1. Εισαγωγή
Το μούδιασμα και το μυρμήγκιασμα στα χέρια όταν κοιμάστε ανάσκελα οφείλεται κυρίως στη συμπίεση των νεύρων του βραχιονίου πλέγματος ή του μέσου νεύρου λόγω της στάσης των ώμων και του αυχένα. Στην ύπτια θέση η βαρύτητα ωθεί τους ώμους προς τα πίσω και κάτω, γεγονός που προκαλεί διάταση ή πίεση στα νευρικά στελέχη που καταλήγουν στα δάχτυλα.
Η αίσθηση αυτή υποδηλώνει μια παροδική διακοπή της νευρικής αγωγιμότητας ή της αιμάτωσης προς τα άνω άκρα. Ο ιατρικός όρος για αυτό το φαινόμενο είναι παραισθησία και παρόλο που είναι συχνά ακίνδυνη, μπορεί να διαταράξει σημαντικά την ποιότητα του ύπνου.
Η κατανόηση της ανατομίας της περιοχής και ο τρόπος με τον οποίο το σώμα αλληλεπιδρά με την επιφάνεια του στρώματος αποτελούν το κλειδί για την επίλυση του προβλήματος. Οι μικρές αλλαγές στη στάση μπορούν να αποκαταστήσουν τη φυσιολογική νευρική λειτουργία.
2. Ανατομία του βραχιονίου πλέγματος
Το βραχιόνιο πλέγμα είναι ένα περίπλοκο δίκτυο νεύρων που ξεκινά από τον αυχένα και διασχίζει την περιοχή του ώμου για να καταλήξει στο χέρι. Αυτό το δίκτυο είναι υπεύθυνο για την κίνηση και την αισθητικότητα ολόκληρου του άνω άκρου.
Στην πορεία τους αυτά τα νεύρα περνούν μέσα από στενά ανατομικά περάσματα μεταξύ των μυών του λαιμού και κάτω από την κλείδα. Όταν ένα άτομο ξαπλώνει ανάσκελα τα ανατομικά αυτά περάσματα μπορούν να στενέψουν περαιτέρω.
Εάν οι μύες είναι ήδη σφιγμένοι από την καθημερινή δραστηριότητα, το επιπλέον βάρος και η βαρύτητα ασκούν συνεχή πίεση στα νεύρα αυτά διακόπτοντας την ομαλή μετάδοση των ηλεκτρικών σημάτων.
3. Η επίδραση της βαρύτητας στην ύπτια θέση
Η βαρύτητα παίζει καθοριστικό ρόλο στη μηχανική του σώματος κατά τον ύπνο. Όταν κοιμάστε ανάσκελα, οι ώμοι τείνουν να πέφτουν προς τα πίσω βυθιζόμενοι στο στρώμα.
Αυτή η προς τα πίσω κίνηση προκαλεί διάταση στα νεύρα που διασχίζουν το πρόσθιο τμήμα του ώμου και του θώρακα. Αν τα χέρια είναι επιπλέον απλωμένα στο πλάι ή τοποθετημένα πάνω από το κεφάλι η διάταση φτάνει στα όρια της φυσιολογικής ανοχής των ιστών.
Το νευρικό σύστημα αντιδρά σε αυτή τη συνεχή τάση στέλνοντας σήματα μουδιάσματος ως προειδοποίηση προκειμένου ο οργανισμός να αλλάξει θέση και να αποφύγει την ισχαιμική βλάβη.
4. Το σύνδρομο θωρακικής εξόδου
Η θωρακική έξοδος είναι ο χώρος μεταξύ της κλείδας και της πρώτης πλευράς. Όταν αυτός ο χώρος περιορίζεται τα νεύρα και τα αιμοφόρα αγγεία συμπιέζονται, μια κατάσταση γνωστή ως σύνδρομο θωρακικής εξόδου.
Στον ύπνο ανάσκελα η κλείδα συχνά μετατοπίζεται ελαφρώς προς τα πίσω και κάτω μειώνοντας τον διαθέσιμο χώρο. Ακόμα και χιλιοστά συμπίεσης αρκούν για να προκαλέσουν σημαντικό μούδιασμα σε ολόκληρο το χέρι.
Τα συμπτώματα σε αυτή την περίπτωση συχνά περιλαμβάνουν και αίσθημα βάρους ή κρύου στο χέρι, καθώς επηρεάζεται παράλληλα και η ροή του αίματος από την υποκλείδια αρτηρία.
5. Σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα και ύπνος
Το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα αφορά τη συμπίεση του μέσου νεύρου στην περιοχή του καρπού. Πολλοί άνθρωποι ασυναίσθητα λυγίζουν τους καρπούς τους όταν κοιμούνται ανάσκελα, τοποθετώντας τα χέρια τους στο στήθος.
Η κάμψη του καρπού αυξάνει δραματικά την πίεση μέσα στον καρπιαίο σωλήνα. Καθώς το μέσο νεύρο φλεγμαίνει το άτομο ξυπνά με μυρμήγκιασμα κυρίως στον αντίχειρα τον δείκτη και τον μέσο δάκτυλο.
Η χρήση ειδικών ναρθήκων κατά τη διάρκεια της νύχτας οι οποίοι διατηρούν τον καρπό σε ευθεία ουδέτερη θέση αποτελεί μια αποτελεσματική παρέμβαση που ανακουφίζει άμεσα από τα συμπτώματα.
6. Η σημασία της αυχενικής μοίρας
Η σπονδυλική στήλη στον αυχένα αποτελεί την πηγή όλων των νεύρων του άνω άκρου. Η λανθασμένη υποστήριξη του αυχένα από ένα ακατάλληλο μαξιλάρι αλλοιώνει τη φυσιολογική λόρδωση.
Εάν το μαξιλάρι είναι πολύ ψηλό ο αυχένας βρίσκεται σε συνεχή κάμψη. Αυτό αυξάνει την πίεση στους μεσοσπονδύλιους δίσκους και μπορεί να προκαλέσει πίεση στις ρίζες των νεύρων που εξέρχονται από τον νωτιαίο μυελό.
Ο πόνος και το μούδιασμα που ξεκινούν από τον αυχένα και αντανακλούν μέχρι τα δάχτυλα είναι χαρακτηριστικά της αυχενικής ριζοπάθειας η οποία επιδεινώνεται με την κακή στάση ύπνου.
7. Ωλένια νευρίτιδα και στάση αγκώνα
Το ωλένιο νεύρο περνά από την εσωτερική πλευρά του αγκώνα, ακριβώς κάτω από το δέρμα. Είναι το ίδιο νεύρο που προκαλεί ηλεκτρισμό όταν χτυπάτε τον αγκώνα σας.
Όταν κοιμάστε ανάσκελα με τα χέρια λυγισμένα πάνω στο στομάχι, το ωλένιο νεύρο βρίσκεται σε συνεχή διάταση. Η παρατεταμένη κάμψη του αγκώνα μειώνει την παροχή αίματος στο νεύρο.
Το αποτέλεσμα είναι η εμφάνιση μουδιάσματος στο μικρό δάχτυλο και στον παράμεσο. Ο ιατρικός όρος για αυτή την πάθηση είναι σύνδρομο ωλένιου σωλήνα.
8. Διαταραχές της περιφερικής κυκλοφορίας
Η ομαλή λειτουργία των νεύρων εξαρτάται άμεσα από τη συνεχή και επαρκή παροχή οξυγονωμένου αίματος. Οποιαδήποτε διαταραχή στην κυκλοφορία εκδηλώνεται αρχικά με παραισθησίες.
Άτομα με υποκείμενα καρδιαγγειακά προβλήματα, διαβήτη ή σύνδρομο Raynaud παρουσιάζουν μεγαλύτερη ευαισθησία στις αλλαγές θέσης κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Το μούδιασμα που οφείλεται σε αγγειακά αίτια συνοδεύεται συχνά από αλλαγή του χρώματος του δέρματος και αίσθημα παγώματος στα δάχτυλα.
9. Μυϊκή ένταση και ενεργά σημεία πυροδότησης
Η χρόνια κακή στάση κατά τη διάρκεια της ημέρας οδηγεί σε μυϊκή ανισορροπία. Οι θωρακικοί μύες βραχύνονται ενώ οι μύες της πλάτης εξασθενούν.
Αυτή η ανισορροπία δημιουργεί σκληρούς κόμπους στους μυς, γνωστούς ως σημεία πυροδότησης πόνου. Όταν η πλάτη ακουμπά στην επίπεδη επιφάνεια του κρεβατιού αυτοί οι κόμποι πιέζονται προκαλώντας αντανακλαστικό πόνο.
Η ένταση στον σκαληνό μυ του τραχήλου ή στον ελάσσονα θωρακικό μυ συχνά μιμείται τα συμπτώματα της νευρικής συμπίεσης αντανακλώντας μυρμήγκιασμα μέχρι τις άκρες των δακτύλων.
10. Πίνακας μηχανισμών και επηρεαζόμενων νεύρων
Για την καλύτερη κατανόηση των αιτιών παρατίθεται η παρακάτω ανατομική ταξινόμηση.
| Σημείο Συμπίεσης | Επηρεαζόμενο Νεύρο | Κλινικά Συμπτώματα στα Δάχτυλα |
|---|---|---|
| Αυχενική Μοίρα | Ρίζες Βραχιονίου Πλέγματος | Διάχυτο μούδιασμα σε ολόκληρο το χέρι |
| Κλείδα / Θώρακας | Βραχιόνιο Πλέγμα | Αίσθημα βάρους και αδυναμίας σε όλο το άκρο |
| Αγκώνας | Ωλένιο Νεύρο | Μούδιασμα αποκλειστικά σε μικρό και παράμεσο |
| Καρπός | Μέσο Νεύρο | Μυρμήγκιασμα σε αντίχειρα, δείκτη και μέσο |
11. Ο ρόλος του στρώματος και της επιφάνειας ύπνου
Το στρώμα πάνω στο οποίο κοιμάστε καθορίζει τη βιομηχανική του σώματός σας. Ένα πολύ σκληρό στρώμα δεν επιτρέπει στους ώμους να βυθιστούν επαρκώς ασκώντας αντίθλιψη στην ωμοπλάτη.
Αντίθετα ένα στρώμα που έχει χάσει τη στήριξή του προκαλεί την κατάρρευση της σπονδυλικής στήλης αυξάνοντας τις γωνίες πίεσης.
Η ιδανική επιφάνεια πρέπει να υποστηρίζει τις φυσικές καμπύλες της σπονδυλικής στήλης, επιτρέποντας στην ωμική ζώνη να χαλαρώσει χωρίς να δημιουργεί σημεία υπερβολικής πίεσης στο δέρμα και στους υποκείμενους ιστούς.
12. Εξωτερική πίεση και λανθασμένες συνήθειες
Συχνά το πρόβλημα προέρχεται από απλές καθημερινές συνήθειες. Ο ύπνος με ένα βαρύ χέρι τοποθετημένο πάνω στο στήθος μπορεί να μειώσει την τοπική κυκλοφορία.
Το βάρος του σώματος του συντρόφου σας αν κοιμάστε αγκαλιά προσθέτει άμεση εξωτερική συμπίεση στα νεύρα του βραχίονα η οποία γίνεται αντιληπτή μόνο όταν επέλθει η πλήρης υποξία του νεύρου.
Ακόμα και τα πολύ στενά ρούχα ύπνου ή τα ελαστικά βραχιόλια μπορούν να δράσουν ως ίσχαιμη περίδεση επιδεινώνοντας την κατάσταση τις νυχτερινές ώρες.
13. Πότε απαιτείται κλινικός έλεγχος
Εάν το σύμπτωμα είναι συχνό και δεν υποχωρεί με την αλλαγή θέσης, η ιατρική αξιολόγηση κρίνεται απαραίτητη για τον αποκλεισμό σοβαρότερων παθολογιών.
Προειδοποιητικά σημεία αποτελούν η εμφάνιση μυϊκής αδυναμίας, η αδυναμία συγκράτησης αντικειμένων το πρωί, η αλλαγή της θερμοκρασίας του δέρματος και το μούδιασμα που επεκτείνεται στα πόδια ή το πρόσωπο.
Σε αυτές τις περιπτώσεις ο νευρολόγος ή ο ορθοπαιδικός θα προτείνει τη διενέργεια ηλεκτρομυογραφήματος για να εντοπίσει με ακρίβεια το σημείο της βλάβης του νεύρου.
14. Στρατηγικές ανακούφισης και πρόληψης
Η πιο απλή λύση είναι η εκπαίδευση του σώματος σε νέες στάσεις ύπνου. Η τοποθέτηση ενός μαξιλαριού κάτω από κάθε χέρι όταν κοιμάστε ανάσκελα ανυψώνει τα άκρα, μειώνοντας τη βαρυτική έλξη και την πίεση στους ώμους.
Η εκτέλεση ήπιων διατάσεων του αυχένα και των ώμων πριν από τον ύπνο βοηθά στη χαλάρωση των μυών και τη βελτίωση της αιμάτωσης.
Επιπλέον η χρήση ενός εργονομικού αυχενικού μαξιλαριού διασφαλίζει ότι η σπονδυλική στήλη παραμένει σε απόλυτη ευθυγράμμιση, ελαχιστοποιώντας τον κίνδυνο ριζιτικής συμπίεσης κατά τη διάρκεια της νύχτας.
15. Συχνές Ερωτήσεις
1. Είναι το μούδιασμα ένδειξη κακής κυκλοφορίας ή νευρικού προβλήματος;
Στις περισσότερες περιπτώσεις κατά τη διάρκεια του ύπνου οφείλεται σε μηχανική πίεση των νεύρων και όχι σε κυκλοφοριακό πρόβλημα. Εάν επανέλθει η αίσθηση μέσα σε λίγα λεπτά μετά την αλλαγή θέσης αφορά αμιγώς νευρική συμπίεση.
2. Πρέπει να σταματήσω να κοιμάμαι ανάσκελα εντελώς;
Όχι, ο ύπνος ανάσκελα θεωρείται γενικά ωφέλιμος για τη σπονδυλική στήλη. Το ζητούμενο είναι να χρησιμοποιήσετε σωστά μαξιλάρια για την υποστήριξη των χεριών και του αυχένα, αποτρέποντας την υπερβολική διάταση.
3. Μπορούν οι βιταμίνες να βοηθήσουν στο μυρμήγκιασμα;
Η έλλειψη ορισμένων βιταμινών, κυρίως του συμπλέγματος Β όπως η Β12, μπορεί να προκαλέσει περιφερική νευροπάθεια. Ωστόσο εάν το σύμπτωμα εμφανίζεται μόνο όταν ξαπλώνετε, το πρόβλημα είναι μηχανικό και όχι διατροφικό.
16. Βιβλιογραφία
Αποποίηση ευθύνης: Το περιεχόμενο προορίζεται για ενημέρωση και δεν αντικαθιστά ιατρική συμβουλή. Πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας για εξατομικευμένη θεραπεία.
