Αρχική ❯ Παρενέργειες ❯ Τραζοδόνη: Οδηγίες Χρήσης, Παρενέργειες & Δοσολογία

Τραζοδόνη: Οδηγίες Χρήσης, Παρενέργειες & Δοσολογία

Η τραζοδόνη είναι ένα αντικαταθλιπτικό φάρμακο που ανήκει στους ανταγωνιστές και αναστολείς επαναπρόσληψης της σεροτονίνης και χορηγείται συχνά για τη διαχείριση της αϋπνίας. Η πιο αξιοσημείωτη και σπάνια παρενέργειά της είναι ο πριαπισμός μια παρατεταμένη και επώδυνη στύση που απαιτεί άμεση ιατρική παρέμβαση για την αποφυγή μόνιμης βλάβης.

1. Εισαγωγή & Μηχανισμός Δράσης: Πώς λειτουργεί η Τραζοδόνη στο σώμα

Η τραζοδόνη παρουσιάζει έναν σύνθετο και δοσοεξαρτώμενο μηχανισμό δράσης. Σε υψηλότερες δόσεις λειτουργεί ως αναστολέας της επαναπρόσληψης της σεροτονίνης αυξάνοντας τα επίπεδα αυτού του κρίσιμου νευροδιαβιβαστή στον εγκέφαλο. Παράλληλα ανταγωνίζεται έντονα τους υποδοχείς σεροτονίνης τύπου 2Α τροποποιώντας τη διάθεση και προσφέροντας αντικαταθλιπτική δράση.

Σε χαμηλότερες δόσεις ο μηχανισμός αλλάζει. Το φάρμακο εμφανίζει ισχυρό ανταγωνισμό στους ισταμινικούς υποδοχείς Η1 καθώς και στους άλφα-1 αδρενεργικούς υποδοχείς. Η αναστολή της ισταμίνης είναι υπεύθυνη για την έντονη υπναγωγό δράση του φαρμάκου η οποία εξηγεί την ευρεία χρήση του για την καταπολέμηση της αϋπνίας.

Αυτή η φαρμακολογική ευελιξία επιτρέπει στους ιατρούς να προσαρμόζουν τη δόση ανάλογα με το κύριο σύμπτωμα του ασθενούς. Η τραζοδόνη δεν προκαλεί σημαντική αντιχολινεργική δράση γεγονός που την καθιστά καλύτερα ανεκτή σε ηλικιωμένους ασθενείς συγκριτικά με τα παλαιότερα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά.

2. Προειδοποιήσεις & Πριν τη λήψη: Προϋποθέσεις και Αντενδείξεις για την Τραζοδόνη

Το φάρμακο αντενδείκνυται σε ασθενείς με πρόσφατο έμφραγμα του μυοκαρδίου καθώς μπορεί να επηρεάσει την καρδιακή αγωγιμότητα. Επίσης δεν πρέπει να χορηγείται σε ασθενείς που λαμβάνουν αναστολείς της μονοαμινοξειδάσης λόγω του εξαιρετικά υψηλού κινδύνου εμφάνισης θανατηφόρου συνδρόμου σεροτονίνης.

Προειδοποίηση Πριαπισμού: Η ουσία συνδέεται με τον κίνδυνο πρόκλησης πριαπισμού. Οι άνδρες ασθενείς πρέπει να ενημερώνονται ρητά ότι εάν βιώσουν στύση που διαρκεί περισσότερο από τέσσερις ώρες ανεξάρτητα από σεξουαλική διέγερση πρέπει να μεταβούν επειγόντως στο νοσοκομείο για την αποτροπή νέκρωσης του πέους.

Επιπλέον ασθενείς κάτω των είκοσι τεσσάρων ετών διατρέχουν ελαφρώς αυξημένο κίνδυνο αυτοκτονικού ιδεασμού κατά τις πρώτες εβδομάδες της αντικαταθλιπτικής αγωγής. Απαιτείται στενή παρακολούθηση των αλλαγών στη συμπεριφορά ειδικά στο ξεκίνημα της θεραπείας ή μετά από τροποποίηση της δόσης.

3. Ενδείξεις & Οδηγός Δοσολογίας για την Τραζοδόνη

Η κύρια εγκεκριμένη ένδειξη του φαρμάκου είναι η θεραπεία των επεισοδίων μείζονος κατάθλιψης συχνά όταν αυτά συνοδεύονται από έντονο άγχος ή διαταραχές του ύπνου. Χρησιμοποιείται επίσης εκτός επίσημων ενδείξεων ευρέως για την αντιμετώπιση της πρωτοπαθούς αϋπνίας.

Για την κατάθλιψη η αρχική δόση κυμαίνεται συνήθως στα εκατόν πενήντα χιλιοστόγραμμα ημερησίως διαιρεμένη σε δόσεις. Ανάλογα με την ανταπόκριση ο ψυχίατρος μπορεί να αυξήσει τη δόση έως τα τετρακόσια χιλιοστόγραμμα. Η μεγαλύτερη δόση πρέπει να λαμβάνεται το βράδυ για την ελαχιστοποίηση της υπνηλίας κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Όταν χρησιμοποιείται για την αϋπνία η δόση είναι πολύ μικρότερη συνήθως μεταξύ είκοσι πέντε και εκατό χιλιοστογράμμων περίπου μισή ώρα πριν από τον ύπνο. Το φάρμακο πρέπει να λαμβάνεται μετά από ένα ελαφρύ γεύμα για να μειωθεί η πιθανότητα γαστρεντερικών ενοχλήσεων και η απότομη απορρόφηση.

4. Αναλυτική Παρουσίαση Παρενεργειών της Τραζοδόνης

Το προφίλ των παρενεργειών χαρακτηρίζεται κυρίως από καταστολή του νευρικού συστήματος και επιδράσεις στο καρδιαγγειακό δίκτυο.

Κατηγορία Παρενέργειας Συμπτώματα
Νευρικό Σύστημα Υπνηλία, ζάλη, κόπωση, νοητική σύγχυση
Καρδιαγγειακό Σύστημα Ορθοστατική υπόταση, αίσθημα παλμών, ταχυκαρδία
Γαστρεντερικό Σύστημα Ξηροστομία, ναυτία, δυσκοιλιότητα
Ουρογεννητικό Σύστημα Πριαπισμός, μειωμένη λίμπιντο

Συχνές Παρενέργειες

Η πιο συνηθισμένη παρενέργεια είναι η έντονη υπνηλία και η καταστολή η οποία είναι συχνά και το ζητούμενο όταν το φάρμακο δίνεται για τον ύπνο. Η ξηροστομία ο πονοκέφαλος και μια ελαφριά ζάλη ιδιαίτερα τις πρωινές ώρες επηρεάζουν μεγάλο μέρος των ασθενών.

Σοβαρές παρενέργειες που πρέπει να αναφέρετε

Ο πριαπισμός απαιτεί άμεση αντιμετώπιση στα επείγοντα. Εάν παρατηρήσετε αίσθημα λιποθυμίας όταν σηκώνεστε απότομα ορθοστατική υπόταση ή εάν νιώθετε την καρδιά σας να χτυπά ακανόνιστα πρέπει να ενημερώσετε τον ιατρό σας. Επιπλέον εάν εμφανιστεί υψηλός πυρετός μυϊκή ακαμψία και σύγχυση αυτό μπορεί να υποδηλώνει σύνδρομο σεροτονίνης.

Σπάνιες Παρενέργειες

Έχουν καταγραφεί σπάνιες περιπτώσεις ηπατικής τοξικότητας που εκδηλώνεται με ίκτερο. Επιπλέον σπάνια παρατηρούνται αιματολογικές διαταραχές και σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις. Ορισμένοι ασθενείς ενδέχεται να εμφανίσουν διαταραχές της όρασης ή παραίσθηση τσιμπήματος στο δέρμα.

Παρενέργειες που συνήθως δεν απαιτούν ιατρική φροντίδα

Η ήπια αλλαγή στην όρεξη και η παροδική εφίδρωση τη νύχτα θεωρούνται αναμενόμενες και συχνά φθίνουν καθώς ο οργανισμός προσαρμόζεται. Η πρωινή ζάλη hangover effect μπορεί να ελεγχθεί αν το φάρμακο ληφθεί νωρίτερα το προηγούμενο βράδυ.

5. Υπερβολική Δόση: Συμπτώματα υπερδοσολογίας από Τραζοδόνη και τι να κάνετε

Σε περίπτωση λήψης υπερβολικής δόσης η κατάσταση χαρακτηρίζεται από σοβαρή καταστολή του κεντρικού νευρικού και καρδιαγγειακού συστήματος. Η επικινδυνότητα αυξάνεται δραματικά εάν το φάρμακο έχει συνδυαστεί με αλκοόλ.

Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν βαθύ λήθαργο σοβαρή πτώση της αρτηριακής πίεσης σπασμούς και αλλοιώσεις στο ηλεκτροκαρδιογράφημα. Σε ακραίες περιπτώσεις ο ασθενής μπορεί να πέσει σε κώμα ή να εμφανίσει θανατηφόρα καρδιακή αρρυθμία.

Ο ασθενής πρέπει να μεταφερθεί αμέσως σε νοσοκομείο. Δεν υπάρχει ειδικό αντίδοτο. Η θεραπεία περιλαμβάνει πλύση στομάχου εφόσον γίνει άμεσα υποστήριξη της αναπνοής και της αρτηριακής πίεσης με ενδοφλέβια υγρά και στενή παρακολούθηση του καρδιακού ρυθμού.

6. Παράλειψη Δόσης & Τι να αποφύγετε κατά τη λήψη Τραζοδόνης

Εάν ξεχάσετε τη δόση σας πάρτε την μόλις το θυμηθείτε. Αν ωστόσο το θυμηθείτε το επόμενο πρωί παραλείψτε τη βραδινή δόση διότι η λήψη της την ημέρα θα προκαλέσει ακραία υπνηλία. Μην παίρνετε ποτέ διπλή δόση.

Κατά τη διάρκεια της αγωγής η κατανάλωση οινοπνεύματος απαγορεύεται απολύτως. Το αλκοόλ πολλαπλασιάζει την κατασταλτική δράση του φαρμάκου στον εγκέφαλο αυξάνοντας τον κίνδυνο επικίνδυνης αναπνευστικής καταστολής.

Αποφύγετε την οδήγηση και τον χειρισμό μηχανημάτων μέχρι να γνωρίζετε ακριβώς πώς σας επηρεάζει το φάρμακο. Επίσης οι απότομες κινήσεις έγερσης από το κρεβάτι πρέπει να γίνονται αργά για την αποφυγή πτώσεων λόγω ορθοστατικής υπότασης.

7. Αλληλεπιδράσεις Φαρμάκων: Με ποια φάρμακα αλληλεπιδρά η Τραζοδόνη

Η συγχορήγηση με άλλα αντικαταθλιπτικά όπως η φλουοξετίνη πρέπει να γίνεται με ακραία προσοχή διότι αυξάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης του συνδρόμου σεροτονίνης.

Το φάρμακο μεταβολίζεται από το ένζυμο CYP3A4 του ήπατος. Συνεπώς ισχυροί αναστολείς αυτού του ενζύμου όπως τα αντιμυκητιασικά φάρμακα ή κάποια αντιβιοτικά μπορούν να αυξήσουν επικίνδυνα τα επίπεδα της τραζοδόνης στο αίμα απαιτώντας μείωση της δόσης της.

Φάρμακα που ρίχνουν την αρτηριακή πίεση μπορεί να δουν τη δράση τους να ενισχύεται δραματικά. Απαιτείται τακτική παρακολούθηση όταν συγχορηγείται με αντιυπερτασικά σκευάσματα.

8. Προφυλάξεις, Ασφάλεια & Διάρκεια Δράσης της Τραζοδόνης

Η χρήση του φαρμάκου κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης δεν ενδείκνυται εκτός εάν το προσδοκώμενο όφελος για τη μητέρα δικαιολογεί τον θεωρητικό κίνδυνο για το έμβρυο. Καθώς η ουσία απεκκρίνεται στο μητρικό γάλα ο θηλασμός συνήθως διακόπτεται.

Οι ηλικιωμένοι ασθενείς είναι εξαιρετικά ευαίσθητοι στην υποτασική και κατασταλτική δράση του φαρμάκου γι’ αυτό η δοσολογία τους πρέπει να είναι σημαντικά μειωμένη και να αυξάνεται σταδιακά.

Η υπναγωγός δράση είναι άμεση και εμφανίζεται μέσα σε τριάντα έως εξήντα λεπτά. Αντίθετα η αντικαταθλιπτική δράση απαιτεί τουλάχιστον δύο έως τέσσερις εβδομάδες καθημερινής λήψης για να γίνει κλινικά εμφανής.

9. Πώς να σταματήσετε τη λήψη & Αποθήκευση/Απόρριψη της Τραζοδόνης

Η διακοπή της αγωγής δεν πρέπει ποτέ να γίνεται απότομα. Η ξαφνική διακοπή μπορεί να προκαλέσει σύνδρομο απόσυρσης το οποίο περιλαμβάνει ναυτία πονοκέφαλο έντονο άγχος και αϋπνία. Ο ιατρός θα σχεδιάσει ένα πρόγραμμα σταδιακής μείωσης της δόσης.

Τα δισκία πρέπει να φυλάσσονται σε θερμοκρασία δωματίου μακριά από υγρασία και φως. Το μπάνιο δεν αποτελεί κατάλληλο χώρο αποθήκευσης λόγω της υγρασίας.

Η απόρριψη πρέπει να γίνεται με ασφάλεια. Μην πετάτε τα υπόλοιπα του φαρμάκου στα οικιακά απορρίμματα αλλά χρησιμοποιήστε τους κάδους επιστροφής φαρμάκων των φαρμακείων.

10. Πότε να επισκεφθείτε γιατρό λαμβάνοντας Τραζοδόνη

Οι άνδρες πρέπει να επισκεφθούν άμεσα νοσοκομείο εάν η στύση τους διαρκεί πάνω από τέσσερις ώρες. Αυτό είναι ένα απόλυτο ιατρικό επείγον.

Επικοινωνήστε αμέσως με τον ψυχίατρό σας εάν παρατηρήσετε αύξηση της καταθλιπτικής σας διάθεσης εμφάνιση κρίσεων πανικού ή δημιουργία αυτοκτονικών σκέψεων. Ο στενός κύκλος του ασθενούς πρέπει επίσης να παρακολουθεί για τέτοιες αλλαγές.

Ζητήστε ιατρική βοήθεια εάν λιποθυμήσετε ή αν νιώσετε την καρδιά σας να χτυπά με υπερβολική ταχύτητα ή ακανόνιστα ειδικά εάν έχετε ιστορικό καρδιολογικών προβλημάτων.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Τι είναι η τραζοδόνη;

Είναι ένα φάρμακο που ανήκει στα αντικαταθλιπτικά αλλά λόγω της ηρεμιστικής του δράσης χρησιμοποιείται πολύ συχνά για τη θεραπεία της αϋπνίας.

2. Πότε αρχίζει να λειτουργεί;

Για τον ύπνο λειτουργεί την ίδια νύχτα μέσα σε περίπου τριάντα λεπτά. Για τη θεραπεία της κατάθλιψης χρειάζονται αρκετές εβδομάδες.

3. Μπορώ να πιω ένα ποτήρι κρασί με αυτό το φάρμακο;

Όχι η κατανάλωση αλκοόλ απαγορεύεται αυστηρά διότι ενισχύει επικίνδυνα την υπνηλία και μπορεί να προκαλέσει αναπνευστική καταστολή.

4. Προκαλεί εξάρτηση;

Δεν ανήκει στα κλασικά υπνωτικά που προκαλούν σωματική εξάρτηση ωστόσο η απότομη διακοπή του μπορεί να προκαλέσει ενοχλητικά συμπτώματα.

5. Είναι ασφαλές για τους ηλικιωμένους;

Χρησιμοποιείται συχνά σε ηλικιωμένους διότι προκαλεί λιγότερη σύγχυση από άλλα φάρμακα αλλά απαιτείται μικρότερη δόση λόγω κινδύνου πτώσεων.

6. Γιατί νιώθω ζάλη το πρωί;

Αυτό ονομάζεται ορθοστατική υπόταση ή υπολειπόμενη καταστολή. Δοκιμάστε να παίρνετε το φάρμακο λίγο νωρίτερα το βράδυ και να σηκώνεστε αργά από το κρεβάτι.

7. Τι είναι ο πριαπισμός;

Είναι μια σπάνια αλλά εξαιρετικά επώδυνη και παρατεταμένη στύση. Αν διαρκέσει πάνω από τέσσερις ώρες πρέπει να πάτε αμέσως στο νοσοκομείο.

Βιβλιογραφία

Αποποίηση ευθύνης: Το περιεχόμενο προορίζεται για ενημέρωση και δεν αντικαθιστά ιατρική συμβουλή. Πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας για εξατομικευμένη θεραπεία.

Σχετικά θέματα:κατάθλιψητραζοδόνη

Συγγραφή & Επιστημονική Επιμέλεια

Συντακτική Ομάδα Biomedica

Συγγραφή & Συλλογή Δεδομένων:
Συντακτική Ομάδα Biomedica.gr

Επιστημονικός Εκδότης (Publisher):
Γκίκας Γεώργιος

  • Πτυχιούχος Τεχνολόγος Ιατρικών Οργάνων
  • Διπλωματούχος Ομοιοπαθητικής Συμβουλευτικής PDHom (UK)
  • Πιστοποιημένο Μέλος (Affiliate - AFHom) του Faculty of Homeopathy (UK) — Φορέας υπό την Αιγίδα της Α.Μ. Βασιλιά Καρόλου Γ'