Συμβουλευτική & Υποστήριξη από το Κινητό σας
Κατεβάστε τη δωρεάν εφαρμογή Biomedicus, συμπληρώστε εύκολα το εξατομικευμένο ερωτηματολόγιο και λάβετε την ολιστική σας πρόταση (OTC) στο κινητό σας.
1. Εισαγωγή
Η υπερβολική σιελόρροια όταν κοιμάστε στην αριστερή πλευρά οφείλεται κυρίως στην επίδραση της συγκεκριμένης στάσης στο γαστρεντερικό και το αυτόνομο νευρικό σύστημα. Ο ύπνος αριστερά διευκολύνει τη γαστρική κένωση και ενεργοποιεί το παρασυμπαθητικό σύστημα το οποίο με τη σειρά του διεγείρει εντονότερα τους σιελογόνους αδένες. Σε συνδυασμό με τη βαρύτητα που διευκολύνει τη διαφυγή των υγρών από το στόμα, η έκκριση γίνεται ιδιαίτερα αισθητή στο μαξιλάρι.
Το σάλιο είναι απολύτως απαραίτητο για την προστασία των δοντιών και την πέψη. Κατά τη διάρκεια της νύχτας η παραγωγή του φυσιολογικά μειώνεται επιτρέποντας στον οργανισμό να αναπαυθεί χωρίς τη συνεχή ανάγκη για κατάποση.
Όταν όμως η παραγωγή αυξάνεται απροσδόκητα ή η συχνότητα κατάποσης μειώνεται λόγω της βαθιάς χαλάρωσης, το αποτέλεσμα είναι η απώλεια σάλιου. Το φαινόμενο αυτό είναι εξαιρετικά κοινό και υποδεικνύει τις διακριτές βιομηχανικές διαφορές μεταξύ δεξιάς και αριστερής κατάκλισης.
2. Φυσιολογία της παραγωγής σιέλου
Στο στόμα υπάρχουν τρία κύρια ζεύγη σιελογόνων αδένων. Οι παρωτίδες, οι υπογνάθιοι και οι υπογλώσσιοι αδένες συνεργάζονται συνεχώς για να διατηρήσουν την υγρασία στον βλεννογόνο.
Η λειτουργία τους ελέγχεται πλήρως από το αυτόνομο νευρικό σύστημα. Το συμπαθητικό σύστημα παράγει μικρή ποσότητα παχύρρευστου σάλιου κατά τη διάρκεια του στρες.
Αντιθέτως το παρασυμπαθητικό σύστημα, το οποίο κυριαρχεί κατά την ανάπαυση και την πέψη, παράγει μεγάλες ποσότητες υδαρούς σάλιου. Ο ύπνος είναι η κατεξοχήν φάση παρασυμπαθητικής δραστηριότητας.
3. Η ανατομία του στομάχου και η αριστερή πλευρά
Το στομάχι είναι ένα ασύμμετρο όργανο που βρίσκεται στην αριστερή πλευρά της κοιλιακής κοιλότητας. Η ανατομία αυτή παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαχείριση των γαστρικών υγρών κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Όταν κοιμάστε στην αριστερή πλευρά το στομάχι βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση. Τα γαστρικά υγρά συγκεντρώνονται στο ευρύτερο τμήμα του στομάχου παραμένοντας χαμηλότερα από τον οισοφαγικό σφιγκτήρα.
Αυτή η θέση προάγει τη βέλτιστη γαστρική λειτουργία και διευκολύνει την πέψη. Επειδή η πέψη είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη σιελόρροια, το πεπτικό σύστημα στέλνει σήμα για αυξημένη παραγωγή σάλιου ως μέρος της ομαλής λειτουργίας του.
4. Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (GERD)
Αντίθετα με την αριστερή πλευρά, ο ύπνος στη δεξιά πλευρά τοποθετεί το στομάχι ψηλότερα από τον οισοφάγο. Αυτό διευκολύνει τη διαφυγή οξέων προς τον λαιμό δημιουργώντας παλινδρόμηση.
Όταν όμως ο ασθενής με παλινδρόμηση κοιμάται αριστερά και νιώσει κάποια μικρή διαρροή οξέος, το σώμα ενεργοποιεί ένα ειδικό αντανακλαστικό προστασίας που ονομάζεται οισοφαγοσιελικό αντανακλαστικό (water brash).
Αυτό το αντανακλαστικό αναγκάζει τους σιελογόνους αδένες να πλημμυρίσουν το στόμα με σάλιο προκειμένου να καταποθεί και να εξουδετερώσει το οξύ, οδηγώντας συχνά σε μια ανεξέλεγκτη παραγωγή υγρών στο στόμα (σχετικό με την πικρή γεύση).
5. Μηχανική πίεση στους σιελογόνους αδένες
Η στάση του κεφαλιού πάνω στο μαξιλάρι ασκεί μηχανική πίεση στους υπογνάθιους και στις παρωτίδες. Αυτοί οι αδένες βρίσκονται ακριβώς κάτω από το δέρμα στις γωνίες της γνάθου και μπροστά από τα αυτιά.
Στην αριστερή κατάκλιση, το βάρος του κρανίου συμπιέζει τον αριστερό παρωτιδικό και υπογνάθιο αδένα. Αυτή η μηχανική συμπίεση λειτουργεί σαν ελαφρύ μασάζ διεγείροντας την έκκριση σάλιου μέσα από τους εκφορητικούς πόρους.
Ο αδένας αδειάζει το περιεχόμενό του παθητικά στη στοματική κοιλότητα οδηγώντας στη συγκέντρωση υγρού από τη μία πλευρά του στόματος.
6. Η επίδραση της βαρύτητας
Το στόμα κατά τη διάρκεια του ύπνου δεν παραμένει πάντοτε ερμητικά κλειστό. Η χαλάρωση των προσωπικών μυών επιτρέπει στα χείλη να ανοίξουν ελαφρώς στις γωνίες.
Όταν κοιμάστε στο πλάι η βαρύτητα αναλαμβάνει τον έλεγχο των υγρών της στοματικής κοιλότητας. Το σάλιο που φυσιολογικά θα κατευθυνόταν προς τον φάρυγγα λιμνάζει στο εσωτερικό του μάγουλου.
Καθώς η ποσότητα αυξάνεται, το υγρό βρίσκει τη φυσική του διέξοδο μέσα από το χαλαρό χείλος προς τα έξω καταλήγοντας στο μαξιλάρι.
7. Ρινική απόφραξη και στοματική αναπνοή
Αν υπάρχει ρινικό διάφραγμα που αποκλίνει, υπερτροφικές κόγχες ή αλλεργική ρινίτιδα, η αναπνοή από τη μύτη καθίσταται δύσκολη. Ο ασθενής αναγκάζεται να αναπνέει από το στόμα.
Η στοματική αναπνοή σε πλάγια στάση δεν στεγνώνει απλώς τους ιστούς. Προκαλεί μια αντανακλαστική υπερπαραγωγή σάλιου από τον οργανισμό προκειμένου να προστατεύσει τον ξηρό βλεννογόνο.
Σε συνδυασμό με το ανοιχτό στόμα η βαρύτητα οδηγεί αυτή τη συνεχή παραγωγή υγρών έξω από τη στοματική κοιλότητα δημιουργώντας σημαντική σιελόρροια.
8. Διαταραχή του αντανακλαστικού της κατάποσης
Όταν είμαστε ξύπνιοι καταπίνουμε το σάλιο μας ασυναίσθητα αρκετές φορές το λεπτό. Κατά τη διάρκεια του ύπνου, ιδιαίτερα στα στάδια του βαθύ ύπνου, αυτή η συχνότητα πέφτει κατακόρυφα.
Το κεντρικό νευρικό σύστημα μειώνει τον τόνο των μυών του φάρυγγα και την ευαισθησία των υποδοχέων που δίνουν την εντολή της κατάποσης. Η συσσώρευση του σάλιου είναι αποτέλεσμα αυτής της νευρολογικής αδράνειας.
Όταν κοιμάστε σε πλάγια θέση ο ογκός του σάλιου πρέπει να συγκεντρωθεί στο κέντρο του στόματος για να καταποθεί. Η βαρύτητα εμποδίζει αυτή την κεντρική συγκέντρωση αυξάνοντας τη διαρροή.
Συμβουλευτική & Υποστήριξη από το Κινητό σας
Κατεβάστε τη δωρεάν εφαρμογή Biomedicus, συμπληρώστε εύκολα το εξατομικευμένο ερωτηματολόγιο και λάβετε την ολιστική σας πρόταση (OTC) στο κινητό σας.
9. Πίνακας μηχανισμών νυχτερινής σιελόρροιας
Για την πλήρη κατανόηση του φαινομένου, ακολουθεί ανάλυση των παραγόντων με βάση την πλάγια στάση.
| Μηχανισμός | Επίδραση της Αριστερής Πλάγιας Στάσης | Αποτέλεσμα στη Στοματική Κοιλότητα |
|---|---|---|
| Παρασυμπαθητικός Τόνος | Διευκόλυνση γαστρικής λειτουργίας και ηρεμίας | Συστηματική αύξηση της παραγωγής υδαρούς σάλιου |
| Αντανακλαστικό Πεπτικού | Άμυνα έναντι πιθανής οξίνισης (GERD) | Αιφνίδια έκκριση μεγάλης ποσότητας υγρών |
| Μηχανική Συμπίεση | Πίεση στους παρωτιδικούς αδένες από το μαξιλάρι | Παθητική αποβολή σάλιου από τη συμπιεσμένη πλευρά |
| Βαρύτητα | Συγκέντρωση υγρού στο κάτω μάγουλο | Αδυναμία κατάποσης και διαφυγή από τα χείλη |
10. Η επίδραση των φαρμάκων
Πολλές φαρμακευτικές ουσίες παρεμβαίνουν στη λειτουργία των σιελογόνων αδένων. Τα ψυχιατρικά φάρμακα και ειδικότερα ορισμένα αντιψυχωσικά έχουν ως κύρια παρενέργεια την αυξημένη σιελόρροια.
Αυτά τα φάρμακα τροποποιούν τους χολινεργικούς υποδοχείς στον εγκέφαλο. Η επίδρασή τους είναι συχνά πιο έντονη κατά τη διάρκεια της νύχτας όπου ο έλεγχος των μυών της γνάθου είναι μειωμένος.
Η χρήση συσκευών συνεχούς θετικής πίεσης (CPAP) για άπνοιες συχνά προκαλεί παρόμοια προβλήματα διότι ο αέρας ανοίγει το στόμα προκαλώντας αντανακλαστική λίπανση από τους αδένες.
11. Μικροβίωμα του στόματος και οδοντιατρική υγεία
Το περιβάλλον του στόματος ρυθμίζεται άμεσα από τη ροή του σάλιου. Όταν η παραγωγή είναι αυξημένη, τα δόντια προστατεύονται από την τερηδόνα λόγω της συνεχούς πλύσης από τα οξέα των βακτηρίων.
Ωστόσο, τυχόν ουλίτιδα ή ερεθισμός στην αριστερή πλευρά της γνάθου (π.χ. φρονιμίτης που ανατέλλει) προκαλεί τοπική φλεγμονή. Η φλεγμονή ενεργοποιεί τους τοπικούς νευρικούς κλάδους προκαλώντας αυξημένη σιελόρροια ως μηχανισμό επούλωσης.
Ο ερεθισμός αυτός σε συνδυασμό με τη στάση ύπνου πολλαπλασιάζει τον όγκο του υγρού που καταλήγει στο μαξιλάρι.
12. Αλλαγή στάσης ύπνου ως θεραπευτική παρέμβαση
Η εκπαίδευση του σώματος σε διαφορετική στάση ύπνου είναι η απλούστερη λύση. Η ύπτια στάση (ανάσκελα) είναι η μοναδική στάση που χρησιμοποιεί τη βαρύτητα προς όφελος της κατάποσης.
Στην ύπτια θέση τα υγρά ρέουν παθητικά προς τον φάρυγγα ενεργοποιώντας το αντανακλαστικό της κατάποσης χωρίς να διαρρέουν προς τα χείλη.
Για την υποστήριξη της πλάγιας στάσης με λιγότερη πίεση στο πρόσωπο προτείνονται τα ειδικά μαξιλάρια αυχενικής υποστήριξης που διαθέτουν εσοχές για το μάγουλο αποτρέποντας τη συμπίεση των αδένων.
13. Διαχείριση των γαστρεντερικών συμπτωμάτων
Εφόσον η σιελόρροια σχετίζεται με την πέψη, οι διατροφικές συνήθειες πριν τον ύπνο έχουν καθοριστική σημασία. Η αποφυγή μεγάλων γευμάτων τρεις ώρες πριν την κατάκλιση μειώνει τον παρασυμπαθητικό τόνο.
Ο περιορισμός στα όξινα, τα μπαχαρικά και τα εσπεριδοειδή ελαχιστοποιεί την παραγωγή γαστρικών υγρών και απενεργοποιεί το προστατευτικό οισοφαγοσιελικό αντανακλαστικό.
Η ανύψωση του κεφαλιού του κρεβατιού κατά δέκα εκατοστά προσφέρει επιπλέον μηχανικό πλεονέκτημα αποτρέποντας την επικοινωνία στομάχου και φάρυγγα.
14. Πότε απαιτείται νευρολογική αξιολόγηση
Η νυχτερινή σιελόρροια τις περισσότερες φορές είναι καθαρά μηχανικό και φυσιολογικό φαινόμενο. Όταν όμως συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα, η ιατρική εκτίμηση είναι ζωτικής σημασίας.
Προειδοποιητικά σημεία αποτελούν η δυσκολία στην ομιλία το πρωί, η παρατήρηση ασυμμετρίας στο πρόσωπο (πτώση γωνίας του στόματος), η δυσκαταποσία και ο πνιγμός κατά την κατάποση νερού.
Αυτά τα σημεία παραπέμπουν σε σοβαρές νευρολογικές βλάβες όπως παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο, πάρεση του προσωπικού νεύρου ή εκφυλιστικές παθήσεις του νευρικού συστήματος.
15. Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
1. Είναι κακό να κοιμάμαι στην αριστερή πλευρά;
Κάθε άλλο. Ο ύπνος στην αριστερή πλευρά θεωρείται η βέλτιστη στάση για τη διευκόλυνση της πέψης, τη μείωση της καούρας και την ομαλή λειτουργία του λεμφικού συστήματος. Η σιελόρροια είναι απλώς μια αθώα παρενέργεια.
2. Πρέπει να πιώ λιγότερο νερό το βράδυ για να έχω λιγότερο σάλιο;
Η μείωση της ενυδάτωσης δεν μειώνει τη σιελόρροια. Αντιθέτως όταν ο οργανισμός αφυδατώνεται το σάλιο γίνεται πιο πηχτό και δύσοσμο. Η σωστή ενυδάτωση διατηρεί το σάλιο υδαρές και διευκολύνει τη φυσική κατάποση.
3. Υπάρχει κάποια θεραπεία για να σταματήσει εντελώς το φαινόμενο;
Δεν συνιστάται η φαρμακευτική καταστολή της παραγωγής σάλιου σε υγιή άτομα, διότι τα φάρμακα αυτά προκαλούν έντονη ξηροστομία η οποία αυξάνει τον κίνδυνο για τερηδόνα και στοματικές λοιμώξεις.
16. Βιβλιογραφία
Αποποίηση ευθύνης: Το περιεχόμενο προορίζεται για ενημέρωση και δεν αντικαθιστά ιατρική συμβουλή. Πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας για εξατομικευμένη θεραπεία.
Συμβουλευτική & Υποστήριξη από το Κινητό σας
Κατεβάστε τη δωρεάν εφαρμογή Biomedicus, συμπληρώστε εύκολα το εξατομικευμένο ερωτηματολόγιο και λάβετε την ολιστική σας πρόταση (OTC) στο κινητό σας.
