Τι προκαλεί βαθιά, επώδυνη κυστική ακμή στο πηγούνι;

1. Εισαγωγή: Η Παθογένεση της Κυστικής Ακμής στο Πηγούνι

Η βαθιά, επώδυνη κυστική ακμή που εστιάζεται (και συχνά περιορίζεται) αποκλειστικά στο πηγούνι και τη γραμμή της γνάθου, αποτελεί το κατεξοχήν κλινικό σημάδι της “Ορμονικής Ακμής των Ενηλίκων”. Αυτή η χρόνια δερματοπάθεια προκαλείται από την υπερβολική παραγωγή ανδρογόνων (όπως η τεστοστερόνη) ή την αυξημένη τοπική ευαισθησία των σμηγματογόνων αδένων σε αυτά, μηχανισμός που συχνά υποκρύπτει ενδοκρινολογικές διαταραχές όπως το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS). Ορμονικές διακυμάνσεις λόγω εμμηνορροϊκού κύκλου ή έντονου ψυχολογικού στρες πυροδοτούν τη δημιουργία αυτών των υποδόριων, φλεγμονωδών “κόμβων”.

Σε αντίθεση με τη συνηθισμένη, επιφανειακή ακμή των εφήβων (που εκδηλώνεται με λευκά στίγματα (whiteheads) και μαύρα στίγματα και καλύπτει το μέτωπο ή τη μύτη), η κυστική ακμή στο πηγούνι αναπτύσσεται βαθιά μέσα στο χόριο (στο δεύτερο στρώμα του δέρματος). Σχηματίζει συμπαγείς, οδυνηρούς, ερυθηματώδεις όζους (σκληρά εξογκώματα χωρίς “κεφαλή” πύου) που είναι επώδυνοι ακόμη και στις απλές εκφράσεις του προσώπου.

Αυτή η μορφή ακμής είναι εξαιρετικά απογοητευτική για τον ασθενή. Παραμένει για εβδομάδες στο ίδιο σημείο, ανθίσταται σε οποιαδήποτε τοπική/επιφανειακή κρέμα του εμπορίου, και εάν δεν αντιμετωπιστεί από ιατρό (με συστηματική αγωγή), αφήνει πίσω της βαθιές, μόνιμες, ατροφικές ουλές και έντονη, σκοτεινή μελάγχρωση (σημάδια) στο δέρμα.

2. Μηχανισμός Δημιουργίας της Κύστης (Σμηγματογόνος Μονάδα)

Το πρόβλημα της ακμής ξεκινά μέσα στον τριχοσμηγματογόνο θύλακο (τον “πόρο”). Αυτή η μικροσκοπική δομή αποτελείται από την τρίχα και τον σμηγματογόνο αδένα, ο οποίος παράγει το σμήγμα (φυσικό λάδι) που λιπαίνει το δέρμα.

Η παθογένεση της κυστικής ακμής αφορά έναν «θανατηφόρο» συνδυασμό: (Α) Υπερσμηγματόρροια (τεράστια, ανεξέλεγκτη παραγωγή σμήγματος) και (Β) Ανώμαλη κερατινοποίηση, όπου τα νεκρά κύτταρα του δέρματος (κερατινοκύτταρα) κολλούν μεταξύ τους και μπλοκάρουν εντελώς το άνοιγμα του πόρου.

Καθώς ο αδένας συνεχίζει να παράγει σμήγμα σε έναν πόρο που έχει σφραγιστεί, δημιουργείται μια κλειστή, διογκωμένη «φούσκα» (φαγέσωρας). Το περιβάλλον, χωρίς οξυγόνο και γεμάτο λίπος, είναι ιδανικό για τον πολλαπλασιασμό του βακτηρίου *Cutibacterium acnes (C. acnes)*.

Η μαζική συγκέντρωση των βακτηρίων προσελκύει τα λευκά αιμοσφαίρια (κύτταρα του ανοσοποιητικού). Η μάχη που ακολουθεί οδηγεί σε μια εκρηκτική συσσώρευση πύου. Η εσωτερική πίεση αυξάνεται τόσο πολύ, που το τοίχωμα του πόρου σπάει (ρήγνυται). Όλο αυτό το τοξικό υλικό ξεχύνεται βαθιά μέσα στο υγιές δέρμα (στο χόριο), δημιουργώντας μια τρομακτική τοπική φλεγμονή (Κύστη – Όζος).

3. Ορμονικές Διακυμάνσεις και Ανδρογόνα (Ο Ρόλος της Τεστοστερόνης)

Το ερώτημα “γιατί ο αδένας παράγει τόσο πολύ σμήγμα;” απαντάται στο ενδοκρινικό σύστημα. Οι σμηγματογόνοι αδένες καλύπτονται από υποδοχείς για τα ανδρογόνα (τις ανδρικές ορμόνες, κυρίως την τεστοστερόνη, οι οποίες παράγονται φυσιολογικά και στις γυναίκες σε μικρές ποσότητες, από τις ωοθήκες και τα επινεφρίδια).

Μέσα στον αδένα υπάρχει ένα ένζυμο (5-άλφα-αναγωγάση), το οποίο μετατρέπει την τεστοστερόνη στην υπερ-δραστική μορφή της, τη Διυδροτεστοστερόνη (DHT). Η DHT “ανοίγει τον διακόπτη” του αδένα στο μέγιστο, αναγκάζοντάς τον να υπερπαράγει σμήγμα.

Σε γυναίκες με κυστική ακμή στο πηγούνι, είτε υπάρχει αυξημένη κυκλοφορία τεστοστερόνης στο αίμα, είτε οι υποδοχείς στους πόρους του πηγουνιού είναι *υπερευαίσθητοι* ακόμη και σε απολύτως φυσιολογικά (κανονικά) επίπεδα τεστοστερόνης. Γι’ αυτό οι αιματολογικές εξετάσεις συχνά (και παράδοξα) βγαίνουν “καθαρές”, ενώ το πρόβλημα είναι 100% ορμονικό σε τοπικό επίπεδο (στο δέρμα).

4. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS)

Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS) αποτελεί τη συχνότερη ενδοκρινολογική (συστηματική) αιτία βαθιάς κυστικής ακμής στις ενήλικες γυναίκες. Το σύνδρομο αυτό χαρακτηρίζεται από διαταραχή της ωορρηξίας, υπερανδρογοναιμία (αυξημένα ανδρογόνα) και, εξαιρετικά συχνά, αντίσταση στην ινσουλίνη.

Η υψηλή ινσουλίνη (λόγω κακής ρύθμισης του σακχάρου) είναι τοξική: όχι μόνο διεγείρει απευθείας τις ωοθήκες να παράγουν περισσότερη τεστοστερόνη, αλλά μειώνει και τα επίπεδα της πρωτεΐνης SHBG (Η Σφαιρίνη Δέσμευσης των Φυλετικών Ορμονών).

Όταν η SHBG είναι χαμηλή, η ελεύθερη (δραστική) τεστοστερόνη στο αίμα αυξάνεται δραματικά. Το κλασικό κλινικό τρίπτυχο του PCOS είναι: επίμονη κυστική ακμή στο πηγούνι/γνάθο (U-zone), αραιομηνόρροια (καθυστερήσεις στην περίοδο) και δασυτριχισμός (τριχοφυΐα σε ανδρικά πρότυπα, π.χ. στο πηγούνι ή την κοιλιά).

5. Ο Εμμηνορροϊκός Κύκλος και η Ακμή Ενηλίκων (Hormonal Breakouts)

Ακόμη και γυναίκες χωρίς PCOS βιώνουν τις επιπτώσεις των ορμονικών διακυμάνσεων (hormonal breakouts). Το κλασικό «έβγαλα ένα τεράστιο σπυρί στο πηγούνι» (κύστη) εμφανίζεται συνήθως 7 με 10 ημέρες πριν από την έναρξη της εμμήνου ρύσεως.

Κατά τη διάρκεια του δεύτερου μισού του εμμηνορροϊκού κύκλου (ωχρινική φάση), τα επίπεδα των οιστρογόνων (της θηλυκής, προστατευτικής ορμόνης που μειώνει το σμήγμα) πέφτουν κατακόρυφα. Αντίθετα, η προγεστερόνη αυξάνεται (και μετατρέπεται εν μέρει σε παράγωγα που ερεθίζουν τους αδένες), ενώ η τεστοστερόνη (η οποία παραμένει σταθερή) αναδεικνύεται ως η «κυρίαρχη» ορμόνη αναλογικά στο αίμα.

Αυτή η σχετική, παροδική υπεροχή της τεστοστερόνης έναντι των οιστρογόνων, αποτελεί το έναυσμα για την υπερπαραγωγή σμήγματος, πυροδοτώντας τη δημιουργία της υποδόριας κύστης που ωριμάζει και “σκάει” (πονάει) λίγο πριν έρθει η περίοδος.

6. Η Τοπογραφία του Προσώπου (Γιατί Ειδικά στο Πηγούνι;)

Ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια είναι: γιατί οι ορμόνες «στοχεύουν» αποκλειστικά το πηγούνι (chin) και τη γραμμή της κάτω γνάθου (jawline) (αυτό που οι δερματολόγοι ονομάζουν Ζώνη-U), και όχι το μέτωπο ή τα μάγουλα;

Η απάντηση βρίσκεται στην οντογένεση και τη συγκέντρωση των υποδοχέων. Οι σμηγματογόνοι αδένες στην περιοχή του πηγουνιού και της κάτω γνάθου προέρχονται από κύτταρα που παρουσιάζουν εξαιρετικά υψηλή συγκέντρωση (πυκνότητα) υποδοχέων ανδρογόνων. Επίσης, τα επίπεδα του ενζύμου (5-άλφα-αναγωγάση) σε αυτή την περιοχή είναι πολλαπλάσια.

Αυτό σημαίνει ότι, όταν υπάρξει έστω και η ελάχιστη διακύμανση της τεστοστερόνης στο αίμα, το πηγούνι λειτουργεί ως “μαγνήτης”, αντιδρώντας με τεράστια υπερευαισθησία και φλεγμονή, ενώ το υπόλοιπο πρόσωπο παραμένει ανεπηρέαστο.

7. Η Επίδραση της Διατροφής (Γαλακτοκομικά και Γλυκαιμικός Δείκτης)

Η σχέση διατροφής και ακμής δεν είναι μύθος, ιδιαίτερα για τις ενήλικες γυναίκες. Οι τροφές με Υψηλό Γλυκαιμικό Δείκτη (λευκή ζάχαρη, λευκό ψωμί, αναψυκτικά, γλυκά) ανεβάζουν απότομα το σάκχαρο του αίματος, γεγονός που προκαλεί έκκριση μεγάλης ποσότητας ινσουλίνης (insulin spike).

Η ινσουλίνη προκαλεί την παραγωγή του δείκτη IGF-1 (Ινσουλινομιμητικός Αυξητικός Παράγοντας). Ο IGF-1 διεγείρει μαζικά τους σμηγματογόνους αδένες.

Ομοίως, η κατανάλωση αγελαδινού γάλακτος (και ιδίως του άπαχου – skim milk) είναι ισχυρά φαγεσωρογόνος. Το αγελαδινό γάλα περιέχει φυσικά ανδρογόνα (ορμόνες της εγκύου αγελάδας) καθώς και ουσίες που ενισχύουν την παραγωγή του IGF-1, τα οποία ο ανθρώπινος οργανισμός αδυνατεί να διασπάσει χωρίς να προκληθεί φλεγμονώδης (κυστική) αντίδραση.

8. Ψυχολογικό Στρες και Κορτιζόλη

Το στρες (εργασιακό άγχος, πίεση) δεν προκαλεί απλώς ακμή, αλλά εγγυάται τις βαθύτερες και πιο οδυνηρές κύστεις. Όταν το άτομο βρίσκεται υπό συνεχή πίεση, ο εγκέφαλος διατάζει τα επινεφρίδια να εκκρίνουν μαζικά κορτιζόλη (την ορμόνη του στρες).

Τα επινεφρίδια, ωστόσο, μαζί με την κορτιζόλη, παράγουν και ρίχνουν στην κυκλοφορία ανδρογόνα (όπως η DHEA-S). Αυτή η ξαφνική, «στρεσογόνος» έκρηξη ανδρογόνων προσβάλλει αμέσως τους αδένες στο πηγούνι, πυροδοτώντας μια φλεγμονώδη κύστη.

Επιπλέον, η ίδια η κορτιζόλη καταστέλλει το ανοσοποιητικό σύστημα. Ένα εξασθενημένο δερματικό ανοσοποιητικό είναι ανίκανο να ελέγξει τον υπερπληθυσμό των βακτηρίων C. acnes, επιτρέποντας στη φλεγμονή να μεγαλώσει κάτω από το δέρμα ανεξέλεγκτα.

9. Μηχανική Ακμή (Acne Mechanica) και Συνήθειες Επαφής

Συχνά, η αιτία εντοπίζεται σε μηχανικούς, εξωγενείς παράγοντες. Η Μηχανική Ακμή προκαλείται από συνεχή τριβή, πίεση ή απόφραξη (κλείσιμο) των πόρων στο πηγούνι (π.χ. τα κράνη των μοτοσικλετιστών με σφιχτό λουράκι).

Μια υποεκτιμημένη αιτία είναι η καθημερινή συνήθεια να “στηρίζουμε” το κεφάλι μας στις παλάμες μας (με τα χέρια στο πηγούνι) την ώρα της εργασίας στο γραφείο, ή το να “αγγίζουμε” ασυνείδητα το πηγούνι μας όταν σκεφτόμαστε. Τα χέρια μεταφέρουν ρύπους, βακτήρια και επιπλέον λιπαρότητα κατευθείαν στον φραγμό του πηγουνιού.

Πρόσφατα, η παρατεταμένη χρήση μασκών (Maskne) απέδειξε πώς το μικροκλίμα του εγκλωβισμένου, ζεστού και υγρού αέρα γύρω από το πηγούνι, σε συνδυασμό με την τριβή του υφάσματος, προκαλεί φλεγμονή (ρήξη του θυλάκου) και βαθιά κυστική ακμή.

10. Διαταραχές του Μικροβιώματος του Δέρματος (C. acnes)

Κάθε άνθρωπος φέρει το βακτήριο C. acnes στους πόρους του ως μέρος της φυσιολογικής, υγιούς δερματικής χλωρίδας (μικροβίωμα). Υπό φυσιολογικές συνθήκες (ισορροπία), αυτά τα βακτήρια βοηθούν στη διάσπαση του σμήγματος (προστατεύοντας το δέρμα).

Ωστόσο, όταν οι πόροι φράξουν (έλλειψη οξυγόνου) και πλημμυρίσουν με υπερβολικό λίπος (σμήγμα), το μικροβίωμα διαταράσσεται (δυσβίωση). Το C. acnes πολλαπλασιάζεται επικίνδυνα.

Ακόμη χειρότερα, το βακτήριο παράγει ουσίες που λειτουργούν ως “καμπανάκι” για το ανοσοποιητικό σύστημα. Τα λευκά αιμοσφαίρια επιτίθενται με μανία στον “εισβολέα”, απελευθερώνοντας ένζυμα τα οποία καταστρέφουν τους ιστούς. Αυτή η υπερβολική, ανοσολογική καταστροφή (φλεγμονή) ευθύνεται για τον τρομερό πόνο (φούσκωμα/ερυθρότητα) της κυστικής ακμής.

11. Λανθασμένη Χρήση Καλλυντικών (Φαγεσωρογόνα Προϊόντα)

Τα ακατάλληλα (φαγεσωρογόνα) καλλυντικά παίζουν ρόλο ως επιβαρυντικός παράγοντας. Προϊόντα μακιγιάζ υψηλής κάλυψης (βαριά foundations), πούδρες που περιέχουν τάλκ ή ισχυρές σιλικόνες, καθώς και αντηλιακά με παχύρρευστα (φυτικά ή ορυκτά) έλαια, κλείνουν το στόμιο (την τρύπα) του πόρου (pore-clogging).

Επιπλέον, πολλά “επιθετικά” καθαριστικά με αλκοόλ, στην προσπάθεια να «στεγνώσουν» το σπυράκι, καταστρέφουν τον επιδερμικό φραγμό. Το δέρμα, νιώθοντας αφυδατωμένο, αντιδρά αμυντικά (rebound effect), δίνοντας εντολή στους σμηγματογόνους αδένες να παράγουν διπλάσιο σμήγμα για να ενυδατώσει την επιφάνεια. Το νέο σμήγμα εγκλωβίζεται, δημιουργώντας μια νέα κύστη.

Όλα τα προϊόντα στο πρόσωπο με ακμή, από το σαπούνι μέχρι την ενυδατική κρέμα, πρέπει να φέρουν αυστηρά την ένδειξη «μη-φαγεσωρογόνο» (non-comedogenic).

12. Κλινική Διάγνωση και Ορμονικός Έλεγχος

Ο Δερματολόγος θα αξιολογήσει το βάθος των αλλοιώσεων, τη φλεγμονή και την παρουσία ουλών. Εάν επιβεβαιωθεί ότι πρόκειται για ορμονική-κυστική ακμή, απαιτείται εξειδικευμένος αιματολογικός/ενδοκρινολογικός έλεγχος.

Ο έλεγχος αυτός διενεργείται (αυστηρά τις πρώτες 3-5 ημέρες της εμμήνου ρύσεως το πρωί) και περιλαμβάνει τις εξής ορμόνες: Ελεύθερη και Ολική Τεστοστερόνη, DHEA-S (για λειτουργία επινεφριδίων), LH και FSH, Προλακτίνη και την SHBG (Σφαιρίνη δέσμευσης).

Ακόμη προστίθεται έλεγχος Αντίστασης στην Ινσουλίνη (Καμπύλη Ζαχάρου και Ινσουλίνης) και Υπερηχογράφημα Ωοθηκών (για τον εντοπισμό πολλαπλών κύστεων). Η ύπαρξη ενός καθαρού “ορμονικού προφίλ” εγγυάται τη σωστή στόχευση των φαρμάκων.

13. Οι Κίνδυνοι της Αυτο-Αντιμετώπισης (Ουλές και Υπερμελάγχρωση)

Ο μεγαλύτερος εχθρός της κυστικής ακμής είναι τα χέρια του ίδιου του ασθενούς. Επειδή το εξόγκωμα (κύστη) είναι τεράστιο, η επιθυμία να «πατηθεί» ή να «σπάσει» (για να αδειάσει το πύον) είναι ακατανίκητη.

Ωστόσο, η κύστη δεν έχει λευκό κεφαλάκι (κορυφή) διότι βρίσκεται πολύ βαθιά (στο χόριο). Όταν πιέζετε την περιοχή εξωτερικά (με τα δάκτυλα), η τεράστια πίεση ωθεί το μολυσμένο, τοξικό πύον και τα βακτήρια *ακόμη πιο βαθιά* στους υποδόριους ιστούς (ρήξη του θυλάκου προς τα μέσα).

Αυτό προκαλεί την καταστροφή (λιώσιμο) του κολλαγόνου. Το αποτέλεσμα της σύνθλιψης μιας κύστης δεν είναι η επούλωση, αλλά η εμφάνιση μιας τεράστιας (δίκην κρατήρα – ice pick/boxcar scar) μόνιμης ατροφικής ουλής (μια βαθιά τρύπα) που δεν εξαφανίζεται ποτέ, και η δημιουργία μεταφλεγμονώδους υπερμελάγχρωσης (μαύρου/καφέ λεκέ) που θα κάνει μήνες να ξεθωριάσει.

14. Τοπικές και Συστηματικές Θεραπείες (Ισοτρετινοΐνη, Σπιρονολακτόνη)

Οι απλές κρέμες του εμπορίου, όσο ακριβές και αν είναι, είναι παντελώς ανίκανες (λόγω μεγέθους μορίων) να διεισδύσουν στο χόριο (στο βάθος) για να διαλύσουν την κύστη.

Η κυστική ακμή απαιτεί ιατρική, συστηματική (από το στόμα) φαρμακευτική αγωγή:

– Σπιρονολακτόνη (Spironolactone): Ένα διουρητικό φάρμακο που, σε χαμηλές δόσεις (εκτός ενδείξεων-off label), λειτουργεί ως εξαιρετικός “ορμονικός ρυθμιστής”. Μπλοκάρει τους υποδοχείς τεστοστερόνης στο πηγούνι, κλείνοντας την παραγωγή σμήγματος (και της κύστης) από τη ρίζα του, προσφέροντας θαύματα στις ενήλικες γυναίκες.

– Αντισυλληπτικά Χάπια: Ορισμένα σκευάσματα που περιέχουν αντι-ανδρογόνα δραστικά συστατικά, ρυθμίζουν την ωορρηξία και ανεβάζουν την πρωτεΐνη SHBG, εξαφανίζοντας την τεστοστερόνη από το αίμα.

– Ισοτρετινοΐνη (Roaccutane): Για σοβαρή, ανθεκτική κυστική ακμή που προκαλεί ουλές, το ισχυρό αυτό παράγωγο της βιταμίνης Α (ρετινοειδές από το στόμα) συρρικνώνει ριζικά (και συχνά για πάντα) τους σμηγματογόνους αδένες. Απαιτεί αυστηρή ιατρική παρακολούθηση και συστηματικές εξετάσεις αίματος.

15. Αισθητικές Παρεμβάσεις (Chemical Peels, Lasers, Κορτιζόνη)

Για την άμεση αντιμετώπιση μιας «κρίσης» (ένα τεράστιο, επώδυνο εξόγκωμα) λίγο πριν από ένα σημαντικό γεγονός, ο Δερματολόγος μπορεί να διενεργήσει *Ενδοβλαβική Έγχυση Κορτικοστεροειδών*. Με μια μικροσκοπική βελόνα, εγχέει αραιωμένη κορτιζόνη κατευθείαν *μέσα* στην κύστη, η οποία κυριολεκτικά “ξεφουσκώνει” (εξαφανίζεται ο πόνος και το οίδημα) μέσα σε 24-48 ώρες, αποτρέποντας και τη δημιουργία ουλής.

Μακροπρόθεσμα (καθώς και για τα σημάδια που άφησαν προηγούμενες κύστεις), τα Ιατρικά Χημικά Peeling (με σαλικυλικό ή μανδελικό οξύ) και τα ιατρικά Lasers (IPL για ερυθρότητα, Fraxel για ουλές), αφαιρούν τις επιφανειακές στιβάδες του δέρματος και διεγείρουν την παραγωγή νέου κολλαγόνου.

Αυτές οι αισθητικές μέθοδοι, αν και δεν “θεραπεύουν” την ορμονική αιτία της ακμής, είναι εξαιρετικά αποτελεσματικές στο να “σβήσουν” το αισθητικό (και ψυχολογικό) τραύμα που άφησε πίσω της η νόσος, προσφέροντας ένα ομοιόμορφο, λείο (χωρίς κρατήρες) δέρμα.

16. Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Μπορεί να περάσει η κυστική ακμή απλώς με καλό πλύσιμο;

Όχι. Η κυστική ακμή προέρχεται βαθιά κάτω από το δέρμα λόγω ορμονών. Κανένα σαπούνι στον κόσμο (το οποίο καθαρίζει μόνο την επιφάνεια) δεν μπορεί να φτάσει, ούτε να σταματήσει, τη λειτουργία του σμηγματογόνου αδένα.

2. Θα βοηθήσει αν βάλω οδοντόκρεμα ή οινόπνευμα στην κύστη;

Απαγορεύεται αυστηρά (ιατρικός μύθος). Η οδοντόκρεμα και το οινόπνευμα περιέχουν χημικά (αλκάλια) που προκαλούν έγκαυμα, καταστρέφουν την επιδερμίδα και αφήνουν έναν τεράστιο, μόνιμο μαύρο λεκέ στο πηγούνι, χωρίς να φτάνουν ποτέ στο βάθος της κύστης.

3. Νιώθω την κύστη αλλά δεν βλέπω άσπρο πύον. Πότε θα “σκάσει”;

Οι πραγματικές, ορμονικές κύστεις συχνά δεν αναπτύσσουν λευκή κορυφή. Είναι σκληρά, υποδόρια οζίδια που το σώμα είτε τα απορροφά (σε διάστημα 2-4 εβδομάδων), είτε τα μετατρέπει σε ουλή. ΜΗΝ προσπαθείτε να τη ζουλήξετε (θα φτιάξετε τρύπα στο δέρμα).

4. Τι είναι η Σπιρονολακτόνη;

Είναι ένα φάρμακο που οι δερματολόγοι (off-label) χορηγούν σε γυναίκες. Αντί να επιτίθεται στα βακτήρια (όπως τα αντιβιοτικά), “κλείνει” τους υποδοχείς της τεστοστερόνης στο πηγούνι, αποτρέποντας τον σχηματισμό της κύστης (πρόληψη).

5. Επηρεάζει η κατανάλωση σοκολάτας;

Αν η σοκολάτα περιέχει πολλή ζάχαρη και γάλα (γαλακτοκομικά), η ινσουλίνη (IGF-1) που εκκρίνεται για να μεταβολίσει τη ζάχαρη, διεγείρει τις ορμόνες (τεστοστερόνη) και προκαλεί έκρηξη κυστικής ακμής (breakout). Η μαύρη σοκολάτα (>70% κακάο) θεωρείται πολύ πιο ασφαλής.

6. Το χάπι Ισοτρετινοΐνης (Roaccutane) είναι επικίνδυνο;

Είναι ίσως το πιο ισχυρό και αποτελεσματικό φάρμακο στη Δερματολογία για την κυστική ακμή που προκαλεί ουλές. Ωστόσο, προκαλεί ξηρότητα (στα χείλη), μπορεί να ανεβάσει τη χοληστερίνη/τρανσαμινάσες (ελέγχονται με αιματολογικές κάθε μήνα) και είναι απολύτως ΤΕΡΑΤΟΓΟΝΟ (απαγορεύεται ρητά η εγκυμοσύνη κατά τη λήψη του).

7. Μπορεί ένα εσωτερικό σπιράλ (Mirena) να κάνει κυστική ακμή;

Ναι. Τα σπιράλ που απελευθερώνουν αποκλειστικά προγεστίνη (όπως η λεβονοργεστρέλη), έχουν ανδρογονική δράση (μιμούνται την τεστοστερόνη) και συχνά πυροδοτούν σοβαρή κυστική ακμή στο πηγούνι (στα πρώτα 1-2 χρόνια της τοποθέτησης) σε γυναίκες με ευαίσθητους αδένες.

17. Βιβλιογραφία

• Zaenglein AL, et al. Guidelines of care for the management of acne vulgaris. J Am Acad Dermatol. 2016.
• Thiboutot D, et al. Practical management of acne for clinicians: An international consensus from the Global Alliance to Improve Outcomes in Acne. J Am Acad Dermatol. 2018.
• Kamangar F, et al. Acne in the adult female patient: a practical approach. Int J Dermatol. 2012.

Αποποίηση ευθύνης: Το περιεχόμενο προορίζεται για ενημέρωση και δεν αντικαθιστά ιατρική συμβουλή. Πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας για εξατομικευμένη θεραπεία.