Αρχική ❯ Συμπτώματα ❯ Γιατί οι αστράγαλοί μου κάνουν κλικ όταν περιστρέφω τα πόδια μου κυκλικά;

Γιατί οι αστράγαλοί μου κάνουν κλικ όταν περιστρέφω τα πόδια μου κυκλικά;

1. Εισαγωγή

Το ακουστό κλικ στους αστραγάλους κατά την κυκλική περιστροφή των πελμάτων προέρχεται κυρίως από την απότομη ολίσθηση των τενόντων πάνω στις οστικές προεξοχές της άρθρωσης ή από τη δημιουργία και ρήξη μικρών φυσαλίδων αερίου μέσα στο αρθρικό υγρό. Καθώς το πόδι εκτελεί τον πλήρη κύκλο της περιστροφής, οι τένοντες, και ειδικότερα οι περονιαίοι, τεντώνονται και συχνά αναπηδούν στιγμιαία εκτός της ανατομικής τους αύλακας, παράγοντας τον χαρακτηριστικό θόρυβο. Παράλληλα, οι μεταβολές της πίεσης στο εσωτερικό της άρθρωσης απελευθερώνουν διαλυμένα αέρια, προσθέτοντας έναν οξύ, ξηρό ήχο στο φαινόμενο.

Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, το φαινόμενο αυτό είναι απολύτως καλοήθες και δεν αποτελεί ένδειξη οστικής φθοράς, εφόσον δεν συνοδεύεται από πόνο. Το ανθρώπινο σώμα διαθέτει ένα πολύπλοκο σύστημα τενόντων, συνδέσμων και οστών που βρίσκονται σε εξαιρετικά στενή επαφή, κάνοντας τη μηχανική τριβή συχνή κατά τις ακραίες διατάσεις.

Ωστόσο, εάν το κλικ γίνεται αισθητό ως βαθύ τρίξιμο ή συνδυάζεται με ενόχληση, μπορεί να αντανακλά προϋπάρχουσα συνδεσμική χαλαρότητα, συσσωρευμένους μικροτραυματισμούς ή αρχόμενη φθορά του αρθρικού χόνδρου. Η κατανόηση της εμβιομηχανικής της περιοχής εξηγεί γιατί αυτή η συγκεκριμένη κίνηση προκαλεί το σύμπτωμα με τόση συνέπεια.

2. Ανατομία της Ποδοκνημικής Άρθρωσης

Η ποδοκνημική άρθρωση, δηλαδή ο αστράγαλος, λειτουργεί ως ο κύριος μεντεσές που συνδέει την κνήμη και την περόνη με το οστό του αστραγάλου. Αυτή η οστική φωλιά επιτρέπει την κάμψη και την έκταση του πέλματος.

Για την εκτέλεση της κυκλικής κίνησης, εμπλέκονται και γειτονικές αρθρώσεις, όπως η υπαστραγαλική, η οποία επιτρέπει στο πόδι να γυρίζει προς τα μέσα και προς τα έξω. Αυτή η συνδυασμένη κινητικότητα απαιτεί τεράστια ευελιξία από τους περιβάλλοντες ιστούς.

Γύρω από τα οστά πορεύονται πολυάριθμοι τένοντες που ελέγχουν την κίνηση, ενώ συγκρατούνται στη θέση τους από αδένες συνδετικού ιστού. Κάθε μικρή απόκλιση σε αυτή την αρχιτεκτονική αλλάζει τη μηχανική της άρθρωσης.

3. Το Φαινόμενο της Σπηλαίωσης

Ο πιο αθώος και συχνός ήχος προέρχεται από το φαινόμενο της σπηλαίωσης. Όλες οι υγιείς αρθρώσεις περιέχουν αρθρικό υγρό, το οποίο λειτουργεί ως λιπαντικό και θρεπτικό μέσο για τον χόνδρο, και περιέχει διαλυμένα αέρια όπως άζωτο και οξυγόνο.

Κατά την πλήρη περιστροφή του αστραγάλου, ο όγκος μέσα στην άρθρωση αυξάνεται στιγμιαία. Η αύξηση του όγκου προκαλεί ραγδαία πτώση της εσωτερικής πίεσης, επιτρέποντας στα αέρια να σχηματίσουν μια μικροσκοπική φυσαλίδα.

Η φυσαλίδα αυτή καταρρέει αμέσως με έναν οξύ, καθαρό κρότο. Μετά τον κρότο, η άρθρωση συνήθως δεν μπορεί να επαναλάβει τον ίδιο ήχο αμέσως, καθώς απαιτούνται περίπου είκοσι λεπτά για να επαναδιαλυθούν τα αέρια στο υγρό.

4. Ολίσθηση των Περονιαίων Τενόντων

Μια άλλη πρωταρχική αιτία είναι η αναπήδηση των περονιαίων τενόντων. Αυτοί οι τένοντες τρέχουν πίσω από το εξωτερικό εξόγκωμα του αστραγάλου, τον έξω σφυρό.

Φυσιολογικά συγκρατούνται στη θέση τους από μια ζώνη ιστού, τον περονιαίο καθεκτικό σύνδεσμο. Σε πολλά άτομα, αυτός ο σύνδεσμος είναι χαλαρός, επιτρέποντας στους τένοντες να ξεφεύγουν από την οστική τους αύλακα.

Όταν το πόδι περιστρέφεται, οι τένοντες γλιστρούν έξω και μετά αναπηδούν πίσω στη θέση τους με δύναμη. Η μηχανική αυτή σύγκρουση πάνω στο οστό παράγει τον ήχο του κλικ, ο οποίος συχνά γίνεται και οπτικά αντιληπτός.

5. Συνδεσμική Χαλαρότητα και Αστάθεια

Τα άτομα που εμφανίζουν το σύμπτωμα σε σταθερή βάση συχνά παρουσιάζουν γενικευμένη συνδεσμική χαλαρότητα. Οι σύνδεσμοι τους είναι πιο ελαστικοί από τον μέσο όρο, επιτρέποντας στην άρθρωση να διαστέλλεται περισσότερο.

Η υπερκινητικότητα αυτή επιτρέπει στα οστά να κινούνται με μεγαλύτερα περιθώρια μέσα στην αρθρική κοιλότητα. Κατά τη διάρκεια της περιστροφής, τα οστά έρχονται στιγμιαία σε άτυπη επαφή πριν επιστρέψουν στη φυσιολογική τους τροχιά.

Η χαλαρότητα δεν αποτελεί πάθηση από μόνη της, αλλά προδιαθέτει την άρθρωση για συχνότερους μικροτραυματισμούς, αυξάνοντας την ανάγκη για καλή μυϊκή υποστήριξη.

6. Η Μηχανική της Κυκλικής Κίνησης

Η κυκλική περιστροφή του αστραγάλου δεν είναι μια απλή φυσιολογική κίνηση. Στην πραγματικότητα, αποτελεί τον συνδυασμό τεσσάρων διαφορετικών κινήσεων που πιέζουν την άρθρωση στα απόλυτα όριά της.

Καθώς το πόδι διαγράφει τον κύκλο, η τάση μεταφέρεται διαδοχικά από τους πρόσθιους τένοντες στους πλάγιους και τους οπίσθιους. Η συνεχής αυτή εναλλαγή φορτίου αποκαλύπτει οποιαδήποτε ασυμμετρία ή περιορισμό στην ολίσθηση του ιστού.

Κάθε σημείο αντίστασης σε αυτή τη διαδρομή αναγκάζει τον τένοντα να “μαγκώσει” για κλάσματα του δευτερολέπτου και να απελευθερωθεί απότομα, μεταφράζοντας την αποθηκευμένη κινητική ενέργεια σε ακουστικό κύμα.

7. Επίδραση Προηγούμενων Τραυματισμών

Ιστορικό προηγούμενων διαστρεμμάτων, δηλαδή διαστρεμμάτων αστραγάλου, αλλάζει τη μηχανική της περιοχής. Μετά από ένα διάστρεμμα, το σώμα επισκευάζει τους συνδέσμους με ουλώδη ιστό.

Ο ουλώδης ιστός είναι συχνά παχύτερος και λιγότερο ελαστικός από τον αρχικό. Αυτή η πάχυνση αλλάζει την τροχιά των τενόντων, δημιουργώντας νέα σημεία τριβής που δεν υπήρχαν πριν τον τραυματισμό.

Οι ασθενείς συνήθως παρατηρούν ότι το κλικ είναι πολύ πιο έντονο και συχνό στο πόδι που είχε υποστεί τραυματισμό στο παρελθόν, υποδεικνύοντας τη δομική αλλοίωση της περιοχής.

8. Διαφορική Διάγνωση

Η προσεκτική ακρόαση και ψηλάφηση του ήχου βοηθά στη διαφορική διάγνωση μεταξύ αθώων και παθολογικών καταστάσεων.

Χαρακτηριστικά του Ήχου Πιθανή Παθοφυσιολογία
Μονό, διαπεραστικό κλικ, ανώδυνο Σπηλαίωση αρθρικού υγρού (αθώο), δεν επαναλαμβάνεται άμεσα.
Επαναλαμβανόμενο κλικ με κάθε κύκλο Ολίσθηση τενόντων πάνω σε οστικές προεξοχές (σύνδρομο αναπήδησης).
Συνεχής ήχος τριβής (Κριγμός) Φθορά χόνδρου, οστεοαρθρίτιδα, συχνά συνοδεύεται από πόνο ή δυσκαμψία.
Κλικ με αίσθημα μπλοκαρίσματος Ελεύθερο σώμα (κομμάτι χόνδρου) μέσα στην άρθρωση που εμποδίζει την κίνηση.

9. Εκφύλιση του Αρθρικού Χόνδρου

Εάν ο θόρυβος μοιάζει με συνεχή τριβή άμμου, η παθολογία εδράζεται βαθύτερα. Ο αρθρικός χόνδρος που καλύπτει τα οστά εξασφαλίζει τη λεία και ανώδυνη ολίσθησή τους.

Λόγω ηλικίας, υπερβολικού βάρους ή παλαιών τραυμάτων, αυτός ο χόνδρος υφίσταται φθορά. Η λεία του επιφάνεια γίνεται τραχιά, αφήνοντας το υποκείμενο οστό εκτεθειμένο.

Η κίνηση πάνω σε αυτή την τραχιά επιφάνεια προκαλεί τη μηχανική τριβή. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η κίνηση συχνά συνοδεύεται από φλεγμονή και προοδευτική μείωση του εύρους κίνησης, παραπέμποντας σε οστεοαρθρίτιδα.

10. Ανατομικές Παραλλαγές των Οστών

Δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι την ίδια ακριβώς οστική ανατομία. Μικρές αποκλίσεις στο σχήμα του αστραγάλου δημιουργούν μη φυσιολογικές τριβές.

Για παράδειγμα, ένα σύνδρομο πρόσθιας πρόσκρουσης συμβαίνει όταν υπάρχει μικρή υπερανάπτυξη οστού (οστεόφυτο) στο μπροστινό μέρος της άρθρωσης. Όταν το πόδι περιστρέφεται και κάμπτεται προς τα πάνω, τα οστά συγκρούονται.

Αυτή η μηχανική επαφή δεν προκαλεί απλώς θόρυβο, αλλά ερεθίζει τους περιβάλλοντες ιστούς, οδηγώντας σε χρόνιο πόνο, ειδικά σε αθλητές ή χορευτές.

11. Στρατηγικές Ενδυνάμωσης

Η απουσία δυνατών σταθεροποιών μυών επιτρέπει στην άρθρωση να χαλαρώνει υπερβολικά. Η ενδυνάμωση των μυών γύρω από τον αστράγαλο, ιδιαίτερα των περονιαίων και του πρόσθιου κνημιαίου, μειώνει τον θόρυβο.

Ισχυροί μύες εξασφαλίζουν ότι τα οστά διατηρούνται στη σωστή ευθυγράμμιση, εμποδίζοντας την άτυπη μετατόπιση των τενόντων κατά την εκτέλεση πολύπλοκων κινήσεων.

Οι ασκήσεις ισορροπίας σε ασταθή επιφάνεια (όπως ο δίσκος ισορροπίας) βελτιώνουν δραματικά την ιδιοδεκτικότητα, επιτρέποντας στο νευρικό σύστημα να ελέγχει καλύτερα την άρθρωση υπό τάση.

12. Συντηρητική Φροντίδα

Όταν το κλικ συνοδεύεται από ήπια δυσφορία μετά από άσκηση, η συντηρητική φροντίδα περιλαμβάνει την ξεκούραση και τη χρήση υποδημάτων με καλή υποστήριξη της ποδικής καμάρας.

Η εφαρμογή πάγου για δέκα λεπτά μειώνει τοπικά οιδήματα στους τένοντες που υφίστανται τριβή. Επιπλέον, η χρήση ενός ελαστικού επιδέσμου περιορίζει το εύρος της κίνησης, δίνοντας στον ιστό την ευκαιρία να αναρρώσει.

Οι διατάσεις της γάμπας είναι απαραίτητες. Μια σφιχτή γάμπα ασκεί συνεχή τάση στον αχίλλειο τένοντα και αλλάζει ολόκληρη τη μηχανική του αστραγάλου, αυξάνοντας την πιθανότητα για ανεπιθύμητους θορύβους.

13. Πότε Να Επισκεφθείτε Ιατρό

Εάν το ακουστικό κλικ συνδυάζεται με αιφνίδιο, οξύ πόνο που εμποδίζει τη βάδιση, η ιατρική εξέταση είναι άμεσα απαραίτητη.

Το αίσθημα ότι ο αστράγαλος “κλειδώνει” κατά την περιστροφή και δεν μπορεί να ολοκληρώσει την κίνηση υποδηλώνει την παρουσία ενός μικρού οστικού θραύσματος μέσα στην άρθρωση, το οποίο χρήζει αρθροσκοπικής αφαίρεσης.

Σε περιπτώσεις όπου ο αστράγαλος υποχωρεί και δεν μπορεί να στηρίξει το σωματικό βάρος, απαιτείται κλινική εκτίμηση από ορθοπεδικό για να διαπιστωθεί η ακεραιότητα των συνδέσμων και να αποφευχθεί η χρόνια αστάθεια.

14. Συχνές Ερωτήσεις

1. Μήπως ο θόρυβος σημαίνει ότι τα κόκαλά μου είναι αδύναμα;

Όχι, ο θόρυβος δεν σχετίζεται με την οστική πυκνότητα ή την οστεοπόρωση. Πρόκειται για αποκλειστικά εμβιομηχανικό φαινόμενο των μαλακών μορίων και της αρθρικής δυναμικής.

2. Πρέπει να αποφεύγω να κάνω κυκλικές κινήσεις με τα πόδια μου;

Εάν η κίνηση είναι ανώδυνη, δεν υπάρχει λόγος να την αποφεύγετε. Αντίθετα, η ομαλή κίνηση διατηρεί την άρθρωση λιπασμένη. Απλώς αποφύγετε να την πιέζετε με δύναμη στα άκρα του εύρους της.

3. Υπάρχει κάποιο συμπλήρωμα που να σταματάει τα κλικ;

Τα συμπληρώματα όπως το κολλαγόνο μπορεί να υποστηρίζουν γενικά την υγεία των αρθρώσεων, αλλά δεν θα εξαλείψουν τον θόρυβο που προέρχεται από την ολίσθηση ενός τένοντα ή τη σπηλαίωση των αερίων.

4. Είναι φυσιολογικό να κάνει κλικ μόνο το ένα πόδι;

Ναι, το ανθρώπινο σώμα δεν είναι απόλυτα συμμετρικό. Ένα παλιό ελαφρύ διάστρεμμα ή μικρές διαφορές στο μήκος των συνδέσμων αρκούν για να κάνει η μία άρθρωση θόρυβο, ενώ η άλλη παραμένει αθόρυβη.

15. Βιβλιογραφία

Αποποίηση ευθύνης: Το περιεχόμενο προορίζεται για ενημέρωση και δεν αντικαθιστά ιατρική συμβουλή. Πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας για εξατομικευμένη θεραπεία.

Συγγραφή & Επιστημονική Επιμέλεια

Συντακτική Ομάδα Biomedica

Συγγραφή & Συλλογή Δεδομένων:
Συντακτική Ομάδα Biomedica.gr

Επιστημονικός Εκδότης (Publisher):
Γκίκας Γεώργιος

  • Πτυχιούχος Τεχνολόγος Ιατρικών Οργάνων
  • Διπλωματούχος Ομοιοπαθητικής Συμβουλευτικής PDHom (UK)
  • Πιστοποιημένο Μέλος (Affiliate - AFHom) του Faculty of Homeopathy (UK) — Φορέας υπό την Αιγίδα της Α.Μ. Βασιλιά Καρόλου Γ'