Η βρολουσιζουμάμπη είναι ένας ισχυρός αναστολέας του αγγειακού ενδοθηλιακού αυξητικού παράγοντα, ο οποίος εγχέεται απευθείας στο εσωτερικό του οφθαλμού για τη θεραπεία της υγρής ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας. Η πιο σοβαρή και απειλητική παρενέργειά της είναι η πρόκληση έντονης ενδοφθάλμιας φλεγμονής και αγγειίτιδας του αμφιβληστροειδούς, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε ταχεία, μη αναστρέψιμη απώλεια της όρασης.
1. Εισαγωγή & Μηχανισμός Δράσης: Πώς λειτουργεί η βρολουσιζουμάμπη στο μάτι
Η βρολουσιζουμάμπη αποτελεί την πιο σύγχρονη εξέλιξη στις βιολογικές θεραπείες για τις εκφυλιστικές παθήσεις του αμφιβληστροειδούς. Στη νεοαγγειακή, γνωστή και ως υγρή, ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, η κυκλοφορία του αίματος στο πίσω μέρος του ματιού διαταράσσεται. Ο οργανισμός, στην προσπάθειά του να διορθώσει το πρόβλημα, παράγει τεράστιες ποσότητες μιας πρωτεΐνης που ονομάζεται αγγειακός ενδοθηλιακός αυξητικός παράγοντας (VEGF-A).
Αυτή η πρωτεΐνη στέλνει σήματα για τη δημιουργία νέων αιμοφόρων αγγείων κάτω από την ωχρά κηλίδα, το κέντρο της όρασης. Ωστόσο, αυτά τα νέα αγγεία είναι εξαιρετικά ελαττωματικά και εύθραυστα. Σπάζουν εύκολα, διαρρέοντας αίμα και υγρό στο εσωτερικό του αμφιβληστροειδούς. Αυτό το υγρό προκαλεί οίδημα, καταστρέφοντας τα φωτοευαίσθητα κύτταρα και οδηγώντας σε ραγδαία τύφλωση στο κέντρο του οπτικού πεδίου.
Η βρολουσιζουμάμπη είναι ένα θραύσμα ενός εξανθρωποποιημένου μονοκλωνικού αντισώματος, σχεδιασμένο να είναι εξαιρετικά μικρό σε μέγεθος. Αυτό το μικρό μέγεθος της επιτρέπει να διεισδύει πολύ βαθιά σε όλα τα στρώματα του αμφιβληστροειδούς. Όταν εγχυθεί, το φάρμακο προσδένεται με τρομακτική συγγένεια σε όλες τις μορφές του VEGF-A, αδρανοποιώντας τον. Χωρίς το σήμα του VEGF, η δημιουργία νέων αγγείων σταματά, τα υπάρχοντα ελαττωματικά αγγεία συρρικνώνονται και η διαρροή υγρού στερεύει, επιτρέποντας στην ωχρά κηλίδα να ξεπρηστεί και να διασωθεί η όραση.
2. Προειδοποιήσεις & Πριν τη λήψη: Προϋποθέσεις και Αντενδείξεις για τη βρολουσιζουμάμπη
Η χορήγηση της βρολουσιζουμάμπης, που αποτελεί αμιγώς οφθαλμιατρική πράξη, απαιτεί άριστη γνώση του οφθαλμικού ιστορικού. Η θεραπεία αντενδείκνυται πλήρως και αυστηρά εάν ο ασθενής πάσχει από οποιαδήποτε ενεργή ή ύποπτη λοίμωξη εντός ή γύρω από τον οφθαλμό (οφθαλμικές, περικογχικές λοιμώξεις). Η διενέργεια της ένεσης σε μολυσμένο μάτι θα μεταφέρει τα μικρόβια βαθιά στο υαλοειδές, προκαλώντας κεραυνοβόλο ενδοφθαλμίτιδα και απώλεια του οργάνου.
Αντενδείκνυται επίσης απόλυτα σε ασθενείς που παρουσιάζουν ενεργή ενδοφθάλμια φλεγμονή οποιασδήποτε αιτιολογίας, όπως η ραγοειδίτιδα. Το φάρμακο έχει αποδειχθεί ότι έχει την τάση να πυροδοτεί ισχυρές φλεγμονώδεις ανοσολογικές αντιδράσεις, και η χορήγησή του σε ένα ήδη φλεγμονώδες μάτι θα προκαλέσει καταστροφική αγγειίτιδα του αμφιβληστροειδούς, κλείνοντας τα αγγεία που τρέφουν το μάτι.
Απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή σε ασθενείς με προηγούμενο ιστορικό εγκεφαλικού επεισοδίου ή παροδικού ισχαιμικού επεισοδίου. Αν και η βρολουσιζουμάμπη εγχέεται τοπικά, μια ελάχιστη ποσότητα της ουσίας περνά στη συστηματική κυκλοφορία του αίματος. Υπάρχει ένας θεωρητικός κίνδυνος, κοινός σε όλα τα αντιαγγειογενετικά φάρμακα, ότι αυτή η μικρή ποσότητα θα μπορούσε να αυξήσει τον κίνδυνο θρομβοεμβολικών επεισοδίων σε ήδη εξαιρετικά ευάλωτους ασθενείς.
3. Ενδείξεις & Οδηγός Δοσολογίας της βρολουσιζουμάμπης
Η αποκλειστική ένδειξη για τη χρήση της βρολουσιζουμάμπης είναι η θεραπεία της νεοαγγειακής (υγρής) ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας σε ενήλικες. Αποτελεί μια εξαιρετικά ελκυστική επιλογή σε σύγκριση με παλαιότερα φάρμακα της κατηγορίας, διότι η υψηλή της αποτελεσματικότητα επιτρέπει τη διατήρηση του αποτελέσματος για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα, μειώνοντας την ανάγκη για συχνές επισκέψεις στο νοσοκομείο.
Η χορήγηση γίνεται αποκλειστικά από εξειδικευμένο οφθαλμίατρο σε αποστειρωμένο περιβάλλον. Το φάρμακο εγχέεται απευθείας στο υαλοειδές, τον ζελατινώδη χώρο στο κέντρο του ματιού (ενδοϋαλοειδική ένεση). Η συνιστώμενη δόση είναι έξι χιλιοστόγραμμα ουσίας σε ελάχιστο όγκο υγρού.
Το δοσολογικό σχήμα ξεκινά με μια επιθετική φάση φόρτισης, όπου η ένεση χορηγείται μία φορά τον μήνα για τους πρώτους τρεις μήνες (τρεις δόσεις). Μετά από αυτή τη φάση, ο ιατρός αξιολογεί την ανατομία του αμφιβληστροειδούς μέσω οπτικής τομογραφίας συνοχής. Εφόσον το οίδημα έχει υποχωρήσει, η θεραπεία συντήρησης περνά σε ενέσεις κάθε οκτώ έως δώδεκα εβδομάδες. Αυτό το εξαιρετικά διευρυμένο μεσοδιάστημα αποτελεί τη μεγαλύτερη καινοτομία του συγκεκριμένου φαρμάκου.
4. Αναλυτική Παρουσίαση Παρενεργειών της βρολουσιζουμάμπης
Η πράξη της ενδοϋαλοειδικής έγχυσης, σε συνδυασμό με τη δράση της ισχυρής ουσίας, προκαλεί παρενέργειες που αφορούν αποκλειστικά το μάτι.
Συχνές Παρενέργειες
Το πιο κοινό φαινόμενο, που οφείλεται κυρίως στη μηχανική διαδικασία της ένεσης, είναι η υποκογχική αιμορραγία. Ένα μικρό αγγείο σπάει και προκαλεί μια τρομακτική στην όψη, αλλά εντελώς ακίνδυνη, κόκκινη κηλίδα στο λευκό μέρος του ματιού. Οι ασθενείς συχνά αναφέρουν ήπιο πόνο στο μάτι την ημέρα της ένεσης, αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση λίγα λεπτά μετά τη χορήγηση (λόγω του όγκου του υγρού), και την εμφάνιση μαύρων στιγμάτων ή γραμμών στο οπτικό πεδίο (“μυγάκια”), τα οποία είναι μικροφυσσαλίδες ή σκιές του φαρμάκου.
Σοβαρές παρενέργειες που πρέπει να αναφέρετε
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος, για τον οποίο έχουν εκδοθεί επανειλημμένες ιατρικές προειδοποιήσεις, είναι η ανάπτυξη ενδοφθάλμιας φλεγμονής και αγγειίτιδας του αμφιβληστροειδούς. Αυτή η κατάσταση μπορεί να εξελιχθεί σε απόφραξη των αρτηριών του ματιού. Αν ο ασθενής παρατηρήσει ραγδαία απώλεια όρασης, έντονο πόνο και υπερβολική ευαισθησία στο φως τις ημέρες ή εβδομάδες μετά την ένεση, πρέπει να αναζητήσει άμεση, επείγουσα οφθαλμολογική περίθαλψη, καθώς η τύφλωση είναι προ των πυλών. Άλλος κίνδυνος είναι η καταστροφική λοίμωξη (ενδοφθαλμίτιδα) και η αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς.
Σπάνιες Παρενέργειες
Σπανίως, έχουν καταγραφεί περιπτώσεις εμφάνισης καταρράκτη, καθώς η βελόνα θα μπορούσε θεωρητικά να αγγίξει τον φακό, αν και αυτό αποτελεί ιατρικό σφάλμα. Ρήξη του κερατοειδούς και φλεγμονή του ραγοειδούς χιτώνα αναφέρονται επίσης σπάνια. Η συστηματική απορρόφηση μπορεί θεωρητικά να προκαλέσει αρτηριακά θρομβοεμβολικά επεισόδια, όπως εγκεφαλικό, αλλά τα ποσοστά αυτά είναι εξαιρετικά σπάνια.
Παρενέργειες που συνήθως δεν απαιτούν ιατρική φροντίδα
Ο αυξημένος δακρυσμός του οφθαλμού και η αίσθηση ότι υπάρχει άμμος στο μάτι μετά την επέμβαση οφείλονται συνήθως στο ιώδιο που χρησιμοποιείται για την αποστείρωση της περιοχής. Υποχωρούν γρήγορα με τη χρήση άφθονων τεχνητών δακρύων.
| Κατηγορία Παρενέργειας | Συμπτώματα |
|---|---|
| Τοπικές Μηχανικές | Κόκκινη κηλίδα αίματος, μυγάκια στην όραση, ήπιος πόνος |
| Σοβαρές Οφθαλμικές | Αγγειίτιδα αμφιβληστροειδούς, ενδοφθαλμίτιδα, απώλεια όρασης |
| Ανοσολογικές Αντιδράσεις | Ενδοφθάλμια φλεγμονή (ραγοειδίτιδα) |
| Αγγειακό Σύστημα (Σπάνια) | Θεωρητικός κίνδυνος εγκεφαλικού επεισοδίου |
5. Υπερβολική Δόση: Συμπτώματα υπερδοσολογίας της βρολουσιζουμάμπης και τι να κάνετε
Δεδομένου ότι το φάρμακο δεν χορηγείται από τον ασθενή αλλά από οφθαλμίατρο στο χειρουργείο, η πιθανότητα συστηματικής, επικίνδυνης υπερδοσολογίας από κατάποση δεν υφίσταται. Το σφάλμα μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από λανθασμένη δοσομέτρηση του υγρού μέσα στη σύριγγα από τον ιατρό.
Η έγχυση ποσότητας μεγαλύτερης από την ενδεδειγμένη μέσα στη μικρή κοιλότητα του ματιού αποτελεί μια μηχανική και τοξικολογική καταστροφή. Ο αυξημένος όγκος του υγρού θα προκαλέσει ακαριαία, τρομακτική αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης. Αυτή η οξεία πίεση συνθλίβει τα αιμοφόρα αγγεία που τρέφουν το οπτικό νεύρο, οδηγώντας σε άμεσο ισχαιμικό πόνο και ακαριαία απώλεια όρασης στο προσβεβλημένο μάτι, καθώς το νεύρο νεκρώνεται από έλλειψη οξυγόνου.
Στην περίπτωση που συμβεί τέτοια υπερδοσολογία, ο ιατρός οφείλει να δράσει εντός ελαχίστων λεπτών. Ο οφθαλμίατρος θα εκτελέσει άμεσα παρακέντηση του προσθίου θαλάμου του ματιού με μια λεπτή βελόνα, προκειμένου να αφαιρέσει υγρό και να ανακουφίσει άμεσα την τεράστια πίεση που συνθλίβει το νεύρο. Παράλληλα, θα χορηγηθούν τοπικά κολλύρια και συστηματικά φάρμακα για τη δραστική μείωση της παραγωγής ενδοφθάλμιου υγρού, διασώζοντας την όραση.
6. Παράλειψη Δόσης & Τι να αποφύγετε κατά τη λήψη της βρολουσιζουμάμπης
Η θεραπεία εξαρτάται απόλυτα από την τήρηση του χρονοδιαγράμματος. Εάν ακυρώσετε ή αναβάλετε το ραντεβού για την ένεση, το φάρμακο θα απομακρυνθεί σταδιακά από το μάτι. Η καταστολή της πρωτεΐνης VEGF θα λήξει, και τα ελαττωματικά αγγεία θα αρχίσουν ξανά να αιμορραγούν και να διαρρέουν υγρό. Η καθυστέρηση της θεραπείας οδηγεί στην καταστροφή των φωτοϋποδοχέων και σε μόνιμη απώλεια όρασης. Επαναπρογραμματίστε το ραντεβού αμέσως.
Μετά τη διαδικασία της ένεσης, είναι κρίσιμο να αποφύγετε απολύτως να τρίψετε το μάτι σας. Ο κερατοειδής χιτώνας και ο σκληρός φέρουν μια μικροσκοπική οπή από τη βελόνα, και το τρίψιμο μπορεί να εισάγει βακτήρια από τα χέρια σας στο εσωτερικό του ματιού, προκαλώντας ενδοφθαλμίτιδα.
Αποφύγετε να οδηγήσετε επιστρέφοντας στο σπίτι. Η όρασή σας θα είναι θολή λόγω του φαρμάκου, των μικρών φυσαλίδων και της πιθανής διόγκωσης της κόρης από τις προπαρασκευαστικές σταγόνες, ενώ οφείλετε να προστατεύετε το μάτι από την έντονη ηλιοφάνεια. Αποφύγετε επίσης το κολύμπι σε πισίνες ή θάλασσα για αρκετές ημέρες, προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος μόλυνσης του οφθαλμικού τραύματος.
7. Με ποια φάρμακα αλληλεπιδρά η βρολουσιζουμάμπη;
Επειδή το φάρμακο εγχέεται αποκλειστικά στον κλειστό χώρο του ματιού και η συστηματική του απορρόφηση στο αίμα είναι σχεδόν μηδενική, δεν υφίστανται αλληλεπιδράσεις με τα συνήθη φάρμακα που λαμβάνει ο ασθενής από το στόμα. Η λήψη χαπιών για τον θυρεοειδή, τον διαβήτη ή την πίεση δεν μεταβάλλεται. Η χρήση αντιπηκτικών, όπως η ασπιρίνη, είναι γενικά ασφαλής, αν και ίσως αυξήσει την πιθανότητα να εμφανιστεί η μικρή, ακίνδυνη κόκκινη αιμορραγία στο λευκό του ματιού μετά την ένεση.
Η μοναδική φαρμακευτική αλληλεπίδραση που απασχολεί την οφθαλμιατρική κοινότητα είναι η ταυτόχρονη χρήση άλλων οφθαλμικών φαρμάκων ή ενέσεων. Απαγορεύεται η ταυτόχρονη ένεση στο ίδιο μάτι με άλλα φάρμακα, εκτός εάν πρόκειται για ενδοφλέβια αντιβιοτικά σε περίπτωση μόλυνσης.
Εάν ο ασθενής λαμβάνει ήδη άλλα κολλύρια για παθήσεις όπως το γλαύκωμα, η χρήση τους συνεχίζεται κανονικά. Μάλιστα, η μείωση της ενδοφθάλμιας πίεσης είναι επιθυμητή. Ωστόσο, την ημέρα της επέμβασης, ο ιατρός πρέπει να ενημερώνεται πλήρως για κάθε σταγόνα που χρησιμοποιεί ο ασθενής, για να διασφαλίσει ότι κανένα από τα συστατικά δεν ερεθίζει τον κερατοειδή ή παρεμποδίζει την αποστείρωση της περιοχής με τα ιωδιούχα διαλύματα.
8. Προφυλάξεις, Ασφάλεια & Διάρκεια Δράσης της βρολουσιζουμάμπης
Η ασφάλεια της διαδικασίας εγγυάται από το αυστηρό πρωτόκολλο αποστείρωσης του χειρουργείου. Η σχολαστική εφαρμογή σταγόνων ιωδίου (ποβιδόνη-ιώδιο) στο μάτι και τα βλέφαρα πριν από την ένεση είναι το πιο κρίσιμο βήμα για την αποφυγή των λοιμώξεων. Ο ασθενής ελέγχεται προσεκτικά για τυχόν αλλεργία στο ιώδιο. Μετά την ένεση, ο ιατρός ελέγχει άμεσα την όραση για να βεβαιωθεί ότι η κεντρική αρτηρία του ματιού λειτουργεί κανονικά και ότι η πίεση δεν έχει αυξηθεί επικίνδυνα.
Το εξαιρετικά μικρό μέγεθος της πρωτεΐνης βρολουσιζουμάμπης της επιτρέπει να φτάνει σε πολύ υψηλές συγκεντρώσεις στον ιστό, γεγονός που προσφέρει τη μακροχρόνια διάρκεια δράσης της. Ενώ παλαιότερα φάρμακα απαιτούσαν ενέσεις κάθε μήνα, η βρολουσιζουμάμπη καταστέλλει το υγρό και το οίδημα στην ωχρά κηλίδα για οκτώ έως δώδεκα εβδομάδες, διευκολύνοντας σημαντικά τη ζωή του ηλικιωμένου ασθενούς.
Η ασφάλεια του φαρμάκου κατά την εγκυμοσύνη και τον θηλασμό δεν έχει αποδειχθεί. Ο αγγειακός ενδοθηλιακός αυξητικός παράγοντας είναι απολύτως κρίσιμος για τον σχηματισμό των αιμοφόρων αγγείων του εμβρύου. Εάν το φάρμακο περάσει στην κυκλοφορία της μητέρας, θα προκαλέσει βαρύτατες βλάβες. Οι γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία πρέπει να χρησιμοποιούν αξιόπιστη αντισύλληψη μέχρι και ένα μήνα μετά την τελευταία ένεση.
9. Πώς να σταματήσετε τη λήψη & Αποθήκευση/Απόρριψη της βρολουσιζουμάμπης
Η νόσος της ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας είναι ανίατη. Το φάρμακο ελέγχει τα συμπτώματα, δεν προσφέρει ίαση. Η διακοπή των ενέσεων σημαίνει σχεδόν βέβαιη υποτροπή, με επανεμφάνιση αιμορραγίας και υγρού πίσω από τον αμφιβληστροειδή. Η απόφαση για διακοπή λαμβάνεται μόνο εάν η νόσος έχει προχωρήσει σε τέτοιο βαθμό που ο ιστός έχει νεκρωθεί και το φάρμακο δεν προσφέρει πλέον κανένα οπτικό όφελος.
Το φάρμακο δεν το αποθηκεύει ο ασθενής. Η βρολουσιζουμάμπη φυλάσσεται αποκλειστικά από την οφθαλμολογική κλινική σε ψυγείο, σε θερμοκρασίες μεταξύ δύο και οκτώ βαθμών Κελσίου, προστατευμένη από το φως. Аπαγορεύεται η κατάψυξη, η οποία θα κατέστρεφε τα πολύτιμα αντισώματα. Πριν τη χρήση, το φιαλίδιο αφήνεται να αποκτήσει θερμοκρασία δωματίου.
Η απόρριψη του υλικού είναι ευθύνη της κλινικής. Η χρησιμοποιημένη βελόνα, η σύριγγα και το γυάλινο φιαλίδιο, αποτελούν δυνητικά μολυσματικά ιατρικά απόβλητα. Τοποθετούνται στους εγκεκριμένους κίτρινους κάδους αιχμηρών αντικειμένων για επαγγελματική αποκομιδή και αποτέφρωση.
10. Πότε να επισκεφθείτε γιατρό για τη βρολουσιζουμάμπη
Η επικοινωνία με τον οφθαλμίατρο είναι κατεπείγουσα, συχνά ζήτημα ωρών, εάν τις ημέρες μετά την ένεση το μάτι σας γίνει έντονα κόκκινο, αρχίσει να σας πονάει αφόρητα και βλέπετε την όρασή σας να μειώνεται δραματικά. Η κατάσταση αυτή φανερώνει σοβαρή φλεγμονή (αγγειίτιδα) ή μόλυνση (ενδοφθαλμίτιδα) και η καθυστέρηση στη θεραπεία θα οδηγήσει σε οριστική τύφλωση.
Επισκεφθείτε επίσης τον ιατρό σας εάν παρατηρήσετε ότι, ξαφνικά, το φως σας ενοχλεί υπερβολικά (φωτοφοβία) ή εάν εμφανιστούν δεκάδες καινούργια μαύρα στίγματα, “αράχνες” ή λάμψεις σαν αστραπές στο οπτικό σας πεδίο. Αυτά είναι τα κλασικά σημάδια ότι ο αμφιβληστροειδής ίσως υπέστη ρήξη ή αποκόλληση από την πίεση του υγρού.
Τέλος, αν και πρόκειται για οφθαλμικό φάρμακο, εάν μετά την επιστροφή σας στο σπίτι αισθανθείτε μούδιασμα στο πρόσωπο, αδυναμία στα χέρια σας, ή δυσκολία στην ομιλία, πρέπει να καλέσετε αμέσως τις πρώτες βοήθειες. Παρόλο που ο κίνδυνος είναι ελάχιστος, αυτά τα συμπτώματα ίσως υποδεικνύουν εγκεφαλικό επεισόδιο και απαιτούν άμεση νοσοκομειακή εκτίμηση.
Συχνές Ερωτήσεις FAQ
1. Πώς βοηθάει η ένεση αυτή το μάτι μου;
Το φάρμακο σταματάει την παραγωγή ελαττωματικών αιμοφόρων αγγείων πίσω από το μάτι και κλείνει τις διαρροές τους. Έτσι, το υγρό και το αίμα που καταστρέφουν την κεντρική σας όραση στερεύουν.
2. Πονάει πολύ η ένεση μέσα στο μάτι;
Όχι, γιατί ο ιατρός τοποθετεί ισχυρές αναισθητικές σταγόνες ή τζελ πριν την επέμβαση. Θα νιώσετε απλώς μια μικρή πίεση, αλλά συνήθως καθόλου πόνο.
3. Γιατί επιλέχθηκε αυτό το φάρμακο για εμένα αντί για τα παλαιότερα;
Η βρολουσιζουμάμπη είναι πιο συμπυκνωμένη και διεισδύει καλύτερα. Το μεγάλο της πλεονέκτημα είναι ότι κρατάει περισσότερο, επιτρέποντάς σας να κάνετε ενέσεις πολύ πιο αραιά, έως και κάθε τρεις μήνες.
4. Γιατί βλέπω μαύρα σημαδάκια να επιπλέουν μετά την ένεση;
Είναι απολύτως φυσιολογικό. Συχνά οφείλεται σε μικροσκοπικές φυσαλίδες αέρα που μπήκαν με τη σύριγγα ή σε σκιές από το ίδιο το φάρμακο. Συνήθως εξαφανίζονται μετά από μερικές ημέρες.
5. Είναι επικίνδυνη η έντονη φλεγμονή για την οποία με προειδοποίησαν;
Ναι, η αγγειίτιδα του αμφιβληστροειδούς είναι η πιο σοβαρή παρενέργεια του συγκεκριμένου φαρμάκου. Είναι σπάνια, αλλά αν δείτε την όρασή σας να πέφτει ξαφνικά ή πονάτε, πρέπει να πάτε αμέσως στον ιατρό.
6. Το μάτι μου έγινε κατακόκκινο σαν αίμα την επόμενη μέρα, τι να κάνω;
Αν είναι απλώς κόκκινο χωρίς καθόλου πόνο και χωρίς να έχει πέσει η όρασή σας, πρόκειται για μια απλή μελανιά (υποκογχική αιμορραγία) από τη βελόνα. Είναι ακίνδυνη και θα υποχωρήσει σε δέκα ημέρες.
7. Πόσες ενέσεις θα χρειαστεί να κάνω συνολικά;
Η ηλικιακή εκφύλιση είναι χρόνια πάθηση. Θα χρειαστείτε ενέσεις για αρκετά χρόνια ή ίσως και για την υπόλοιπη ζωή σας, προκειμένου να διατηρήσετε την όρασή σας.
8. Επιτρέπεται να πλένω το πρόσωπό μου μετά τη θεραπεία;
Τις πρώτες τρεις ημέρες αποφύγετε να ρίχνετε νερό της βρύσης ή σαπούνι απευθείας στο μάτι σας. Ο κερατοειδής έχει μια μικροσκοπική τρύπα και υπάρχει κίνδυνος μόλυνσης.
Βιβλιογραφία
Αποποίηση ευθύνης: Το περιεχόμενο προορίζεται για ενημέρωση και δεν αντικαθιστά ιατρική συμβουλή. Πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας για εξατομικευμένη θεραπεία.




