Συμβουλευτική & Υποστήριξη από το Κινητό σας
Κατεβάστε τη δωρεάν εφαρμογή Biomedicus, συμπληρώστε εύκολα το εξατομικευμένο ερωτηματολόγιο και λάβετε την ολιστική σας πρόταση (OTC) στο κινητό σας.
1. Εισαγωγή
Ο έντονος θόρυβος ή κριγμός στα γόνατα κατά τις εργασίες κηπουρικής οφείλεται στην απελευθέρωση διαλυμένων αερίων μέσα από το αρθρικό υγρό, καθώς και στην τριβή της επιγονατίδας πάνω στον μηριαίο χόνδρο. Οι συχνές εναλλαγές από τη βαθιά κάμψη του γονατίσματος στην πλήρη έκταση παράγουν τεράστιες εμβιομηχανικές δυνάμεις στο εσωτερικό της άρθρωσης.
Το ανθρώπινο γόνατο είναι μια πολύπλοκη κατασκευή ικανή να μεταφέρει το βάρος ολόκληρου του σώματος. Κατά τη διάρκεια της κηπουρικής η άρθρωση δοκιμάζεται στα όρια του εύρους της αναγκάζοντας τα ανατομικά στοιχεία να ολισθαίνουν κάτω από συνθήκες ακραίας συμπίεσης.
Η παραγωγή ήχων αν και εντυπωσιακή συχνά αποτελεί ένα εντελώς αβλαβές φυσιολογικό φαινόμενο. Η ανατομική εξέταση των ιστών προσφέρει τις απαντήσεις για τη διαφορά μεταξύ του απλού μηχανικού ήχου και της παθολογικής φθοράς του χόνδρου.
2. Ο μηχανισμός της σπηλαίωσης αρθρικού υγρού
Ο πιο κοινός και αθώος ήχος θυμίζει ένα οξύ σπάσιμο. Αυτός ο θόρυβος προέρχεται από το υγρό που γεμίζει την κάψουλα της άρθρωσης το οποίο περιέχει διαλυμένα αέρια όπως άζωτο και οξυγόνο.
Κατά το γονάτισμα η αλλαγή της πίεσης στο εσωτερικό της κάψουλας δημιουργεί μικροσκοπικές φυσαλίδες. Όταν η άρθρωση ισιώσει η πίεση πέφτει απότομα αναγκάζοντας τις φυσαλίδες να καταρρεύσουν ραγδαία παράγοντας ένα ηχητικό κύμα.
Η διαδικασία αυτή η οποία ονομάζεται σπηλαίωση δεν προκαλεί βλάβη. Αφού ακουστεί το χαρακτηριστικό κλικ το υγρό χρειάζεται περίπου είκοσι λεπτά για να επαναρροφήσει τα αέρια προτού μπορέσει να επαναλάβει τον θόρυβο.
3. Ανατομία της επιγονατιδομηριαίας άρθρωσης
Η επιγονατίδα λειτουργεί ως τροχαλία η οποία γλιστράει μέσα σε μια εσοχή του μηριαίου οστού την τροχιλία. Και οι δύο επιφάνειες καλύπτονται από έναν λείο και παχύ αρθρικό χόνδρο.
Όταν κάθεστε οκλαδόν στον κήπο η επιγονατίδα πιέζεται ασφυκτικά πάνω στο μηριαίο οστό. Η δύναμη που ασκείται ξεπερνά το πολλαπλάσιο του σωματικού σας βάρους λόγω των νόμων της μηχανικής.
Η απελευθέρωση αυτής της πίεσης κατά την έγερση αναγκάζει την επιγονατίδα να τρίβεται με δύναμη κατά τη διαδρομή της μέσα στην τροχιλία. Ακόμα και η παραμικρή ανωμαλία στις επιφάνειες θα δημιουργήσει έναν επαναλαμβανόμενο ήχο τριβής.
4. Αλλοιώσεις του αρθρικού χόνδρου
Με την πάροδο του χρόνου ο αρθρικός χόνδρος μπορεί να χάσει την απόλυτα λεία υφή του. Αυτή η πάθηση είναι γνωστή ως χονδρομαλάκυνση της επιγονατίδας και χαρακτηρίζεται από μαλάκυνση και ρωγμές στον χόνδρο.
Η τριβή μιας τραχιάς επιγονατίδας πάνω στον μηριαίο κόνδυλο παράγει έναν ήχο ο οποίος μοιάζει με το τρίψιμο γυαλόχαρτου ή το περπάτημα πάνω σε χιόνι. Ο ήχος αυτός ονομάζεται κριγμός.
Σε αντίθεση με τη σπηλαίωση ο κριγμός επαναλαμβάνεται με κάθε κάμψη και έκταση του γόνατος. Σταδιακά υποδεικνύει μηχανική φθορά και συχνά συνοδεύεται από ήπιο οίδημα και αίσθημα καύσου πίσω από το οστό.
5. Ασύμμετρη τάση στους τένοντες
Οι μύες του μηρού ελέγχουν την πορεία της επιγονατίδας μέσω του τένοντα του τετρακέφαλου. Εάν οι εξωτερικοί μύες του μηρού είναι πιο σφιχτοί από τους εσωτερικούς δημιουργείται ανισορροπία.
Αυτή η ασύμμετρη τάση τραβάει την επιγονατίδα προς την εξωτερική πλευρά του γόνατος εμποδίζοντας την κεντρική ολίσθησή της. Το αποτέλεσμα είναι η πρόσκρουση του οστού στο χείλος της μηριαίας τροχιλίας.
Ο θόρυβος που προκύπτει θυμίζει ένα βαρύ αναπήδημα του ιστού κατά τη στιγμή της έγερσης. Η διόρθωση αυτής της γωνίας επιτυγχάνεται αποκλειστικά μέσω εξειδικευμένων διατάσεων και ενδυνάμωσης του έσω πλατύ μυός.
6. Η πίεση του γονατίσματος
Το απευθείας γονάτισμα πάνω στο σκληρό χώμα συμπιέζει τον προεπιγονατιδικό θύλακο. Ο θύλακος αυτός είναι ένας σάκος με υγρό που διευκολύνει την ολίσθηση του δέρματος πάνω από το οστό.
Η παρατεταμένη μηχανική πίεση προκαλεί τοπική φλεγμονή γνωστή ως θυλακίτιδα. Ο ερεθισμένος ιστός διογκώνεται αλλάζοντας τη γεωμετρία της άρθρωσης.
Όταν το άτομο ανασηκώνεται οι φλεγμονώδεις επιφάνειες τρίβονται μεταξύ τους εντείνοντας την παραγωγή ήχων και προσθέτοντας μια αίσθηση παχύρρευστης αντίστασης μέσα στο γόνατο.
7. Φθορά των μηνίσκων
Οι μηνίσκοι είναι ινοχόνδρινοι δίσκοι που απορροφούν τους κραδασμούς μεταξύ μηρού και κνήμης. Σε συνθήκες πλήρους κάμψης όπως στο μάζεμα λαχανικών οι μηνίσκοι συμπιέζονται έντονα στο οπίσθιο τμήμα τους.
Με την ηλικία οι μηνίσκοι αφυδατώνονται και γίνονται εύθρυπτοι. Σε ορισμένες περιπτώσεις ένα μικρό ραγισμένο κομμάτι του μηνίσκου μπορεί να διπλώσει μέσα στον αρθρικό χώρο κατά την κίνηση.
Η παρουσία αυτού του ξένου σώματος παράγει ένα δυνατό μηχανικό κλικ ακολουθούμενο συχνά από στιγμιαίο κλείδωμα της άρθρωσης μια κατάσταση που απαιτεί προσεκτική ορθοπεδική εξέταση.
Συμβουλευτική & Υποστήριξη από το Κινητό σας
Κατεβάστε τη δωρεάν εφαρμογή Biomedicus, συμπληρώστε εύκολα το εξατομικευμένο ερωτηματολόγιο και λάβετε την ολιστική σας πρόταση (OTC) στο κινητό σας.
8. Πίνακας τύπων ήχου στο γόνατο
Η παρακάτω δομή αναλύει τα χαρακτηριστικά των ήχων της άρθρωσης.
| Τύπος Ήχου | Αιτιολογία και Προέλευση |
|---|---|
| Οξύ μεμονωμένο κλικ (σκάσιμο) | Σπηλαίωση αρθρικού υγρού, φυσαλίδες αερίου |
| Επαναλαμβανόμενος κριγμός (σαν χιόνι) | Τριβή αλλοιωμένου χόνδρου, χονδροπάθεια |
| Βαθύς ήχος αναπήδησης (snap) | Ασύμμετρη ολίσθηση επιγονατίδας / τάση τενόντων |
| Δυνατό κλικ με αίσθημα κλειδώματος | Πιθανή ρήξη μηνίσκου ή ελεύθερο σωμάτιο |
9. Επιπτώσεις της ηλικιακής εκφύλισης
Η απώλεια της ποιότητας του χόνδρου είναι ένα αναπόφευκτο κομμάτι της γήρανσης. Η σταδιακή φθορά μειώνει τον προστατευτικό χώρο ανάμεσα στα οστά της άρθρωσης.
Οι ήχοι γίνονται πιο αντιληπτοί καθώς η υποκείμενη οστεοαρθρίτιδα προχωρά. Η παραγωγή αρθρικού υγρού μειώνεται αφήνοντας τις αρθρικές επιφάνειες λιγότερο λιπασμένες.
Η κηπουρική αν και εξαιρετική μορφή άσκησης απαιτεί την έγκαιρη αναγνώριση αυτών των συμπτωμάτων προκειμένου να μην επιταχυνθεί η εκφύλιση μέσω λανθασμένων φορτίσεων.
10. Διαχωρισμός αθώου ήχου από παθολογία
Ο γενικός κανόνας στην ορθοπεδική ορίζει ότι ένας ήχος χωρίς πόνο είναι λειτουργικός και δεν προκαλεί ανησυχία. Το ανθρώπινο σώμα είναι θορυβώδες από τη φύση του λόγω της δυναμικής των υγρών και των ιστών.
Εάν ωστόσο ο θόρυβος συνοδεύεται από οξύ πόνο υποδηλώνει ότι η τριβή ερεθίζει τις νευρικές απολήξεις στο υποχόνδριο οστούν. Ο πόνος αποτελεί το προειδοποιητικό σύστημα του οργανισμού για επικείμενη βλάβη.
Η διόγκωση του γόνατος μετά την κηπουρική υποδεικνύει την παρουσία φλεγμονής και θεωρείται ισχυρό κλινικό σημείο που διαφοροποιεί τον αθώο κριγμό από την αρχόμενη οστεοαρθρίτιδα.
11. Πότε απαιτείται ιατρική εκτίμηση
Η επίσκεψη σε ειδικό είναι επιβεβλημένη εάν το γόνατο μπλοκάρει ή παραμένει σε αδυναμία πλήρους έκτασης μετά την εργασία. Αυτό το εύρημα χαρακτηρίζει τις μηχανικές εμπλοκές από ρήξη μηνίσκου.
Ο έντονος πόνος στο ανέβασμα ή το κατέβασμα της σκάλας αφού έχετε επιστρέψει από τον κήπο σηματοδοτεί σημαντική καταπόνηση της επιγονατιδομηριαίας άρθρωσης που χρήζει θεραπευτικής διαχείρισης.
Ο κλινικός έλεγχος περιλαμβάνει τη ψηλάφηση της άρθρωσης υπό κίνηση και την αξιολόγηση της γωνίας του μηρού προς την κνήμη υποβοηθούμενος από απλή ακτινογραφία εάν κριθεί αναγκαίο.
12. Μέθοδοι προστασίας των αρθρώσεων
Η χρήση εξειδικευμένων επιγονατίδων κηπουρικής με επένδυση αφρού μεταβάλλει ριζικά την εμβιομηχανική του γονατίσματος. Η πίεση διανέμεται μακριά από τον ευαίσθητο θύλακο μειώνοντας την τοπική καταπόνηση.
Αποφύγετε να σηκώνεστε απότομα από το έδαφος. Στηριχτείτε σε ένα εργαλείο ή στον πάγκο φέρνοντας το ένα πόδι μπροστά προκειμένου οι ισχυροί γλουτιαίοι μύες να αναλάβουν το έργο της έγερσης αποφορτίζοντας τις επιγονατίδες.
Η συστηματική ενδυνάμωση του τετρακέφαλου μυός και οι ασκήσεις ευλυγισίας βελτιώνουν τον έλεγχο της επιγονατίδας εξασφαλίζοντας την αρμονική και αθόρυβη ολίσθησή της κατά την κάμψη.
13. Συχνές Ερωτήσεις FAQ
1. Πρέπει να σταματήσω την κηπουρική επειδή ακούγονται τα γόνατά μου;
Εφόσον δεν νιώθετε πόνο ή πρήξιμο δεν υπάρχει λόγος διακοπής. Η κίνηση θρέφει τον χόνδρο. Φροντίστε απλώς να χρησιμοποιείτε μαλακό υπόστρωμα για τα γόνατα και να αλλάζετε στάση τακτικά.
2. Υπάρχει συμπλήρωμα που σταματά τον θόρυβο;
Κανένα συμπλήρωμα δεν μπορεί να σταματήσει τη σπηλαίωση των αερίων. Σε περιπτώσεις χονδροπάθειας σκευάσματα με υαλουρονικό οξύ ενδέχεται να βελτιώσουν τη λίπανση μειώνοντας ελαφρώς τον κριγμό από τριβή.
3. Μπορεί το περιττό βάρος να προκαλεί τον ήχο;
Το σωματικό βάρος πολλαπλασιάζει τις δυνάμεις στο γόνατο. Κατά το βαθύ κάθισμα η δύναμη μπορεί να φτάσει το επταπλάσιο του βάρους σας επιταχύνοντας σημαντικά τη φθορά των επιφανειών.
4. Γιατί τα γόνατά μου κάνουν θόρυβο μόνο μετά από ώρα δουλειάς;
Καθώς οι μύες των ποδιών κουράζονται χάνουν την ικανότητα να σταθεροποιούν τέλεια την άρθρωση. Η μικρή χαλαρότητα που προκύπτει επιτρέπει στα οστά να τρίβονται περισσότερο παράγοντας ήχους.
14. Βιβλιογραφία
Αποποίηση ευθύνης: Το περιεχόμενο προορίζεται για ενημέρωση και δεν αντικαθιστά ιατρική συμβουλή. Πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας για εξατομικευμένη θεραπεία.
Συμβουλευτική & Υποστήριξη από το Κινητό σας
Κατεβάστε τη δωρεάν εφαρμογή Biomedicus, συμπληρώστε εύκολα το εξατομικευμένο ερωτηματολόγιο και λάβετε την ολιστική σας πρόταση (OTC) στο κινητό σας.
