Αρχική ❯ Παρενέργειες ❯ Τραστουζουμάμπη Δερουξτεκάνη: Οδηγίες Χρήσης, Παρενέργειες & Δοσολογία

Τραστουζουμάμπη Δερουξτεκάνη: Οδηγίες Χρήσης, Παρενέργειες & Δοσολογία

Η τραστουζουμάμπη δερουξτεκάνη είναι ένα καινοτόμο σύμπλοκο αντισώματος-φαρμάκου που χρησιμοποιείται σε προχωρημένους HER2-θετικούς καρκίνους όπως του μαστού και του στομάχου. Η πιο αξιοσημείωτη και απειλητική για τη ζωή παρενέργεια του φαρμάκου είναι η διάμεση πνευμονοπάθεια ή πνευμονίτιδα η οποία απαιτεί συνεχή παρακολούθηση της αναπνευστικής λειτουργίας του ασθενούς.

1. Εισαγωγή & Μηχανισμός Δράσης: Πώς λειτουργεί η Τραστουζουμάμπη Δερουξτεκάνη στο σώμα

Αυτό το φάρμακο αντιπροσωπεύει έναν εξαιρετικά εξελιγμένο μηχανισμό δράσης γνωστό ως σύμπλοκο αντισώματος-φαρμάκου. Αποτελείται από τρία μέρη: ένα μονοκλωνικό αντίσωμα που στοχεύει την πρωτεΐνη HER2, έναν ισχυρό κυτταροτοξικό παράγοντα τη δερουξτεκάνη που είναι αναστολέας της τοποϊσομεράσης Ι και έναν χημικό συνδέτη που ενώνει τα δύο.

Το αντίσωμα βρίσκει και συνδέεται επιλεκτικά στα καρκινικά κύτταρα που υπερεκφράζουν τον υποδοχέα HER2. Μόλις συνδεθεί το καρκινικό κύτταρο εσωτερικεύει ολόκληρο το σύμπλοκο. Στο εσωτερικό του κυττάρου τα λυσοσωμικά ένζυμα διασπούν τον συνδέτη απελευθερώνοντας τη δερουξτεκάνη απευθείας στον πυρήνα.

Η απελευθερωμένη δερουξτεκάνη προκαλεί πολλαπλές θραύσεις στο DNA του καρκινικού κυττάρου οδηγώντας το σε άμεσο θάνατο. Επιπλέον το κυτταροτοξικό φάρμακο μπορεί να διαπεράσει την κυτταρική μεμβράνη και να σκοτώσει τα γειτονικά καρκινικά κύτταρα ακόμα και αν αυτά δεν εκφράζουν το HER2 φαινόμενο γνωστό ως bystander effect.

2. Προειδοποιήσεις & Πριν τη λήψη: Προϋποθέσεις και Αντενδείξεις για την Τραστουζουμάμπη Δερουξτεκάνη

Η θεραπεία ενδείκνυται αυστηρά για ασθενείς με επιβεβαιωμένη έκφραση της πρωτεΐνης HER2 στον όγκο τους. Ασθενείς με ιστορικό σοβαρής υπερευαισθησίας στο ενεργό συστατικό ή στα έκδοχα δεν πρέπει να λαμβάνουν τη θεραπεία.

Προειδοποίηση Πνευμονικής Τοξικότητας: Το φάρμακο φέρει αυστηρή προειδοποίηση για την πρόκληση διάμεσης πνευμονοπάθειας. Ασθενείς με προϋπάρχοντα πνευμονικά νοσήματα έχουν υψηλότερο κίνδυνο. Εάν ένας ασθενής αναπτύξει ασυμπτωματική πνευμονίτιδα που ανιχνεύεται σε αξονική τομογραφία η θεραπεία πρέπει να ανασταλεί. Εάν εμφανιστούν συμπτώματα η θεραπεία διακόπτεται οριστικά.

Επιπρόσθετα υπάρχει σοβαρός κίνδυνος μυελοκαταστολής που εκδηλώνεται κυρίως με ουδετεροπενία. Όπως συμβαίνει και με άλλες αντι-HER2 θεραπείες υπάρχει επίσης ο κίνδυνος μείωσης της λειτουργίας της αριστερής κοιλίας της καρδιάς απαιτώντας τακτικό υπερηχογραφικό έλεγχο.

3. Ενδείξεις & Οδηγός Δοσολογίας για την Τραστουζουμάμπη Δερουξτεκάνη

Το φάρμακο ενδείκνυται ως μονοθεραπεία για ενήλικες ασθενείς με ανεγχείρητο ή μεταστατικό HER2-θετικό καρκίνο του μαστού οι οποίοι έχουν λάβει προηγούμενες στοχευμένες θεραπείες. Επίσης χρησιμοποιείται σε μεταστατικό γαστρικό καρκίνο και σε ορισμένες περιπτώσεις μη μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα με μεταλλάξεις HER2.

Η συνιστώμενη δόση υπολογίζεται βάσει του σωματικού βάρους του ασθενούς και είναι συνήθως πεντέμισι ή έξι και τέσσερα δέκατα χιλιοστόγραμμα ανά κιλό ανάλογα με τον τύπο του καρκίνου. Χορηγείται ως ενδοφλέβια έγχυση μία φορά κάθε τρεις εβδομάδες σε εξειδικευμένη ογκολογική κλινική.

Η πρώτη έγχυση διαρκεί ενενήντα λεπτά. Εάν γίνει καλά ανεκτή οι επόμενες εγχύσεις μπορούν να χορηγηθούν σε τριάντα λεπτά. Πριν από την έγχυση οι ασθενείς συχνά λαμβάνουν προληπτικά αντιεμετικά φάρμακα λόγω της υψηλής πιθανότητας ναυτίας και εμέτου που προκαλεί η τοποϊσομεράση.

4. Αναλυτική Παρουσίαση Παρενεργειών της Τραστουζουμάμπης Δερουξτεκάνης

Η τοξικότητα του φαρμάκου είναι σύνθετη διότι συνδυάζει παρενέργειες βιολογικής θεραπείας και ισχυρής χημειοθεραπείας.

Κατηγορία Παρενέργειας Συμπτώματα
Αναπνευστικό Σύστημα Διάμεση πνευμονοπάθεια, ξηρός βήχας, δύσπνοια
Αιμοποιητικό Σύστημα Ουδετεροπενία, αναιμία, θρομβοπενία
Γαστρεντερικό Σύστημα Έντονη ναυτία, έμετος, απώλεια όρεξης, διάρροια
Γενικές Διαταραχές Αλωπεκία, εξάντληση, ηπατική τοξικότητα

Συχνές Παρενέργειες

Η ναυτία είναι η πιο συχνή ανεπιθύμητη ενέργεια επηρεάζοντας τη συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών. Η κόπωση η αλωπεκία η απώλεια βάρους και η αναιμία είναι επίσης πολύ συχνές. Οι ασθενείς συχνά εμφανίζουν μειωμένα λευκά αιμοσφαίρια γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο κοινών λοιμώξεων.

Σοβαρές παρενέργειες που πρέπει να αναφέρετε

Ο βήχας και η δυσκολία στην αναπνοή μπορεί να είναι τα πρώτα σημάδια της πνευμονίτιδας μιας κατάστασης που μπορεί να αποβεί μοιραία εάν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα με κορτιζόνη. Πυρετός που συνοδεύεται από ρίγος αποτελεί ένδειξη εμπύρετης ουδετεροπενίας η οποία αποτελεί ογκολογικό επείγον. Σημάδια καρδιακής δυσλειτουργίας όπως οίδημα ποδιών απαιτούν επίσης άμεση αξιολόγηση.

Σπάνιες Παρενέργειες

Σπανίως παρατηρούνται σοβαρές ηπατικές διαταραχές και αντιδράσεις υπερευαισθησίας κατά την έγχυση. Επίσης έχουν αναφερθεί περιπτώσεις σοβαρής υποκαλιαιμίας και παρατεταμένης αιμορραγίας λόγω ακραίας πτώσης των αιμοπεταλίων.

Παρενέργειες που συνήθως δεν απαιτούν ιατρική φροντίδα

Οι αλλαγές στο χρώμα των νυχιών μια ήπια ξηρότητα στο στόμα ή μια προσωρινή αλλαγή στη γεύση είναι ενοχλήσεις που δεν κρύβουν κίνδυνο και μπορούν να διαχειριστούν με απλές συμβουλές από τη νοσηλευτική ομάδα.

5. Υπερβολική Δόση: Συμπτώματα υπερδοσολογίας από Τραστουζουμάμπη Δερουξτεκάνη και τι να κάνετε

Δεδομένου ότι το φάρμακο χορηγείται υπό αυστηρό ιατρικό έλεγχο η υπερδοσολογία είναι ένα σπάνιο ιατρικό σφάλμα. Σε τέτοια περίπτωση αναμένεται ραγδαία και επικίνδυνη ενίσχυση του κυτταροτοξικού του προφίλ.

Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν βίαιη ναυτία και ακατάσχετο έμετο σοβαρή καταστολή του μυελού των οστών που οδηγεί σε ακραία ουδετεροπενία και αιμορραγίες καθώς και αυξημένο κίνδυνο οξείας πνευμονικής τοξικότητας.

Η αντιμετώπιση είναι καθαρά υποστηρικτική διότι δεν υπάρχει ειδικό αντίδοτο. Ο ασθενής πρέπει να εισαχθεί σε ειδική μονάδα για απομόνωση προστασία από λοιμώξεις μεταγγίσεις παραγώγων αίματος και χορήγηση αυξητικών παραγόντων των λευκών αιμοσφαιρίων.

6. Παράλειψη Δόσης & Τι να αποφύγετε κατά τη λήψη Τραστουζουμάμπης Δερουξτεκάνης

Η καθυστέρηση στη χορήγηση της δόσης απαιτεί άμεσο επαναπρογραμματισμό. Εάν η καθυστέρηση είναι μεγάλη ο ογκολόγος θα αποφασίσει αν η επόμενη δόση πρέπει να τροποποιηθεί.

Κατά τη διάρκεια της θεραπείας ο ασθενής πρέπει να αποφεύγει τον συνωστισμό και τα άτομα που νοσούν διότι το ανοσοποιητικό του σύστημα είναι σε καταστολή. Οι εργασίες που ενέχουν κίνδυνο τραυματισμού πρέπει να αποφεύγονται λόγω του κινδύνου αιμορραγιών.

Απαγορεύεται η λήψη οποιουδήποτε συμπληρώματος διατροφής ή βοτάνου χωρίς την έγκριση του ιατρού. Επίσης πρέπει να αποφεύγεται η εγκυμοσύνη με χρήση διπλής και αξιόπιστης μεθόδου αντισύλληψης.

7. Αλληλεπιδράσεις Φαρμάκων: Με ποια φάρμακα αλληλεπιδρά η Τραστουζουμάμπη Δερουξτεκάνη

Το τμήμα της δερουξτεκάνης είναι υπόστρωμα ορισμένων ενζύμων του ήπατος και πρωτεϊνών μεταφοράς. Η συγχορήγηση με ισχυρούς αναστολείς αυτών των ενζύμων μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα του κυτταροτοξικού φαρμάκου στο αίμα αυξάνοντας την τοξικότητα.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν το φάρμακο χορηγείται ταυτόχρονα με άλλα φάρμακα που προκαλούν πνευμονική τοξικότητα ή καταστολή του μυελού των οστών. Ο συνδυασμός με καρδιοτοξικά φάρμακα όπως η δοξορουβικίνη αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο καρδιακής ανεπάρκειας.

Τα αντιπηκτικά φάρμακα και τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη πρέπει να χρησιμοποιούνται με προσοχή όταν τα επίπεδα των αιμοπεταλίων του ασθενούς είναι χαμηλά.

8. Προφυλάξεις, Ασφάλεια & Διάρκεια Δράσης της Τραστουζουμάμπης Δερουξτεκάνης

Η ασφάλεια του φαρμάκου στην εγκυμοσύνη είναι μηδενική. Έχει καταστροφικές συνέπειες για το έμβρυο. Ο θηλασμός απαγορεύεται αυστηρά κατά τη διάρκεια της αγωγής και για αρκετούς μήνες μετά την τελευταία δόση.

Η διάρκεια της θεραπείας εξαρτάται από τον έλεγχο της νόσου. Εφόσον ο καρκίνος δεν εξελίσσεται και ο ασθενής ανέχεται τις παρενέργειες η θεραπεία συνεχίζεται.

Ο ιατρικός έλεγχος περιλαμβάνει αξονικές τομογραφίες θώρακος για την έγκαιρη διάγνωση πνευμονίτιδας υπερηχογραφήματα καρδιάς και πλήρεις αιματολογικές εξετάσεις πριν από κάθε προγραμματισμένη έγχυση.

9. Πώς να σταματήσετε τη λήψη & Αποθήκευση/Απόρριψη της Τραστουζουμάμπης Δερουξτεκάνης

Η διακοπή γίνεται μόνο από τον ογκολόγο. Εάν διαπιστωθεί σοβαρή πνευμονική εμπλοκή λοίμωξη ή καρδιακή δυσλειτουργία η αγωγή διακόπτεται μόνιμα και ξεκινούν υποστηρικτικές θεραπείες.

Το φάρμακο βρίσκεται υπό την αποκλειστική διαχείριση των νοσοκομειακών φαρμακείων. Συντηρείται σε ψυγείο και απαιτεί ειδική ανασύσταση. Δεν χορηγείται στους ασθενείς για φύλαξη στο σπίτι.

Τα απορρίμματα από την παρασκευή και την έγχυση χαρακτηρίζονται ως επικίνδυνα κυτταροτοξικά απόβλητα και καταστρέφονται μέσω ειδικών διαδικασιών αποτέφρωσης στα νοσοκομεία.

10. Πότε να επισκεφθείτε γιατρό λαμβάνοντας Τραστουζουμάμπη Δερουξτεκάνη

Η πιο επείγουσα κατάσταση είναι η εμφάνιση αναπνευστικών συμπτωμάτων. Αν παρατηρήσετε νέο ξηρό βήχα δυσκολία στην αναπνοή ή πυρετό επικοινωνήστε αμέσως με το ογκολογικό τμήμα.

Η εμφάνιση πυρετού άνω του τριάντα οκτώ πρέπει να αξιολογείται άμεσα λόγω του κινδύνου εμπύρετης ουδετεροπενίας. Οποιαδήποτε ανεξήγητη αιμορραγία ή ακραία αδυναμία πρέπει να αναφέρεται.

Επίσης το πρήξιμο των ποδιών ή η εμφάνιση έντονου αισθήματος παλμών είναι σημάδια που απαιτούν άμεση καρδιολογική εξέταση.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Τι είναι η τραστουζουμάμπη δερουξτεκάνη;

Είναι μια έξυπνη στοχευμένη χημειοθεραπεία. Το αντίσωμα βρίσκει το καρκινικό κύτταρο και απελευθερώνει τη χημειοθεραπεία απευθείας μέσα σε αυτό.

2. Ποιος είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος του φαρμάκου;

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι η πρόκληση φλεγμονής στους πνεύμονες πνευμονίτιδα η οποία μπορεί να είναι σοβαρή. Απαιτείται άμεση ιατρική προσοχή σε κάθε νέο βήχα.

3. Πέφτουν τα μαλλιά με αυτή τη θεραπεία;

Ναι σε μεγάλο ποσοστό των ασθενών η θεραπεία αυτή προκαλεί τριχόπτωση.

4. Προκαλεί έντονη ναυτία;

Ναι το φάρμακο έχει υψηλό δυναμικό πρόκλησης εμέτου γι’ αυτό θα λαμβάνετε πάντα ισχυρά αντιεμετικά φάρμακα πριν και μετά την έγχυση.

5. Πόσο συχνά γίνεται η θεραπεία;

Χορηγείται συνήθως κάθε τρεις εβδομάδες με ενδοφλέβια έγχυση στο νοσοκομείο.

6. Μπορώ να έρθω σε επαφή με μικρά παιδιά;

Μπορείτε ωστόσο επειδή το ανοσοποιητικό σας θα είναι αδύναμο καλό είναι να αποφεύγετε άτομα ακόμα και παιδιά που είναι άρρωστα ή έχουν ιώσεις.

7. Τι πρέπει να κάνω αν ανεβάσω πυρετό;

Ο πυρετός κατά τη διάρκεια αυτής της θεραπείας αποτελεί ιατρικό επείγον. Πρέπει να μεταβείτε άμεσα στο νοσοκομείο για αιματολογικό έλεγχο και πιθανή χορήγηση αντιβιοτικών.

Βιβλιογραφία

Αποποίηση ευθύνης: Το περιεχόμενο προορίζεται για ενημέρωση και δεν αντικαθιστά ιατρική συμβουλή. Πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας για εξατομικευμένη θεραπεία.

Συγγραφή & Επιστημονική Επιμέλεια

Συντακτική Ομάδα Biomedica

Συγγραφή & Συλλογή Δεδομένων:
Συντακτική Ομάδα Biomedica.gr

Επιστημονικός Εκδότης (Publisher):
Γκίκας Γεώργιος

  • Πτυχιούχος Τεχνολόγος Ιατρικών Οργάνων
  • Διπλωματούχος Ομοιοπαθητικής Συμβουλευτικής PDHom (UK)
  • Πιστοποιημένο Μέλος (Affiliate - AFHom) του Faculty of Homeopathy (UK) — Φορέας υπό την Αιγίδα της Α.Μ. Βασιλιά Καρόλου Γ'