Αρχική ❯ Παρενέργειες ❯ Τραστουζουμάμπη Εμτανσίνη: Οδηγίες Χρήσης, Παρενέργειες & Δοσολογία

Τραστουζουμάμπη Εμτανσίνη: Οδηγίες Χρήσης, Παρενέργειες & Δοσολογία

Η τραστουζουμάμπη εμτανσίνη αποτελεί ένα σύμπλοκο αντισώματος-φαρμάκου σχεδιασμένο για την αντιμετώπιση του HER2-θετικού καρκίνου του μαστού. Η πιο αξιοσημείωτη παρενέργειά της είναι η ηπατοτοξικότητα και η σημαντική μείωση του αριθμού των αιμοπεταλίων γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο αιμορραγικών επιπλοκών.

1. Εισαγωγή & Μηχανισμός Δράσης: Πώς λειτουργεί η Τραστουζουμάμπη Εμτανσίνη στο σώμα

Η δομή αυτού του φαρμάκου αποτελείται από την τραστουζουμάμπη ένα αντίσωμα που στοχεύει την πρωτεΐνη HER2, η οποία είναι ενωμένη μέσω ενός σταθερού συνδέτη με τον κυτταροτοξικό παράγοντα DM1, ο οποίος αναστέλλει τους μικροσωληνίσκους.

Όταν το φάρμακο κυκλοφορεί στο αίμα παραμένει ανενεργό. Μόλις το αντίσωμα εντοπίσει και προσδεθεί στους υποδοχείς HER2 στην επιφάνεια των καρκινικών κυττάρων ολόκληρο το σύμπλεγμα απορροφάται στο εσωτερικό του κυττάρου. Εκεί τα ένζυμα του λυσοσώματος διασπούν τον συνδέτη και ο παράγοντας DM1 απελευθερώνεται ελεύθερος στο κυτταρόπλασμα.

Ο παράγοντας DM1 προσδένεται στην τουμπουλίνη αποτρέποντας τον σχηματισμό του μιτωτικού κεντρίου. Χωρίς αυτό το κύτταρο αδυνατεί να διαιρεθεί και οδηγείται σε απόπτωση δηλαδή προγραμματισμένο κυτταρικό θάνατο. Η μέθοδος αυτή ελαχιστοποιεί την έκθεση των υγιών ιστών στη χημειοθεραπεία μειώνοντας τις συστηματικές τοξικότητες.

2. Προειδοποιήσεις & Πριν τη λήψη: Προϋποθέσεις και Αντενδείξεις για την Τραστουζουμάμπη Εμτανσίνη

Πριν τη χορήγηση είναι υποχρεωτική η επιβεβαίωση της παρουσίας της πρωτεΐνης HER2. Αντενδείκνυται σε ασθενείς που έχουν παρουσιάσει σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις στη δραστική ουσία.

Προειδοποίηση Ηπατικής Τοξικότητας: Το φάρμακο μπορεί να προκαλέσει σοβαρή ηπατοτοξικότητα συμπεριλαμβανομένης της οζώδους αναγεννητικής υπερπλασίας του ήπατος μια σπάνια αλλά επικίνδυνη πάθηση. Εάν εντοπιστούν ανεξήγητα υψηλές τρανσαμινάσες ή σημεία πυλαίας υπέρτασης η θεραπεία πρέπει να διακοπεί αμέσως.

Επιπλέον ασθενείς με χαμηλά αιμοπετάλια διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρών αιμορραγιών. Όπως όλα τα φάρμακα που στοχεύουν το HER2 έτσι και αυτό φέρει προειδοποίηση για καρδιοτοξικότητα. Η τακτική αξιολόγηση του κλάσματος εξώθησης της αριστερής κοιλίας είναι απολύτως απαραίτητη.

3. Ενδείξεις & Οδηγός Δοσολογίας για την Τραστουζουμάμπη Εμτανσίνη

Η τραστουζουμάμπη εμτανσίνη ενδείκνυται ως μονοθεραπεία για ασθενείς με HER2-θετικό ανεγχείρητο τοπικά προχωρημένο ή μεταστατικό καρκίνο του μαστού οι οποίοι έχουν ήδη λάβει προηγούμενη θεραπεία με τραστουζουμάμπη και ταξάνη. Επίσης χρησιμοποιείται ως επικουρική θεραπεία πρώιμου καρκίνου όταν υπάρχει υπολειπόμενη νόσος μετά από προεγχειρητική αγωγή.

Η χορήγηση γίνεται αυστηρά ενδοφλεβίως σε νοσοκομείο. Η συνιστώμενη δόση είναι τρία και έξι δέκατα χιλιοστόγραμμα ανά κιλό σωματικού βάρους χορηγούμενη κάθε τρεις εβδομάδες.

Η πρώτη έγχυση διαρκεί ενενήντα λεπτά προκειμένου να παρακολουθηθεί ο ασθενής για πιθανές αντιδράσεις. Εάν δεν υπάρξουν επιπλοκές οι επόμενες εγχύσεις μπορούν να χορηγηθούν σε διάστημα τριάντα λεπτών. Η θεραπεία συνεχίζεται έως την εξέλιξη της νόσου ή μέχρι την εμφάνιση μη ανεκτής τοξικότητας.

4. Αναλυτική Παρουσίαση Παρενεργειών της Τραστουζουμάμπης Εμτανσίνης

Η συγκέντρωση του κυτταροτοξικού φαρμάκου στο ήπαρ και η επίδρασή του στον μυελό των οστών καθορίζουν το προφίλ των παρενεργειών.

Κατηγορία Παρενέργειας Συμπτώματα
Ηπατική Λειτουργία Αύξηση ενζύμων, ίκτερος, οζώδης υπερπλασία
Αιμοποιητικό Σύστημα Θρομβοπενία (χαμηλά αιμοπετάλια), αιμορραγία
Νευρικό Σύστημα Περιφερική νευροπάθεια (μούδιασμα, μυρμήγκιασμα)
Καρδιαγγειακό Σύστημα Μείωση συσταλτικότητας καρδιάς

Συχνές Παρενέργειες

Η κόπωση και η ναυτία είναι πολύ συχνές. Πολλοί ασθενείς αναφέρουν μυοσκελετικούς πόνους πονοκέφαλο και δυσκοιλιότητα. Η αύξηση των ηπατικών ενζύμων καταγράφεται συχνά στις αιματολογικές εξετάσεις χωρίς απαραίτητα να συνοδεύεται από συμπτώματα.

Σοβαρές παρενέργειες που πρέπει να αναφέρετε

Η εμφάνιση ασυνήθιστων μωλώπων αιμορραγίας από τα ούλα ή αίματος στα ούρα αποτελεί επείγουσα κατάσταση λόγω θρομβοπενίας. Οποιαδήποτε δυσκολία στην αναπνοή βήχας ή πρήξιμο στα πόδια απαιτεί άμεση ιατρική εκτίμηση για τον αποκλεισμό καρδιακής ή πνευμονικής βλάβης. Κιτρίνισμα του δέρματος υποδηλώνει οξεία ηπατική δυσλειτουργία.

Σπάνιες Παρενέργειες

Σπάνια παρατηρείται σοβαρή περιφερική νευροπάθεια η οποία δυσκολεύει το περπάτημα ή το πιάσιμο αντικειμένων. Επίσης καταγράφονται σπάνιες περιπτώσεις διάμεσης πνευμονοπάθειας και σοβαρών αντιδράσεων κατά τη διάρκεια της ενδοφλέβιας έγχυσης.

Παρενέργειες που συνήθως δεν απαιτούν ιατρική φροντίδα

Οι ήπιες ρινορραγίες ξηροστομία και παροδικές αλλαγές στη γεύση είναι συνηθισμένες. Παρόλο που ενοχλούν την καθημερινότητα συνήθως δεν απαιτούν διακοπή της θεραπείας και αντιμετωπίζονται με υποστηρικτικά μέτρα.

5. Υπερβολική Δόση: Συμπτώματα υπερδοσολογίας από Τραστουζουμάμπη Εμτανσίνη και τι να κάνετε

Δεν υπάρχει ειδικό αντίδοτο για την υπερδοσολογία. Η εσφαλμένη χορήγηση υψηλότερης δόσης προκαλεί άμεση ενίσχυση της τοξικότητας που σχετίζεται με τον κυτταροτοξικό παράγοντα DM1.

Τα κύρια συμπτώματα υπερδοσολογίας είναι η καταστροφική πτώση των αιμοπεταλίων η οποία οδηγεί σε αυθόρμητες και απειλητικές για τη ζωή αιμορραγίες καθώς και η οξεία ηπατική νέκρωση. Η καρδιοτοξικότητα και η σοβαρή νευροπάθεια είναι επίσης πιθανές επιπλοκές.

Ο ασθενής εισάγεται άμεσα για εντατική παρακολούθηση. Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει τη μετάγγιση αιμοπεταλίων και την υποστήριξη της ηπατικής και καρδιακής λειτουργίας. Λόγω της μοριακής φύσης του φαρμάκου η αιμοκάθαρση δεν αναμένεται να είναι αποτελεσματική.

6. Παράλειψη Δόσης & Τι να αποφύγετε κατά τη λήψη Τραστουζουμάμπης Εμτανσίνης

Αν χάσετε ένα ραντεβού για θεραπεία πρέπει να επικοινωνήσετε αμέσως με την ογκολογική μονάδα για να προγραμματιστεί εκ νέου το συντομότερο δυνατό. Η δόση και ο ρυθμός έγχυσης παραμένουν οι ίδιοι εκτός εάν έχουν περάσει αρκετές εβδομάδες.

Κατά τη διάρκεια της αγωγής είναι κρίσιμο να αποφεύγετε δραστηριότητες που μπορεί να προκαλέσουν τραυματισμούς ή κοψίματα διότι τα χαμηλά αιμοπετάλια δυσκολεύουν την πήξη του αίματος.

Πρέπει να αποφεύγετε την κατανάλωση αλκοόλ για την προστασία του ήπατος. Η χρήση οδοντικού νήματος πρέπει να γίνεται με μεγάλη προσοχή και είναι προτιμότερη η χρήση μαλακής οδοντόβουρτσας για την αποφυγή αιμορραγίας των ούλων.

7. Αλληλεπιδράσεις Φαρμάκων: Με ποια φάρμακα αλληλεπιδρά η Τραστουζουμάμπη Εμτανσίνη

Ο παράγοντας DM1 μεταβολίζεται από εξειδικευμένα ένζυμα του ήπατος. Φάρμακα που αναστέλλουν έντονα αυτά τα ένζυμα όπως ορισμένα ισχυρά αντιμυκητιασικά ή αντιβιοτικά μπορούν να αυξήσουν τη συγκέντρωση του DM1 στο αίμα πολλαπλασιάζοντας την τοξικότητα.

Η ταυτόχρονη χρήση με άλλα καρδιοτοξικά φάρμακα απαγορεύεται. Επίσης φάρμακα που αυξάνουν τον κίνδυνο αιμορραγίας όπως τα αντιπηκτικά πρέπει να χορηγούνται μόνο κατόπιν αυστηρής αξιολόγησης του ογκολόγου και τακτικού ελέγχου των αιμοπεταλίων του ασθενούς.

Δεν πρέπει ποτέ να συγχορηγείται ή να υποκαθίσταται τυχαία με το απλό αντίσωμα τραστουζουμάμπη διότι η δοσολογία και η τοξικότητά τους διαφέρουν ριζικά.

8. Προφυλάξεις, Ασφάλεια & Διάρκεια Δράσης της Τραστουζουμάμπης Εμτανσίνης

Το φάρμακο είναι εξαιρετικά τοξικό για το αναπτυσσόμενο έμβρυο. Απαιτείται η χρήση αποτελεσματικών μεθόδων αντισύλληψης κατά τη διάρκεια της θεραπείας και για τουλάχιστον επτά μήνες μετά την ολοκλήρωσή της για τις γυναίκες. Οι άνδρες ασθενείς πρέπει επίσης να χρησιμοποιούν αντισύλληψη.

Ο θηλασμός απαγορεύεται αυστηρά για να μην εκτεθεί το βρέφος στον ισχυρό κυτταροτοξικό παράγοντα. Η θεραπεία δρα σταδιακά και η αξιολόγηση του αποτελέσματος γίνεται με επαναλαμβανόμενες απεικονιστικές εξετάσεις.

Οι ιατροί ελέγχουν το ήπαρ τα αιμοπετάλια και τη λειτουργία της καρδιάς πριν από κάθε έγχυση εξασφαλίζοντας ότι η συνέχιση της αγωγής παραμένει ασφαλής.

9. Πώς να σταματήσετε τη λήψη & Αποθήκευση/Απόρριψη της Τραστουζουμάμπης Εμτανσίνης

Η διακοπή της θεραπείας αποφασίζεται εάν η νόσος προχωρήσει ή αν εμφανιστούν παρενέργειες που δεν αντιμετωπίζονται όπως η ηπατική οζώδης υπερπλασία ή η μη αναστρέψιμη καρδιακή δυσλειτουργία.

Η αποθήκευση του φαρμάκου γίνεται αποκλειστικά από τους φαρμακοποιούς του νοσοκομείου. Απαιτείται φύλαξη σε ψυγείο και προστασία από το φως.

Τα άδεια φιαλίδια και τα υλικά της έγχυσης αποτελούν τοξικά ογκολογικά απόβλητα. Η απόρριψή τους υπόκειται στους αυστηρούς νοσοκομειακούς κανονισμούς ασφαλείας.

10. Πότε να επισκεφθείτε γιατρό λαμβάνοντας Τραστουζουμάμπη Εμτανσίνη

Πρέπει να αναζητήσετε άμεση ιατρική βοήθεια εάν παρατηρήσετε ασταμάτητη αιμορραγία εμετό με πρόσμιξη αίματος ή κόπρανα που μοιάζουν με πίσσα. Αυτά είναι σημάδια κρίσιμης αιμορραγίας.

Εάν νιώσετε ξαφνική αδυναμία, δύσπνοια, ή παρατηρήσετε κιτρίνισμα των ματιών σας, επικοινωνήστε επειγόντως με τον ογκολόγο σας.

Τέλος εάν εμφανίσετε έντονο μούδιασμα ή πόνο στα άκρα που σας εμποδίζει να εκτελέσετε καθημερινές δραστηριότητες ο ιατρός ενδέχεται να χρειαστεί να μειώσει τη δόση του φαρμάκου.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Ποια είναι η διαφορά της από την απλή τραστουζουμάμπη;

Σε αυτό το φάρμακο το αντίσωμα είναι ενωμένο με μια ισχυρή χημειοθεραπεία. Μεταφέρει δηλαδή το φάρμακο κατευθείαν μέσα στο καρκινικό κύτταρο.

2. Θα χάσω τα μαλλιά μου με αυτή τη θεραπεία;

Η πλήρης απώλεια μαλλιών είναι σπάνια με αυτό το φάρμακο. Συνήθως προκαλείται ελαφριά αραίωση της τρίχας.

3. Ποιος είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος του φαρμάκου;

Ο κίνδυνος αιμορραγίας λόγω πτώσης των αιμοπεταλίων και η ηπατική τοξικότητα αποτελούν τις μεγαλύτερες απειλές.

4. Πόσο συχνά γίνονται οι θεραπείες;

Η έγχυση στο νοσοκομείο γίνεται συνήθως κάθε τρεις εβδομάδες.

5. Είναι επώδυνη η έγχυση;

Η έγχυση είναι ανώδυνη. Ενδέχεται όμως να νιώσετε ρίγος ή πυρετό κατά τη διάρκεια της χορήγησης ειδικά την πρώτη φορά.

6. Μπορώ να κάνω οδοντιατρικές εργασίες;

Όχι χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του ογκολόγου διότι τα χαμηλά αιμοπετάλια μπορεί να προκαλέσουν ακατάσχετη αιμορραγία στο στόμα.

7. Πότε θα ελέγξουν ξανά την καρδιά μου;

Ο ιατρός θα προγραμματίζει υπερηχογράφημα καρδιάς κάθε τρεις μήνες για όλο το διάστημα της θεραπείας.

Βιβλιογραφία

Αποποίηση ευθύνης: Το περιεχόμενο προορίζεται για ενημέρωση και δεν αντικαθιστά ιατρική συμβουλή. Πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας για εξατομικευμένη θεραπεία.

Συγγραφή & Επιστημονική Επιμέλεια

Συντακτική Ομάδα Biomedica

Συγγραφή & Συλλογή Δεδομένων:
Συντακτική Ομάδα Biomedica.gr

Επιστημονικός Εκδότης (Publisher):
Γκίκας Γεώργιος

  • Πτυχιούχος Τεχνολόγος Ιατρικών Οργάνων
  • Διπλωματούχος Ομοιοπαθητικής Συμβουλευτικής PDHom (UK)
  • Πιστοποιημένο Μέλος (Affiliate - AFHom) του Faculty of Homeopathy (UK) — Φορέας υπό την Αιγίδα της Α.Μ. Βασιλιά Καρόλου Γ'