτήσεις

1. Αναγνωρίζεται το διαρρέον έντερο από την κλασική ιατρική;

Αν και παλαιότερα υπήρχε αμφισβήτηση η αυξημένη εντερική διαπερατότητα αναγνωρίζεται πλέον ευρέως στη διεθνή βιβλιογραφία ως βασικός παθογενετικός μηχανισμός.

2. Πόσος χρόνος χρειάζεται για να επουλωθεί ο φραγμός;

Με αυστηρή συμμόρφωση στο διατροφικό πρωτόκολλο ο βλεννογόνος αρχίζει να επουλώνεται σε τέσσερις εβδομάδες όμως η πλήρης ανάρρωση του ανοσοποιητικού απαιτεί από έξι μήνες έως δύο χρόνια.

3. Μπορώ να κάνω γαστροσκόπηση για να το δω;

Όχι οι ρωγμές στους στενούς συνδέσμους είναι μικροσκοπικές και εντοπίζονται σε μοριακό επίπεδο επομένως δεν είναι ορατές μέσω της κάμερας του ενδοσκοπίου.

4. Προκαλούν τα αντιβιοτικά αυτή τη ζημιά;

Ναι τα αντιβιοτικά εξολοθρεύουν τη φιλική χλωρίδα που προστατεύει τον βλεννογόνο αφήνοντας το έντερο ανυπεράσπιστο απέναντι στους παθογόνους μικροοργανισμούς.

5. Είναι χρήσιμος ο ζωμός των οστών;

Ο ζωμός οστών είναι εξαιρετικά ευεργετικός διότι περιέχει φυσικό κολλαγόνο και αμινοξέα τα οποία θρέφουν άμεσα τα κατεστραμμένα κύτταρα του εντέρου προωθώντας την επούλωση.

6. Έχει σχέση με την πάθηση η λοίμωξη από μύκητες;

Η ανάπτυξη μυκήτων όπως η Candida εκκρίνει τοξίνες οι οποίες διαλύουν κυριολεκτικά τους δεσμούς των κυττάρων αποτελώντας μία από τις κύριες αιτίες της πάθησης.

7. Πρέπει να παίρνω χάπια για το στομάχι;

Αντιθέτως τα φάρμακα που μειώνουν το οξύ του στομάχου εμποδίζουν τη σωστή πέψη των πρωτεϊνών με αποτέλεσμα να φτάνουν τεράστια άπεπτα μόρια στο έντερο επιδεινώνοντας την αλλεργική αντίδραση.

15. Βιβλιογραφία

• Διαβάστε σχετικές κλινικές μελέτες στο PubMed
• Αναζήτηση ακαδημαϊκών άρθρων στο Google Scholar

Αποποίηση ευθύνης: Το περιεχόμενο προορίζεται για ενημέρωση και δεν αντικαθιστά ιατρική συμβουλή. Πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας για εξατομικευμένη θεραπεία.