Ποιες τροφές βοηθούν στη βελτίωση της κακής κυκλοφορίας του αίματος;

1. Άμεση διατροφική τόνωση της κυκλοφορίας

Για την άμεση βελτίωση της κακής κυκλοφορίας του αίματος η κατανάλωση τροφών πλούσιων σε νιτρικά άλατα L-αργινίνη και ισχυρά αντιοξειδωτικά είναι απολύτως επιβεβλημένη. Τα παντζάρια το σκόρδο τα καρύδια και τα λιπαρά ψάρια προκαλούν ακαριαία χαλάρωση των τοιχωμάτων των αιμοφόρων αγγείων μειώνοντας την αντίσταση και επιτρέποντας στο αίμα να ρέει ελεύθερα προς τα άκρα. Η αποφυγή του υπερβολικού αλατιού και η επαρκής ενυδάτωση αποτελούν τις προϋποθέσεις για τη διατήρηση της σωστής πίεσης και της ρευστότητας του αίματος.

Η κακή κυκλοφορία δεν αποτελεί αυτόνομη νόσο αλλά ένα επικίνδυνο σύμπτωμα υποκείμενων διαταραχών όπως η αθηροσκλήρωση ο διαβήτης ή η χρόνια υπέρταση. Το σώμα προειδοποιεί μέσω συμπτωμάτων όπως το μούδιασμα άκρων τα παγωμένα χέρια και τα πρησμένα πόδια. Η έγκαιρη παρέμβαση αποτρέπει την ισχαιμία των ιστών και τον κίνδυνο θρομβώσεων.

Η διατροφική ιατρική στοχεύει απευθείας στο ενδοθήλιο την εσωτερική επίστρωση των αγγείων παρέχοντας του τα βιοχημικά εργαλεία για να επουλώσει τις βλάβες και να επανακτήσει την ελαστικότητά του. Οι σωστές τροφές δρουν ως φυσικά αγγειοδιασταλτικά βελτιώνοντας την παροχή οξυγόνου σε κάθε κύτταρο.

2. Μηχανισμός της αγγειακής λειτουργίας

Τα αιμοφόρα αγγεία δεν είναι απλοί αδρανείς σωλήνες αλλά δυναμικά όργανα που ρυθμίζουν την κυκλοφορία ανάλογα με τις ανάγκες του σώματος. Το ενδοθήλιο αποτελείται από ένα μονό στρώμα κυττάρων και λειτουργεί ως ο διευθυντής της κυκλοφορίας. Το σημαντικότερο προϊόν του ενδοθηλίου είναι το μονοξείδιο του αζώτου ένα αέριο που δίνει την εντολή στους λείους μύες των αγγείων να χαλαρώσουν.

Όταν η διατροφή είναι κακή και γεμάτη τοξίνες τα ενδοθηλιακά κύτταρα καταστρέφονται. Παύουν να παράγουν μονοξείδιο του αζώτου προκαλώντας μια κατάσταση που ονομάζεται ενδοθηλιακή δυσλειτουργία. Τα αγγεία γίνονται σκληρά στενά και επιρρεπή σε φλεγμονές εμποδίζοντας τη διέλευση του αίματος προς τα απομακρυσμένα σημεία του σώματος.

Επιπλέον η χοληστερόλη αρχίζει να επικάθεται σε αυτά τα κατεστραμμένα σημεία δημιουργώντας αθηρωματικές πλάκες. Η διατροφή πρέπει να παρέχει ουσίες που μειώνουν το οξειδωτικό στρες προστατεύουν το ενδοθήλιο και ενθαρρύνουν τη μαζική παραγωγή νέου μονοξειδίου του αζώτου.

3. Νιτρικά άλατα από τα παντζάρια

Τα παντζάρια θεωρούνται ιατρικώς η πιο ισχυρή φυσική αγγειοδιασταλτική τροφή. Η τεράστια δύναμή τους οφείλεται στην υψηλή περιεκτικότητά τους σε ανόργανα νιτρικά άλατα. Κατά την κατανάλωση τα νιτρικά αυτά άλατα μετατρέπονται από τα βακτήρια του στόματος σε νιτρώδη και στη συνέχεια μετασχηματίζονται στο στομάχι σε μονοξείδιο του αζώτου.

Η είσοδος του μονοξειδίου του αζώτου στην κυκλοφορία προκαλεί ραγδαία αγγειοδιαστολή. Τα αιμοφόρα αγγεία ανοίγουν η αρτηριακή πίεση πέφτει και το αίμα φτάνει αβίαστα στους μύες και τα άκρα. Η κατανάλωση ενός ποτηριού φρέσκου χυμού παντζαριού βελτιώνει την αιμάτωση εντός λίγων ωρών.

Είναι αξιοσημείωτο ότι οι αθλητές χρησιμοποιούν τον χυμό παντζαριού για να αυξήσουν την αντοχή τους διότι η καλύτερη κυκλοφορία επιτρέπει στους μύες να λειτουργούν με λιγότερο οξυγόνο. Το ίδιο ακριβώς όφελος ισχύει για τους ασθενείς που υποφέρουν από κόπωση λόγω κακής αιμάτωσης.

4. Ωμέγα τρία λιπαρά οξέα και ενδοθήλιο

Ο άγριος σολομός το σκουμπρί και οι σαρδέλες παρέχουν τα πολυτιμότερα εικοσαπενταενοϊκά και δοκοσαεξαενοϊκά οξέα. Τα ωμέγα τρία λιπαρά οξέα μειώνουν εντυπωσιακά τη φλεγμονή στο εσωτερικό των αρτηριών προστατεύοντας τα ενδοθηλιακά κύτταρα από την καταστροφή.

Εκτός από την αντιφλεγμονώδη δράση τα ωμέγα τρία μειώνουν τη συγκολλητικότητα των αιμοπεταλίων αποτρέποντας τον σχηματισμό μικρών θρόμβων που φράσσουν τα τριχοειδή αγγεία. Η διατήρηση ενός λεπτόρρευστου αίματος διασφαλίζει ότι η κυκλοφορία θα παραμείνει απρόσκοπτη ακόμη και στα πιο μικρά αγγεία των δακτύλων.

Η συστηματική κατανάλωση λιπαρών ψαριών δύο φορές την εβδομάδα σε συνδυασμό με την αντικατάσταση των κορεσμένων λιπαρών του κρέατος προσφέρει μια ισχυρή ασπίδα απέναντι στην εξέλιξη της αθηροσκλήρωσης διατηρώντας τις αρτηρίες καθαρές και ευέλικτες.

5. Τα αντιοξειδωτικά των μούρων

Τα βατόμουρα τα σμέουρα και οι φράουλες είναι εξοπλισμένα με ανθοκυανίνες τις φυσικές χρωστικές που τους δίνουν το βαθύ κόκκινο και μοβ χρώμα. Οι ανθοκυανίνες είναι πανίσχυρα αντιοξειδωτικά τα οποία εξουδετερώνουν τις ελεύθερες ρίζες πριν αυτές προλάβουν να οξειδώσουν τη χοληστερόλη και να βλάψουν τα αγγεία.

Το οξειδωτικό στρες καταστρέφει το μονοξείδιο του αζώτου μόλις αυτό παραχθεί. Οι ανθοκυανίνες λειτουργούν ως σωματοφύλακες προστατεύοντας το μόριο αυτό και παρατείνοντας τη διάρκεια ζωής του στο αίμα επιτρέποντας στα αγγεία να παραμένουν ανοιχτά για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Η καθημερινή προσθήκη μιας μικρής μερίδας μούρων στο πρωινό προσφέρει τη μέγιστη αντιοξειδωτική κάλυψη εμποδίζοντας την πρόωρη γήρανση και σκλήρυνση των αρτηριών η οποία αποτελεί κύρια αιτία κυκλοφορικών προβλημάτων στους ηλικιωμένους.

6. Σκόρδο και αρτηριακή πίεση

Το σκόρδο έχει αναγνωριστεί εδώ και αιώνες ως κορυφαίο φάρμακο για το καρδιαγγειακό σύστημα. Περιέχει την αλισίνη μια θειούχα ένωση η οποία απελευθερώνεται όταν το σκόρδο συνθλίβεται ή κόβεται. Η αλισίνη χαλαρώνει άμεσα τα αιμοφόρα αγγεία επιτρέποντας τη μείωση της αρτηριακής πίεσης και τη βελτίωση της ροής του αίματος.

Οι μελέτες επιβεβαιώνουν ότι η τακτική κατανάλωση ωμού σκόρδου αυξάνει την ιστική αιμάτωση. Συγκεκριμένα το σκόρδο βοηθά στην παραγωγή υδρόθειου ενός αερίου που λειτουργεί παράλληλα με το μονοξείδιο του αζώτου προσφέροντας επιπλέον αγγειοδιασταλτική δράση.

Για να διατηρηθούν οι ιδιότητες της αλισίνης το σκόρδο πρέπει να καταναλώνεται ωμό ή να προστίθεται στο τέλος του μαγειρέματος καθώς η παρατεταμένη θέρμανση καταστρέφει εντελώς τη θεραπευτική του αξία.

7. Καρύδια και L-αργινίνη

Τα καρύδια διακρίνονται από τους υπόλοιπους ξηρούς καρπούς χάρη στην εξαιρετική τους περιεκτικότητα σε L-αργινίνη και ωμέγα τρία λιπαρά. Η L-αργινίνη είναι ένα αμινοξύ το οποίο ο οργανισμός χρησιμοποιεί ως άμεσο πρόδρομο μόριο για τη σύνθεση του μονοξειδίου του αζώτου.

Η παροχή άφθονης L-αργινίνης εξασφαλίζει ότι το ενδοθήλιο έχει πάντα διαθέσιμα τα υλικά για να κρατήσει τα αγγεία διασταλμένα. Η κατανάλωση μιας μικρής χούφτας καρυδιών καθημερινά ενισχύει τη μικροκυκλοφορία στα άκρα βοηθώντας την αντιμετώπιση του συνδρόμου των παγωμένων χεριών και ποδιών.

Επιπρόσθετα τα καρύδια περιέχουν βιταμίνη Ε η οποία εμποδίζει την πήξη του αίματος και τον σχηματισμό επικίνδυνων θρόμβων προάγοντας την ομαλή και αβίαστη ροή μέσα στο αρτηριακό δίκτυο.

8. Κουρκουμάς και αντιφλεγμονώδης δράση

Ο κουρκουμάς το χρυσοκίτρινο μπαχαρικό αποτελεί το ισχυρότερο φυσικό αντιφλεγμονώδες λόγω της κουρκουμίνης. Η χρόνια συστηματική φλεγμονή κάνει τα αιμοφόρα αγγεία άκαμπτα και δυσχεραίνει την κυκλοφορία. Η κουρκουμίνη μπλοκάρει τα ένζυμα της φλεγμονής αποκαθιστώντας τη φυσιολογική λειτουργία των αγγείων.

Μελέτες δείχνουν ότι η λήψη κουρκουμίνης βελτιώνει την ενδοθηλιακή λειτουργία σε βαθμό παρόμοιο με την αερόβια άσκηση. Η μείωση του οιδήματος στο εσωτερικό των αρτηριών επιτρέπει στον όγκο του αίματος να αυξηθεί μεταφέροντας περισσότερα θρεπτικά συστατικά.

Για την πλήρη απορρόφηση της κουρκουμίνης ο κουρκουμάς πρέπει να συνδυάζεται υποχρεωτικά με μαύρο πιπέρι και μια πηγή υγιεινού λίπους εξασφαλίζοντας ότι η δραστική ουσία θα φτάσει ανέπαφη στην κυκλοφορία του αίματος.

9. Εσπεριδοειδή και ενίσχυση τριχοειδών

Τα πορτοκάλια τα λεμόνια και τα γκρέιπφρουτ φημίζονται για τη βιταμίνη C ωστόσο το μεγαλύτερο όφελός τους για την κυκλοφορία προέρχεται από τα εσπεριδοειδή φλαβονοειδή (όπως η εσπεριδίνη). Αυτά τα φλαβονοειδή ενισχύουν τα τοιχώματα των τριχοειδών αγγείων μειώνοντας τη διαπερατότητά τους και αποτρέποντας τη διαρροή υγρών στους ιστούς.

Η ενίσχυση των τριχοειδών αγγείων είναι κρίσιμη για την αποτροπή των οιδημάτων στα κάτω άκρα ένα σύνηθες πρόβλημα της φλεβικής ανεπάρκειας. Παράλληλα η βιταμίνη C είναι απολύτως απαραίτητη για τη σύνθεση του κολλαγόνου της πρωτεΐνης που προσδίδει δύναμη και ελαστικότητα σε όλες τις αρτηρίες και τις φλέβες του σώματος.

Η κατανάλωση ολόκληρου του φρούτου παρέχει και τον λευκό φλοιό (albedo) ο οποίος είναι η πλουσιότερη πηγή αυτών των προστατευτικών φλαβονοειδών γι’ αυτό και προτιμάται από τον στυμμένο χυμό.

10. Πίνακας: Τροφές και Αγγειοδιασταλτική Δράση

Η ορθή επιλογή τροφών μεταβάλλει άμεσα τη ροή του αίματος.

Η ένταξη αυτών των τροφίμων στο καθημερινό διαιτολόγιο διασφαλίζει τη διαρκή προστασία του καρδιαγγειακού συστήματος.

11. Καψαϊκίνη και θερμογένεση

Οι καυτερές πιπεριές κυρίως το πιπέρι καγιέν περιέχουν καψαϊκίνη την ουσία που τους προσδίδει την καυτερή τους γεύση. Η καψαϊκίνη προάγει την αιματική ροή στους ιστούς μειώνοντας την αρτηριακή πίεση και διεγείροντας την απελευθέρωση μονοξειδίου του αζώτου.

Η θερμογενετική δράση της καψαϊκίνης αναγκάζει το σώμα να αυξήσει τον καρδιακό ρυθμό και να ανοίξει τα περιφερικά αγγεία επιτρέποντας στο αίμα να φτάσει στα άκρα του σώματος για να αποβάλει τη θερμότητα. Αυτός είναι ο λόγος που η κατανάλωση πικάντικων φαγητών προκαλεί άμεση αίσθηση ζέστης.

Η προσθήκη ελάχιστης ποσότητας πιπεριού καγιέν στα γεύματα λειτουργεί ως ένα φυσικό τονωτικό της μικροκυκλοφορίας εξαλείφοντας το αίσθημα του κρύου στα χέρια και τα πόδια που ταλαιπωρεί πολλούς ασθενείς.

12. Η σημασία της επαρκούς ενυδάτωσης

Το αίμα αποτελείται κατά το ήμισυ από πλάσμα το οποίο είναι κυρίως νερό. Όταν ο οργανισμός αφυδατώνεται ο όγκος του αίματος μειώνεται και το αίμα γίνεται παχύρρευστο και κολλώδες. Το παχύρρευστο αίμα δυσκολεύεται τρομακτικά να περάσει μέσα από τα μικρά τριχοειδή αγγεία αναγκάζοντας την καρδιά να δουλεύει υπερωρίες.

Η κατανάλωση δύο έως τριών λίτρων νερού την ημέρα διατηρεί το αίμα στη σωστή του ρευστότητα. Η ενυδάτωση αποτρέπει τον σχηματισμό θρόμβων και διευκολύνει την ομαλή μεταφορά οξυγόνου και θρεπτικών συστατικών αποτρέποντας τις κράμπες και τον πόνο στα πόδια κατά το περπάτημα (διαλείπουσα χωλότητα).

Ροφήματα με ισχυρή διουρητική δράση όπως η υπερβολική κατανάλωση καφέ ή αλκοόλ αφαιρούν πολύτιμα υγρά από τον οργανισμό επιδεινώνοντας την κυκλοφορία απαιτώντας άμεση αναπλήρωση με καθαρό νερό.

13. Τροφές που εμποδίζουν την κυκλοφορία

Για να είναι αποτελεσματική η διατροφική θεραπεία πρέπει να απομακρυνθούν οι ένοχες τροφές. Το υπερβολικό αλάτι νατρίου προκαλεί ωσμωτική κατακράτηση υγρών σκληραίνοντας τα τοιχώματα των αγγείων και αυξάνοντας την αρτηριακή πίεση σε επικίνδυνα επίπεδα.

Τα τρανς λιπαρά που βρίσκονται σε τηγανητά και βιομηχανικά αρτοσκευάσματα καταστρέφουν άμεσα τα ενδοθηλιακά κύτταρα και αυξάνουν την κακή χοληστερόλη επιταχύνοντας τη δημιουργία αθηρωματικών πλακών. Η ραφιναρισμένη ζάχαρη προκαλεί οξεία φλεγμονή και ινσουλινοαντίσταση βλάπτοντας την ελαστικότητα των αγγείων.

Η αποφυγή αυτών των τροφών σταματά την καθημερινή χημική επίθεση στο κυκλοφορικό σύστημα επιτρέποντας στον οργανισμό να επουλώσει τα κατεστραμμένα αγγεία.

14. Παθολογικά αίτια κακής αιμάτωσης

Όταν η κακή κυκλοφορία επιμένει παρά τις διατροφικές παρεμβάσεις ο ιατρικός έλεγχος είναι αδιαπραγμάτευτος. Παθήσεις όπως η περιφερική αρτηριακή νόσος όπου οι αρτηρίες των ποδιών φράσσουν από χοληστερόλη απαιτούν άμεση φαρμακευτική ή χειρουργική παρέμβαση για την αποφυγή νέκρωσης του ιστού.

Ο σακχαρώδης διαβήτης καταστρέφει τα μικρά αιμοφόρα αγγεία οδηγώντας σε διαβητική μικροαγγειοπάθεια και νευροπάθεια. Οι ασθενείς βιώνουν μούδιασμα και πόνο στα πόδια με τεράστιο κίνδυνο εμφάνισης άτονων ελκών. Η αυστηρή ρύθμιση του σακχάρου είναι η μόνη οδός σωτηρίας.

Η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση εκδηλώνεται με ξαφνικό πρήξιμο και πόνο στη μία γάμπα εμποδίζοντας την επιστροφή του αίματος στην καρδιά. Αποτελεί ιατρικό επείγον λόγω του κινδύνου πνευμονικής εμβολής και χρήζει κατεπείγουσας υπερηχογραφικής και αιματολογικής διερεύνησης.

15. Συχνές Ερωτήσεις FAQ

1. Πόσο γρήγορα δρουν τα παντζάρια στην πίεση και την κυκλοφορία;

Ο χυμός παντζαριού μετατρέπεται σε μονοξείδιο του αζώτου ταχύτατα προκαλώντας αγγειοδιαστολή και βελτίωση της ροής του αίματος μέσα σε δύο έως τρεις ώρες από την κατανάλωση.

2. Βοηθάει το κόκκινο κρασί στην κυκλοφορία;

Το κόκκινο κρασί περιέχει ρεσβερατρόλη που προστατεύει τα αγγεία αλλά η υπερκατανάλωση αλκοόλ είναι τοξική. Η ασφαλής επιλογή είναι η κατανάλωση σταφυλιών ή ενός μικρού ποτηριού κρασιού περιστασιακά.

3. Γιατί έχω συνέχεια παγωμένα χέρια παρά την καλή διατροφή;

Τα παγωμένα άκρα μπορεί να οφείλονται στο σύνδρομο Raynaud όπου τα αγγεία συσπώνται υπερβολικά στο κρύο ή στο στρες ανεξάρτητα από τη γενική ποιότητα της κυκλοφορίας απαιτώντας ιατρική εκτίμηση.

4. Επιτρέπεται ο καφές εάν έχω κακή κυκλοφορία;

Η καφεΐνη προκαλεί παροδική αγγειοσύσπαση και μπορεί να παγώσει τα άκρα. Συνιστάται η μέτρια κατανάλωση ενός έως δύο φλιτζανιών την ημέρα και η αντικατάστασή του με πράσινο τσάι.

5. Τα μπαχαρικά αυξάνουν την αρτηριακή πίεση;

Αντίθετα τα φυσικά μπαχαρικά όπως το καγιέν το σκόρδο και ο κουρκουμάς βελτιώνουν την κυκλοφορία και ρίχνουν την πίεση. Το πρόβλημα προκαλείται αποκλειστικά από το πρόσθετο αλάτι.

6. Το περπάτημα είναι εξίσου σημαντικό με τη διατροφή;

Απολύτως. Η σύσπαση των μυών της γάμπας λειτουργεί ως δεύτερη καρδιά αντλώντας το αίμα από τα πόδια πίσω στον θώρακα. Χωρίς κίνηση ακόμη και η καλύτερη διατροφή δεν αρκεί.

7. Πότε πρέπει να ανησυχήσω για το πρήξιμο στα πόδια;

Εάν το πρήξιμο είναι έντονο εμφανίζεται ξαφνικά στο ένα πόδι συνοδεύεται από πόνο ερυθρότητα ή δυσκολία στην αναπνοή η μετάβαση σε νοσοκομείο είναι άμεσα επιβεβλημένη για τον αποκλεισμό θρόμβωσης.

Βιβλιογραφία

• Διαβάστε σχετικές κλινικές μελέτες στο PubMed
• Αναζήτηση ακαδημαϊκών άρθρων στο Google Scholar

Αποποίηση ευθύνης: Το περιεχόμενο προορίζεται για ενημέρωση και δεν αντικαθιστά ιατρική συμβουλή. Πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας για εξατομικευμένη θεραπεία.