Πώς θα καταλάβω αν έχω υπερανάπτυξη κάντιντα;

1. Εισαγωγή στα σημάδια της υπερανάπτυξης Candida

Για να καταλάβετε εάν πάσχετε από υπερανάπτυξη Candida πρέπει να εστιάσετε στην παρουσία επαναλαμβανόμενων μυκητιασικών λοιμώξεων σε διάφορα σημεία του σώματος σε συνδυασμό με ανεξήγητη χρόνια κόπωση και ακατανίκητη επιθυμία για ζάχαρη και υδατάνθρακες. Οι ασθενείς ταλαιπωρούνται συχνά από επίμονη στοματική μυκητίαση λευκό επίχρισμα στη γλώσσα συχνές κολπίτιδες αέρια στο έντερο και μια γενικευμένη πνευματική θολούρα η οποία οφείλεται στις τοξίνες που απελευθερώνει ο μύκητας στην κυκλοφορία του αίματος. Η εκδήλωση αυτών των συμπτωμάτων υποδεικνύει ότι η ισορροπία του μικροβιώματος έχει διαταραχθεί πλήρως.

Η Candida albicans αποτελεί ένα φυσιολογικό τμήμα της ανθρώπινης μικροχλωρίδας το οποίο κατοικεί αρμονικά στο στόμα στο δέρμα και στο έντερο χωρίς να προκαλεί κανένα πρόβλημα. Ωστόσο κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες μετατρέπεται σε έναν εξαιρετικά επιθετικό παθογόνο οργανισμό. Η αλλαγή αυτή ταλαιπωρεί τον ασθενή συστηματικά και όχι μόνο τοπικά καθώς ο μύκητας καταλαμβάνει σταδιακά μεγάλες εκτάσεις των βλεννογόνων.

Ο κλινικός εντοπισμός της υπερανάπτυξης απαιτεί την αναγνώριση αυτού του πολυσυστηματικού μοτίβου. Οι μεμονωμένες θεραπείες με τοπικές κρέμες συχνά αποτυγχάνουν διότι αγνοούν τη ρίζα του προβλήματος η οποία εντοπίζεται στη γενικευμένη ανοσολογική έκπτωση και την εντερική δυσβίωση.

2. Η βιολογία και η μεταμόρφωση του μύκητα

Ο μύκητας της Candida διαθέτει μια εκπληκτική ικανότητα βιολογικής μεταμόρφωσης η οποία ονομάζεται διμορφισμός. Σε υγιείς οργανισμούς επιβιώνει στη μονοκύτταρη μορφή του ως ένας απλός ζυμομύκητας ο οποίος ελέγχεται πλήρως από τα φιλικά βακτήρια και το ανοσοποιητικό σύστημα. Όταν το περιβάλλον αλλάξει προς όφελός του ο μύκητας μεταλλάσσεται.

Μετατρέπεται στην υφώδη παθογόνο μορφή του αναπτύσσοντας μακριές ριζοειδείς προεκτάσεις. Αυτές οι ρίζες διατρυπούν τον βλεννογόνο του εντέρου διαλύοντας τους κυτταρικούς δεσμούς και προκαλώντας σοβαρή εντερική διαπερατότητα. Μέσα από αυτές τις ρωγμές ο μύκητας αντλεί θρεπτικά συστατικά και απελευθερώνει τα τοξικά του υποπροϊόντα στο αίμα.

Επιπλέον η Candida κατασκευάζει ένα ισχυρό βιοφίλμ. Πρόκειται για μια προστατευτική γλοιώδη ασπίδα η οποία την κάνει ανθεκτική στα περισσότερα αντιμυκητιασικά φάρμακα και τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος καθιστώντας την εκρίζωσή της μια τεράστια θεραπευτική πρόκληση.

3. Αιτίες πυροδότησης της υπερανάπτυξης

Η απώλεια του ελέγχου οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στον σύγχρονο τρόπο ζωής και τις ιατρικές παρεμβάσεις. Η συχνή και αλόγιστη χρήση αντιβιοτικών ευρέος φάσματος αποτελεί την κυριότερη αιτία. Τα αντιβιοτικά σκοτώνουν αδιακρίτως τα καλά βακτήρια του εντέρου και του κόλπου αφήνοντας τον χώρο ελεύθερο για τον μύκητα ο οποίος δεν επηρεάζεται από τα φάρμακα αυτά.

Η διατροφή παίζει επίσης καταλυτικό ρόλο. Ο μύκητας τρέφεται αποκλειστικά με σάκχαρα. Μια διατροφή πλούσια σε ραφιναρισμένη ζάχαρη λευκό αλεύρι και επεξεργασμένους υδατάνθρακες παρέχει το ιδανικό καύσιμο για τον ραγδαίο πολλαπλασιασμό του.

Παράλληλα τα αντισυλληπτικά χάπια η χρόνια λήψη κορτιζόνης και το υψηλό στρες αυξάνουν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και καταστέλλουν την ανοσολογική αντίδραση δημιουργώντας το τέλειο περιβάλλον για την εγκαθίδρυση της λοίμωξης.

4. Στοματική μυκητίαση και αλλοιώσεις του στόματος

Το πιο ορατό και κλασικό σημάδι της υπερανάπτυξης είναι η στοματική μυκητίαση γνωστή και ως άφθα. Εμφανίζονται παχιές λευκές πλάκες οι οποίες μοιάζουν με κομμένο γάλα πάνω στη γλώσσα στον ουρανίσκο και στο εσωτερικό των παρειών. Εάν προσπαθήσετε να ξύσετε αυτές τις πλάκες η υποκείμενη περιοχή αποκαλύπτεται εξαιρετικά ερυθρή και συχνά αιμορραγεί.

Ο ασθενής παραπονιέται για συνεχή απώλεια γεύσης αίσθηση καψίματος στο στόμα και δυσκολία στην κατάποση εάν η λοίμωξη έχει επεκταθεί προς τον οισοφάγο. Πολύ συχνά εμφανίζονται επώδυνες ρωγμές και ερυθρότητα στις γωνίες των χειλιών κατάσταση που ονομάζεται συγχειλίτιδα.

Αυτό το σύμπτωμα είναι εξαιρετικά συχνό σε ασθενείς που χρησιμοποιούν εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή για το άσθμα χωρίς να ξεπλένουν το στόμα τους υπογραμμίζοντας την ικανότητα του μύκητα να εκμεταλλεύεται την τοπική ανοσοκαταστολή.

5. Γαστρεντερικά συμπτώματα και τυμπανισμός

Ο πεπτικός σωλήνας αποτελεί την κύρια βάση εξόρμησης του μύκητα. Καθώς η Candida καταναλώνει τα σάκχαρα των τροφών προκαλεί έντονη ζύμωση παράγοντας τεράστιες ποσότητες αερίων. Ο ασθενής βιώνει αφόρητο τυμπανισμό ο οποίος επιδεινώνεται θεαματικά μετά την κατανάλωση οποιουδήποτε γλυκού ή αμυλούχου γεύματος.

Η διατάραξη της χλωρίδας εμποδίζει τη φυσιολογική πέψη. Εμφανίζονται συχνές κράμπες στην κοιλιά και εναλλαγές μεταξύ διάρροιας και δυσκοιλιότητας. Η εικόνα αυτή μιμείται τέλεια το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου οδηγώντας πολλούς ασθενείς σε ατέρμονες εξετάσεις χωρίς να εντοπίζεται οργανικό πρόβλημα.

Όταν ο μύκητας προκαλέσει τη ρήξη του εντερικού φραγμού εκδηλώνεται το σύνδρομο διαρρέοντος εντέρου επιτρέποντας την είσοδο τοξινών στην κυκλοφορία του αίματος και πυροδοτώντας συστηματικές φλεγμονώδεις αντιδράσεις.

6. Χρόνια κόπωση και πνευματική ομίχλη

Η επίδραση του μύκητα στο νευρικό σύστημα είναι καταστροφική. Η Candida παράγει πάνω από εβδομήντα διαφορετικές τοξίνες με κυριότερη την ακεταλδεΰδη. Η ουσία αυτή είναι το ίδιο τοξικό παραπροϊόν που προκαλεί το hangover μετά από υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.

Το ήπαρ του ασθενούς υπερφορτώνεται στην προσπάθειά του να καθαρίσει αυτή την τοξίνη. Ο ασθενής βιώνει μια ακραία και ανεξήγητη κούραση η οποία παραπέμπει στα συμπτώματα που συναντάμε στη χρόνια κόπωση αρνούμενη να υποχωρήσει παρά τον επαρκή ύπνο.

Σε νοητικό επίπεδο η τοξικότητα εκδηλώνεται ως πνευματική ομίχλη. Το άτομο δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί χάνει εύκολα τον ειρμό των σκέψεών του και αντιμετωπίζει προβλήματα βραχυπρόθεσμης μνήμης συμπτώματα που διαλύουν την επαγγελματική και προσωπική του ζωή.

7. Ουροποιογεννητικές λοιμώξεις και υποτροπές

Η υπερανάπτυξη του μύκητα αποτελεί τον νούμερο ένα ένοχο για τις χρόνιες λοιμώξεις του ουροποιογεννητικού συστήματος. Στις γυναίκες η κολπική μυκητίαση εκδηλώνεται με αφόρητο κνησμό καύσο κατά την ούρηση και παχιές λευκές εκκρίσεις που μοιάζουν με τυρί κότατζ. Ο πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή είναι συχνός και βασανιστικός.

Όταν το πρόβλημα είναι συστηματικό οι μυκητιάσεις επανέρχονται πεισματικά αμέσως μόλις σταματήσει η εφαρμογή της τοπικής κρέμας διότι η πηγή της μόλυνσης προέρχεται από το έντερο και ανατροφοδοτεί διαρκώς τον κόλπο.

Στους άνδρες η λοίμωξη προκαλεί βαλανίτιδα εμφανίζοντας ερυθρότητα κνησμό και λευκές πλάκες στη βάλανο του πέους ιδιαίτερα σε άτομα με μη ρυθμισμένο σακχαρώδη διαβήτη.

8. Δερματικές αλλοιώσεις και λοιμώξεις των νυχιών

Το δέρμα αποτελεί το μεγαλύτερο όργανο του σώματος και προσβάλλεται άμεσα. Ο μύκητας προτιμά τις ζεστές και σκοτεινές περιοχές που διατηρούν υγρασία. Συχνά εμφανίζονται ερυθρά εξανθήματα κάτω από τους μαστούς στις βουβωνικές πτυχές και στις μασχάλες τα οποία προκαλούν έντονη φαγούρα και ξεφλούδισμα.

Οι λοιμώξεις των νυχιών γνωστές ως ονυχομυκητίαση αποτελούν κλασικό σημάδι της συστηματικής παρουσίας του. Το νύχι γίνεται παχύ κίτρινο ή καφέ και αρχίζει να θρυμματίζεται ή να αποκολλάται από το δέρμα.

Επιπλέον ο μύκητας συνδέεται στενά με την επιδείνωση χρόνιων δερματοπαθειών όπως το έκζεμα η ψωρίαση και η ανεξήγητη κνίδωση οι οποίες δεν ανταποκρίνονται στις κοινές δερματολογικές αγωγές.

9. Διατροφικές επιθυμίες και διακυμάνσεις της διάθεσης

Το πιο ύπουλο χαρακτηριστικό της πάθησης είναι η ικανότητα του μύκητα να ελέγχει τη διατροφική συμπεριφορά του ξενιστή. Οι ασθενείς βιώνουν μια ανεξέλεγκτη και συχνά βίαιη επιθυμία για ζάχαρη σοκολάτα ψωμί και ζυμαρικά. Ο μύκητας απαιτεί αυτά τα τρόφιμα για να επιβιώσει και στέλνει χημικά σήματα στον εγκέφαλο του ασθενούς για να τα καταναλώσει.

Εάν ο ασθενής προσπαθήσει να διακόψει απότομα τη ζάχαρη εμφανίζει συμπτώματα στέρησης έντονο εκνευρισμό ρίγη και πονοκέφαλο αποδεικνύοντας τον απόλυτο έλεγχο που ασκεί η λοίμωξη στον μεταβολισμό.

Ταυτόχρονα η λοίμωξη εμποδίζει την παραγωγή σεροτονίνης στο έντερο οδηγώντας σε εναλλαγές της διάθεσης άγχος και συμπτώματα που προσομοιάζουν την κλινική κατάθλιψη προσθέτοντας τεράστιο ψυχολογικό βάρος.

10. Διαγνωστικά κριτήρια και αναγνώριση κινδύνου

Η αξιολόγηση των παραγόντων που συντηρούν την πάθηση βοηθά στη διαφοροδιάγνωση.

Η συνύπαρξη αυτών των παραγόντων καθιστά την ιατρική υποψία σχεδόν βεβαιότητα οδηγώντας σε στοχευμένο έλεγχο.

11. Πότε να αναζητήσετε ιατρική βοήθεια

Η ιατρική εκτίμηση είναι απαραίτητη εάν εμφανίζετε περισσότερες από τρεις κολπικές μυκητιάσεις μέσα σε έναν χρόνο ή εάν τα τοπικά φάρμακα σταματούν να λειτουργούν. Η αντοχή στα φάρμακα υποδηλώνει την παρουσία σκληρού βιοφίλμ που απαιτεί εξειδικευμένη αντιμετώπιση.

Ασθενείς με αποδυναμωμένο ανοσοποιητικό σύστημα ή ενεργό διαβήτη πρέπει να επισκεφθούν άμεσα ιατρό σε περίπτωση εμφάνισης λευκών πλακών στο στόμα διότι ο μύκητας μπορεί να εισέλθει στην κυκλοφορία του αίματος προκαλώντας καντινταιμία μια θανατηφόρα κατάσταση που πλήττει τα εσωτερικά όργανα.

Η παρουσία χρόνιου πόνου στις αρθρώσεις σε συνδυασμό με έντονη κόπωση και πεπτικές ενοχλήσεις απαιτεί πάντοτε διερεύνηση από ειδικό λειτουργικής ιατρικής για την επιβεβαίωση της νόσου.

12. Εργαστηριακές εξετάσεις και επιβεβαίωση

Η διάγνωση δεν στηρίζεται μόνο στην κλινική εικόνα. Η πιο ακριβής μέθοδος είναι η εξέταση κοπράνων. Ο μικροβιολογικός έλεγχος εντοπίζει την παρουσία και την ποσότητα του μύκητα ελέγχοντας ταυτόχρονα την ευαισθησία του στα διάφορα αντιμυκητιασικά φάρμακα.

Οι εξετάσεις αίματος προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες μετρώντας τα αντισώματα που παράγει ο οργανισμός ενάντια στην Candida. Η παρουσία υψηλών επιπέδων υποδεικνύει μια τρέχουσα και ενεργή συστηματική μάχη του ανοσοποιητικού συστήματος απέναντι στον εισβολέα.

Τέλος το τεστ οργανικών οξέων στα ούρα εντοπίζει με απόλυτη ακρίβεια τα χημικά υποπροϊόντα που εκκρίνει ο μύκητας όπως το τρυγικό οξύ αποδεικνύοντας τη βαθιά μεταβολική του επιρροή στο σώμα του ασθενούς.

13. Στρατηγικές θεραπείας και διατροφική παρέμβαση

Η εκρίζωση του μύκητα απαιτεί μια επιθετική προσέγγιση τριών σταδίων. Το πρώτο και κρισιμότερο στάδιο είναι η απόλυτη λιμοκτονία του μύκητα. Ο ασθενής πρέπει να ακολουθήσει μια αυστηρή δίαιτα αποκλείοντας πλήρως τη ζάχαρη το αλκοόλ τα λευκά άλευρα τα ζυμωμένα προϊόντα και τα γλυκά φρούτα αναγκάζοντας τον μύκητα να σταματήσει την αναπαραγωγή του.

Το δεύτερο στάδιο περιλαμβάνει τη χορήγηση αντιμυκητιασικών παραγόντων. Ο ιατρός μπορεί να συνταγογραφήσει φαρμακευτικά σκευάσματα ή ισχυρά φυσικά εκχυλίσματα όπως το ριγανέλαιο το σκορδέλαιο και το εκχύλισμα σπόρων γκρέιπφρουτ τα οποία διαλύουν τα κυτταρικά τοιχώματα του μύκητα.

Το τελικό στάδιο είναι η αποκατάσταση. Χορηγούνται υψηλές δόσεις ειδικών προβιοτικών στελεχών τα οποία επανεποικίζουν το έντερο παράγουν γαλακτικό οξύ και εξασφαλίζουν ότι ο μύκητας δεν θα βρει ποτέ ξανά τον χώρο για να αναπτυχθεί.

14. Συχνές Ερωτήσεις

1. Μπορώ να κάνω το τεστ με το ποτήρι νερό και το σάλιο στο σπίτι;

Αν και είναι ιδιαίτερα δημοφιλές στο διαδίκτυο το τεστ του σάλιου δεν έχει καμία επιστημονική αξιοπιστία. Η παχύρρευστη μορφή του σάλιου οφείλεται κυρίως σε αφυδάτωση ή αλλεργίες και όχι απαραίτητα στον μύκητα.

2. Τι είναι η αντίδραση απονέκρωσης;

Όταν ο μύκητας πεθαίνει μαζικά απελευθερώνει ραγδαία τεράστιες ποσότητες τοξινών. Αυτό προκαλεί παροδική επιδείνωση των συμπτωμάτων ρίγη και πονοκέφαλο για λίγες ημέρες σημάδι ότι η θεραπεία λειτουργεί.

3. Πόσο καιρό πρέπει να κρατήσει η δίαιτα;

Ανάλογα με τη σοβαρότητα της λοίμωξης η αυστηρή δίαιτα διαρκεί από τέσσερις έως δώδεκα εβδομάδες μέχρι να εξαλειφθούν πλήρως τα συμπτώματα.

4. Επιτρέπεται να τρώω μέλι ή φρούτα;

Κατά την πρώτη φάση της θεραπείας το μέλι και τα γλυκά φρούτα απαγορεύονται διότι ο μύκητας δεν ξεχωρίζει τα φυσικά από τα τεχνητά σάκχαρα και τα χρησιμοποιεί εξίσου για να τραφεί.

5. Είναι μεταδοτική η μυκητίαση;

Η κολπική και στοματική μορφή μπορεί να μεταδοθεί μεταξύ συντρόφων κατά τη σεξουαλική επαφή ή το φιλί απαιτώντας την ταυτόχρονη θεραπεία και των δύο ατόμων για να αποφευχθεί η επαναμόλυνση.

6. Γιατί τα συμβατικά φάρμακα δεν με βοηθούν;

Τα κοινά χάπια συχνά αδυνατούν να διαπεράσουν το παχύ βιοφίλμ που χτίζει ο μύκητας καθιστώντας απαραίτητη τη χορήγηση ειδικών ενζύμων που καταστρέφουν αυτή την ασπίδα πριν το φάρμακο.

7. Έχουν σχέση οι λοιμώξεις με την κακή υγιεινή;

Ούτε στο ελάχιστο. Η υπερανάπτυξη οφείλεται σε εσωτερική διαταραχή του ανοσοποιητικού συστήματος και του εντέρου και όχι στην εξωτερική καθαριότητα του σώματος.

15. Βιβλιογραφία

• Διαβάστε σχετικές κλινικές μελέτες στο PubMed
• Αναζήτηση ακαδημαϊκών άρθρων στο Google Scholar

Αποποίηση ευθύνης: Το περιεχόμενο προορίζεται για ενημέρωση και δεν αντικαθιστά ιατρική συμβουλή. Πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας για εξατομικευμένη θεραπεία.