1. Εισαγωγή: Το αντανακλαστικό του κοκκινίσματος (Blushing)
Η αίσθηση ότι το πρόσωπό σας “φλέγεται”, γίνεται κατακόκκινο (ερύθημα / blushing) και εκπέμπει θερμότητα τη στιγμή που νιώθετε ελαφριά αμηχανία, ντροπή ή κοινωνική έκθεση, αποτελεί μια μοναδική, αμιγώς ανθρώπινη νευροφυσιολογική αντίδραση. Το κοκκίνισμα πυροδοτείται από την ακαριαία ενεργοποίηση του συμπαθητικού νευρικού συστήματος (του μηχανισμού “πάλης ή φυγής”) και την απελευθέρωση αδρεναλίνης (επινεφρίνης). Η αδρεναλίνη δρα σε ειδικούς υποδοχείς (β-αδρενεργικούς) των φλεβιδίων και των τριχοειδών αγγείων του προσώπου, αναγκάζοντάς τα να διασταλούν (αγγειοδιαστολή) βίαια, γεμίζοντας τον υποδόριο ιστό με ζεστό αρτηριακό αίμα, δημιουργώντας έτσι τη χαρακτηριστική οπτική και θερμική “έκρηξη”.
Αντίθετα με άλλες σωματικές λειτουργίες, το κοκκίνισμα της αμηχανίας είναι παντελώς ακούσιο (δεν μπορείτε να το ελέγξετε συνειδητά). Προκαλείται από την εγκεφαλική αξιολόγηση μιας “κοινωνικής απειλής”, όπως η αίσθηση ότι κάποιος σας παρατηρεί, σας κρίνει, ή όταν σπάτε έναν κοινωνικό κανόνα (Social Evaluation).
Ο Κάρολος Δαρβίνος είχε χαρακτηρίσει το κοκκίνισμα ως “την πιο ιδιόρρυθμη και πιο ανθρώπινη από όλες τις εκφράσεις”. Αυτό το σωματικό σημάδι λειτουργεί, εξελικτικά, ως ένα “ειλικρινές σήμα” (honest signal) υποταγής ή αποδοχής ενός λάθους, ενημερώνοντας τα μέλη της κοινωνικής ομάδας ότι αναγνωρίζετε την αμηχανία της στιγμής.
Ωστόσο, σε πολλά άτομα, αυτός ο φυσιολογικός μηχανισμός γίνεται υπερλειτουργικός. Ο φόβος ότι “θα κοκκινίσω”, πυροδοτεί περισσότερη αδρεναλίνη, δημιουργώντας έναν αυτοτροφοδοτούμενο φαύλο κύκλο που μετατρέπει ένα ελαφρύ ερύθημα σε μια πραγματική, οδυνηρή “πυρκαγιά” στο πρόσωπο και τον λαιμό.
2. Η ανατομία των αγγείων του προσώπου (The Blush Region)
Γιατί κοκκινίζει το πρόσωπο και όχι τα χέρια ή η κοιλιά; Το πρόσωπο, ο λαιμός και ο άνω θώρακας (μια περιοχή που στην ιατρική ονομάζεται “blush region”) διαθέτουν μια εξαιρετικά μοναδική αγγειακή ανατομία σε σχέση με το υπόλοιπο σώμα.
Σε αυτή την περιοχή, το δίκτυο των τριχοειδών αγγείων και των φλεβιδίων (μικρών φλεβών) είναι ασύγκριτα πιο πυκνό. Επιπλέον, τα αγγεία αυτά βρίσκονται εξαιρετικά κοντά στην επιφάνεια του δέρματος (επιδερμίδα). Σε συνδυασμό με το γεγονός ότι το δέρμα στο πρόσωπο είναι πιο λεπτό και διάφανο, το αίμα καθίσταται οπτικά εμφανές πολύ εύκολα.
Επιπρόσθετα, τα αιμοφόρα αγγεία σε αυτή την περιοχή είναι μεγαλύτερα σε διάμετρο (έχουν μεγαλύτερη χωρητικότητα) και διαθέτουν διαφορετικούς νευρικούς υποδοχείς.
Έτσι, όταν δίνεται η εντολή της αγγειοδιαστολής, μια τεράστια ποσότητα θερμού, κόκκινου, οξυγονωμένου αίματος συσσωρεύεται ακαριαία στο δέρμα του προσώπου (pooling), εκπέμποντας τη θερμότητα (flushing) που εσείς βιώνετε ως αίσθηση εγκαύματος.
3. Το Συμπαθητικό Νευρικό Σύστημα και η Αδρεναλίνη
Η αντίδραση της αμηχανίας ξεκινά βαθιά στον εγκέφαλο. Μόλις συνειδητοποιήσετε ότι βρίσκεστε σε άβολη θέση, ο προμετωπιαίος φλοιός (που επεξεργάζεται τις κοινωνικές πληροφορίες) “ενημερώνει” την αμυγδαλή, το κέντρο ελέγχου του στρες.
Η αμυγδαλή λειτουργεί σαν διακόπτης κινδύνου. Εκλαμβάνει την “κοινωνική κριτική” ως άμεση απειλή επιβίωσης (έστω κι αν πρόκειται απλώς για ένα κομπλιμέντο). Ενεργοποιεί αμέσως το Συμπαθητικό Νευρικό Σύστημα, το οποίο εκκρίνει αδρεναλίνη (επινεφρίνη).
Η αδρεναλίνη φυσιολογικά προκαλεί ταχυκαρδία και επιταχύνει την αναπνοή. Ωστόσο, η δράση της στα αιμοφόρα αγγεία είναι διττή. Στα αγγεία του πεπτικού και της περιφέρειας προκαλεί αγγειοσυστολή (στένωση).
Αλλά στα αγγεία του προσώπου και των σκελετικών μυών, συνδέεται με τους β2-αδρενεργικούς υποδοχείς. Αυτοί οι υποδοχείς προκαλούν αγγειοδιαστολή (άνοιγμα). Το αίμα χιμάει (rush) κυριολεκτικά στο πρόσωπό σας. Είναι η απάντηση “πάλης ή φυγής”, με τη διαφορά ότι δεν μπορείτε ούτε να παλέψετε, ούτε να τρέξετε μακριά, μένοντας “παγωμένοι” και κατακόκκινοι στο δωμάτιο.
4. Ο ρόλος του Νιτρικού Οξειδίου (NO) και των Νευροπεπτιδίων
Πέρα από την αδρεναλίνη, η σύγχρονη νευροβιολογία υποδεικνύει ότι στον μηχανισμό του κοκκινίσματος εμπλέκονται και άλλες χημικές ουσίες-μεσολαβητές που δρουν τοπικά στο δέρμα.
Οι συμπαθητικές νευρικές ίνες στο πρόσωπο απελευθερώνουν τοπικά νευροπεπτίδια, όπως το VIP (Vasoactive Intestinal Peptide) και την ουσία P (Substance P). Αυτές οι ουσίες είναι εξαιρετικά ισχυρά αγγειοδιασταλτικά.
Ακόμη πιο σημαντικός είναι ο ρόλος του Νιτρικού Οξειδίου (Nitric Oxide – NO). Το NO παράγεται από τα ενδοθηλιακά κύτταρα (την εσωτερική επένδυση) των ίδιων των αιμοφόρων αγγείων, ύστερα από νευρικό ερεθισμό. Το Νιτρικό Οξείδιο χαλαρώνει “εν ριπή οφθαλμού” τον λείο μυϊκό ιστό του αγγείου.
Αυτός ο χημικός “καταρράκτης” (αδρεναλίνη + νευροπεπτίδια + ΝΟ) είναι που καθιστά το κοκκίνισμα της αμηχανίας τόσο επιθετικό, ακαριαίο (συμβαίνει σε 1-2 δευτερόλεπτα) και αδύνατον να ανακοπεί μέσω της λογικής σκέψης.
5. Εξελικτική ψυχολογία: Ο σκοπός του κοκκινίσματος
Γιατί η εξέλιξη (evolution) διατήρησε ένα αντανακλαστικό που μας κάνει να δείχνουμε ευάλωτοι; Η ψυχολογική και βιολογική απάντηση είναι πως το κοκκίνισμα είναι ένας ισχυρός κοινωνικός “συγκολλητικός” μηχανισμός (social glue).
Στις πρώιμες ανθρώπινες κοινωνίες, η επιβίωση εξαρτιόταν από την αποδοχή της ομάδας. Εάν κάποιος έκανε ένα λάθος ή παραβίαζε έναν κανόνα (π.χ. έλεγε ένα ψέμα ή “πιανόταν στα πράσα”), η ομάδα θα μπορούσε να τον αποβάλει (εξοστρακισμός).
Το κοκκίνισμα λειτουργεί ως σήμα “ειλικρινούς μεταμέλειας” (appeasement signal). Επειδή δεν μπορεί να ελεγχθεί συνειδητά (δεν μπορείτε να προσποιηθείτε ότι κοκκινίζετε), αποδεικνύει στην ομάδα ότι έχετε συνείδηση (moral awareness), ότι αναγνωρίζετε το λάθος σας και ότι αισθάνεστε τύψεις (shame/embarrassment).
Έρευνες έχουν δείξει ότι όταν οι άνθρωποι κάνουν κάποιο λάθος, τα άτομα που “κοκκινίζουν” συγχωρούνται πολύ πιο εύκολα και γρήγορα από την ομάδα (θεωρούνται πιο αξιόπιστα και ζεστά) σε σχέση με τα άτομα που παραμένουν ανέκφραστα. Συνεπώς, η φυσιολογία του κοκκινίσματος προστάτευε την κοινωνική μας υπόσταση!
6. Ο Φαύλος Κύκλος: Ερυθροφοβία (Erythrophobia)
Το πρόβλημα ξεκινά όταν το φυσιολογικό αυτό αντανακλαστικό μετατρέπεται σε φοβία. Πολλοί άνθρωποι πάσχουν από «Ερυθροφοβία» – τον παθολογικό, ακραίο φόβο (άγχος) ότι θα κοκκινίσουν δημοσίως.
Αυτή η φοβία δημιουργεί έναν καταστροφικό φαύλο κύκλο. Το άτομο βρίσκεται σε μια κοινωνική κατάσταση. Σκέφτεται: “Ελπίζω να μην κοκκινίσω τώρα”. Αυτή ακριβώς η σκέψη πυροδοτεί άγχος προσμονής (anticipatory anxiety).
Το άγχος προσμονής λέει στην αμυγδαλή (τον εγκέφαλο) ότι υπάρχει κίνδυνος. Η αμυγδαλή απελευθερώνει αδρεναλίνη. Η αδρεναλίνη προκαλεί αγγειοδιαστολή και το πρόσωπο κοκκινίζει!
Μόλις το άτομο νιώσει τη θερμότητα στο πρόσωπό του (ή κάποιος το επισημάνει με το καταστροφικό “μα καλά, γιατί κοκκίνισες;”), το άγχος εκτοξεύεται στα ύψη (panic). Το πρόσωπο γίνεται φλεγόμενο. Ο αυτοτροφοδοτούμενος αυτός κύκλος συχνά οδηγεί τον ασθενή σε κοινωνική απομόνωση (κοινωνικό άγχος / social anxiety disorder).
7. Η διαφορά μεταξύ αμηχανίας και στρες επιβίωσης (Άγχος/Θυμός)
Γιατί κοκκινίζουμε όταν ντρεπόμαστε, αλλά γινόμαστε “χλωμοί” (ωχροί) όταν φοβόμαστε (π.χ. σε έναν σεισμό ή σε πραγματικό κίνδυνο ζωής);
Η απάντηση βρίσκεται στο είδος του συμπαθητικού σήματος. Σε κατάσταση απόλυτου πανικού (φόβος για τη ζωή / τρόμος), ο οργανισμός χρησιμοποιεί διαφορετικούς αδρενεργικούς υποδοχείς (άλφα-1). Η προτεραιότητα είναι να στείλει όλο το αίμα στους μυς των ποδιών (για να τρέξετε) και να αδειάσει το δέρμα από αίμα, ώστε αν τραυματιστείτε να μην αιμορραγήσετε.
Εκεί, συμβαίνει ισχυρή αγγειοσυστολή (στένωση) στο πρόσωπο, κάνοντάς σας “χλωμούς σαν πανί” (pale from fear).
Στον θυμό (rage) ή στην αμηχανία, η καρδιακή παροχή αυξάνεται (θολώνετε από θυμό/ντροπή), αλλά το αίμα ανεβαίνει ψηλά στο σώμα. Το κοκκίνισμα του θυμού (anger flushing) έχει συνδεθεί ιστορικά με την επιθετικότητα (“φούσκωμα” για εκφοβισμό του αντιπάλου), ενώ το κοκκίνισμα της ντροπής είναι, όπως προείπαμε, σημάδι ειρήνευσης.
8. Ροδόχρους Ακμή και Φυσιολογική Υπεραντιδραστικότητα
Κάποιοι άνθρωποι κοκκινίζουν πολύ πιο εύκολα, γρήγορα και έντονα από άλλους (idiopathic flushing). Σε πολλές περιπτώσεις, αυτό δεν οφείλεται μόνο στο άγχος, αλλά στην τοπική δερματολογική και αγγειακή τους προδιάθεση.
Άτομα (ιδιαίτερα γυναίκες, άνω των 30 ετών, με ανοιχτόχρωμο δέρμα) συχνά πάσχουν από ένα υποκλινικό ή αρχόμενο στάδιο Ροδόχρου Ακμής (Rosacea). Στη ροδόχρου ακμή, τα αιμοφόρα αγγεία του προσώπου έχουν χάσει την “ελαστικότητά” τους (τον αγγειακό τους τόνο).
Όταν συμβεί μια μικρή έκκριση αδρεναλίνης (λόγω αμηχανίας), τα αγγεία αυτών των ατόμων διαστέλλονται τεράστια (vasodilation), αλλά δυσκολεύονται να “συσταλούν” (να κλείσουν) ξανά.
Αυτό σημαίνει ότι, ενώ το συναίσθημα της ντροπής έχει περάσει, το πρόσωπο παραμένει κατακόκκινο (και καίει) για πολλά λεπτά ή και ώρες. Αυτή η κατάσταση επιδεινώνεται με τον καφέ, τα καυτερά φαγητά, το αλκοόλ και τις αλλαγές θερμοκρασίας (χειμώνας/καλοκαίρι).
9. Διαφορική Διάγνωση: Είναι μόνο αμηχανία;
Είναι σημαντικό να διαχωρίζεται το αθώο (αν και ενοχλητικό) «κοκκίνισμα της ντροπής» από τα ιατρικά (οργανικά) αίτια που προκαλούν παρόμοια επεισόδια «εξάψεων» (Flushing syndrome).
| Χαρακτηριστικό Ερυθήματος (Flushing) | Πιθανό Ψυχολογικό / Ιατρικό Αίτιο |
|---|---|
| Εμφανίζεται μόνο σε κοινωνικές αλληλεπίδρασεις (βλέμματα, ερωτήσεις, άγχος). | Κοινωνικό άγχος / Ερυθροφοβία (Αθώο, ψυχογενές). |
| Εμφανίζεται αμέσως μετά από κατανάλωση αλκοόλ (κρασί/βότκα). | Δυσανεξία στο αλκοόλ (Έλλειψη ενζύμου ALDH2) / Ισταμίνη. |
| Συνοδεύεται από ανεξήγητη απώλεια βάρους, νευρικότητα και τρόμο (τρέμουλο) όλη μέρα. | Υπερθυρεοειδισμός (Μεταβολική υπερλειτουργία). |
| Βαθύ κόκκινο-μωβ χρώμα, με διάρροια και ταχυκαρδία, χωρίς ψυχολογικό αίτιο (ακόμη και μόνος στο σπίτι). | Καρκινοειδές Σύνδρομο (Νευροενδοκρινικός Όγκος). |
Η παρατήρηση των μοτίβων (τι πυροδοτεί το φλάσινγκ) βοηθά τον ιατρό να αποκλείσει οποιαδήποτε οργανική βλάβη.
10. Καρκινοειδές Σύνδρομο και Οργανικά αίτια (Red flags)
Αν και σπάνιο, εάν οι εξάψεις και το κοκκίνισμα του προσώπου (flushing) εμφανίζονται χωρίς κανένα ψυχολογικό ερέθισμα, (π.χ. ξυπνάτε κατακόκκινοι ή κοκκινίζετε ενώ βλέπετε τηλεόραση), πρέπει να ελεγχθεί το ενδεχόμενο “Καρκινοειδούς Συνδρόμου”.
Πρόκειται για έναν βραδέως αναπτυσσόμενο όγκο (συνήθως στο πεπτικό σύστημα ή τους πνεύμονες) ο οποίος εκκρίνει ασταμάτητα ορμόνες (σεροτονίνη, ισταμίνη, βραδυκινίνη) κατευθείαν στο αίμα.
Αυτές οι ορμόνες προκαλούν ακραία, βίαια κύματα αγγειοδιαστολής στο πρόσωπο (το οποίο παίρνει μια βυσσινί-μωβ απόχρωση – cyanotic flush), τα οποία διαρκούν λίγα λεπτά, αλλά συνοδεύονται πάντα από σοβαρή διάρροια και συριγμό (δυσκολία αναπνοής σαν άσθμα). Η διάγνωση γίνεται με ειδικές εξετάσεις ούρων.
Στις γυναίκες (κοντά στην ηλικία των 45-50), οι ξαφνικές εξάψεις που μοιάζουν με αμηχανία, αλλά εμφανίζονται τυχαία (και με νυχτερινή εφίδρωση), είναι σχεδόν πάντα το κλασικό σύμπτωμα της επερχόμενης εμμηνόπαυσης (πτώση οιστρογόνων).
11. Φαρμακευτικές παρεμβάσεις (Β-αναστολείς)
Εάν το κοκκίνισμα από αμηχανία καταστρέφει την επαγγελματική ή κοινωνική σας ζωή (διαγνωσμένο Κοινωνικό Άγχος / Ερυθροφοβία), η ιατρική (ψυχιατρική) προσφέρει αποτελεσματικές, προσωρινές φαρμακευτικές λύσεις (off-label χρήση).
Η πιο κοινή προσέγγιση είναι η λήψη β-αποκλειστών (Beta-blockers), όπως η προπρανολόλη (Propranolol). Αυτά τα φάρμακα, που χρησιμοποιούνται συνήθως για την καρδιά, μπλοκάρουν τους υποδοχείς της αδρεναλίνης (β-υποδοχείς) στο σώμα.
Όταν παίρνετε ένα τέτοιο χάπι περίπου 1 ώρα πριν από μια αγχωτική κατάσταση (π.χ. μια ομιλία), η αμυγδαλή σας μπορεί να πανικοβληθεί και να εκκρίνει αδρεναλίνη, αλλά η αδρεναλίνη αυτή “χτυπάει σε τοίχο”. Τα αγγεία του προσώπου δεν ανοίγουν. Η καρδιά δεν καλπάζει. Τα χέρια δεν τρέμουν.
Το πρόσωπό σας παραμένει απολύτως δροσερό και ψύχραιμο, σπάζοντας τον φαύλο κύκλο (“αχ, θα κοκκινίσω τώρα”). Τα φάρμακα αυτά χορηγούνται, φυσικά, μόνο κατόπιν συνταγογράφησης και καρδιολογικού ελέγχου.
12. Επεμβατικές Θεραπείες (Συμπαθεκτομή – ETS)
Για τους ασθενείς που υποφέρουν από ακραία, ανθεκτική ερυθροφοβία (Idiopathic Craniofacial Erythema), όπου καμία ψυχοθεραπεία ή φάρμακο δεν αποδίδει, υπάρχει μια ριζική (αλλά αμφιλεγόμενη) χειρουργική λύση: η Ενδοσκοπική Θωρακική Συμπαθεκτομή (ETS).
Σε αυτή τη λαπαροσκοπική επέμβαση, ο θωρακοχειρουργός εισέρχεται στη θωρακική κοιλότητα και αποκόπτει (ή κλιπάρει) τα γάγγλια του συμπαθητικού νεύρου που δίνουν το σήμα για αγγειοδιαστολή και ιδρώτα στο πρόσωπο (γάγγλιο Τ2/Τ3).
Το αποτέλεσμα είναι άμεσο και μόνιμο: το πρόσωπο δεν μπορεί να κοκκινίσει ποτέ ξανά (και δεν ιδρώνει), ανεξάρτητα από το πόση αμηχανία νιώθετε.
Ωστόσο, θεωρείται λύση εσχάτης ανάγκης. Έχει σοβαρές παρενέργειες, με κυριότερη την “αντισταθμιστική εφίδρωση” (Compensatory Sweating), όπου ο οργανισμός, μην μπορώντας να ιδρώσει από το πρόσωπο, αρχίζει να ιδρώνει καταρρακτωδώς από την πλάτη, το στήθος ή τα πόδια.
13. Ψυχολογικές στρατηγικές και “Γνωσιακή Αναδόμηση” (Hacking the Blush)
Ο πιο μακροπρόθεσμος και ασφαλής τρόπος για να ελέγξετε την ερυθροφοβία είναι μέσω της Γνωσιακής Συμπεριφορικής Θεραπείας (CBT) και ψυχολογικών τεχνασμάτων (Hacks):
– Το Παράδοξο της Αποδοχής: Αντί να προσπαθείτε να κρύψετε το κοκκίνισμα (πράγμα που εκτοξεύει την αδρεναλίνη), παραδεχτείτε το ανοιχτά! Μια φράση όπως “Ωχ, μόλις κοκκίνισα, έτσι δεν είναι;” ή “Πάντα κοκκινίζω όταν μιλάω μπροστά σε κόσμο”, αφαιρεί τη “δύναμη” από το σύμπτωμα (defusion). Όταν δεν φοβάστε πια την “αποκάλυψη”, η αμυγδαλή ηρεμεί, η αδρεναλίνη πέφτει, και το χρώμα επανέρχεται στο φυσιολογικό σχεδόν αμέσως.
– Μηχανική Ψύξη (Το Καταδυτικό Αντανακλαστικό): Εάν νιώσετε τη ζέστη να ανεβαίνει στον λαιμό, πιείτε μια μεγάλη γουλιά παγωμένο νερό (αν έχετε κοντά σας). Η ψύξη του οισοφάγου (διέγερση πνευμονογαστρικού) μειώνει άμεσα τους παλμούς της καρδιάς, στέλνοντας μήνυμα “ηρεμίας” στο αγγειακό σύστημα.
– Αποφυγή Θερμικών Ερεθισμάτων: Πριν από ένα αγχωτικό ραντεβού, μην πίνετε ζεστό καφέ (η καφεΐνη προκαλεί διέγερση και το ζεστό νερό αγγειοδιαστολή). Αποφύγετε τα πικάντικα φαγητά, τα πουλόβερ με κλειστό, στενό λαιμό (turtlenecks) που παγιδεύουν τη ζέστη, και βεβαιωθείτε ότι βρίσκεστε σε δροσερό περιβάλλον.
14. Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
1. Είναι δυνατόν να κοκκινίζω ενώ στην πραγματικότητα δεν ντρέπομαι;
Ναι. Αν έχετε ερυθροφοβία (ή έχετε συσχετίσει μια κατάσταση με το κοκκίνισμα στο παρελθόν), το κοκκίνισμα είναι “Κλασική Εξαρτημένη Αντίδραση” (Pavlovian response). Ο εγκέφαλος ανάβει τη φωτιά από συνήθεια (anticipatory anxiety), χωρίς να υπάρχει πραγματική αμηχανία τη δεδομένη στιγμή.
2. Γιατί οι φίλοι μου δεν κοκκινίζουν ποτέ;
Η πυκνότητα των τριχοειδών αγγείων, ο τόνος του δέρματος (меλανίνη) και η ευαισθησία των β-υποδοχέων διαφέρουν γονιδιακά. Σε άτομα με πιο σκούρο δέρμα, η αγγειοδιαστολή (blush) είναι ακριβώς η ίδια, αλλά οπτικά (λόγω μελανίνης) δεν διακρίνεται η ερυθρότητα.
3. Μπορεί να φταίει ο καφές που ήπια το πρωί;
Απολύτως. Ο καφές είναι κεντρικό διεγερτικό. Ανεβάζει τα επίπεδα της αδρεναλίνης στο αίμα. Κάνει τον “συναγερμό” του εγκεφάλου πιο ευαίσθητο (trigger-happy). Η διακοπή του καφέ μειώνει αισθητά την ένταση και τη συχνότητα του κοκκινίσματος σε αγχωμένα άτομα.
4. Γιατί το στήθος μου και ο λαιμός μου κοκκινίζουν πιο πολύ (με στίγματα) από το πρόσωπο;
Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται “Erythema Erythematosum” (flushing του θώρακα). Σε καταστάσεις οξέος άγχους, τα αγγεία στον λαιμό και το άνω τμήμα του θώρακα διαστέλλονται ανομοιόμορφα, δημιουργώντας κόκκινες, “μπαλωματικές” κηλίδες (blotchy red spots). Είναι καθαρά ψυχοσωματικό και ακίνδυνο.
5. Μπορεί να με βοηθήσει κάποια κρέμα (καλλυντικό);
Δεν υπάρχουν μαγικές κρέμες. Ωστόσο, στην περίπτωση της Ροδόχρου Ακμής (όπου το κοκκίνισμα επιδεινώνεται), δερματολόγοι συνταγογραφούν κρέμες με Βριμονιδίνη (Brimonidine), οι οποίες προκαλούν τοπική αγγειοσυστολή (κλείνουν τα αγγεία) για έως και 12 ώρες, μειώνοντας οπτικά την κοκκινίλα.
6. Μήπως έχω πρόβλημα με την πίεσή μου; (υπέρταση);
Αντιθέτως. Η υπέρταση σπάνια προκαλεί κοκκίνισμα προσώπου (εκτός κι αν είναι υπερτασική κρίση). Στην πραγματικότητα, το κοκκίνισμα είναι αγγειοδιαστολή (άνοιγμα αγγείων), που στιγμιαία ρίχνει, ή διατηρεί σταθερή, την περιφερική πίεση, παρά την ταχυκαρδία.
7. Η ερυθροφοβία φεύγει με τα χρόνια (με την ηλικία);
Ναι. Έρευνες δείχνουν ότι το κοκκίνισμα της αμηχανίας είναι στο αποκορύφωμά του κατά την εφηβεία και τη νεαρή ενηλικίωση (λόγω ορμονών, έντονης κοινωνικής ευαισθησίας και ενασχόλησης με την εικόνα). Μετά τα 30-35, το αντανακλαστικό αμβλύνεται σημαντικά, καθώς μειώνεται η κοινωνική ανασφάλεια και ο τόνος του δέρματος αλλάζει.
15. Βιβλιογραφία
- Boucsein W. The Electrodermal System. Hdbk of Psychophysiol. 2007.
- Hofmann SG, et al. Psychophysiology of social anxiety disorder. Clin Psychol Rev. 2004.
- Blatteis CM. The control of the core temperature: physiological mechanisms and practical implications. Clin Auton Res. 2001.
Αποποίηση ευθύνης: Το περιεχόμενο προορίζεται για ενημέρωση και δεν αντικαθιστά ιατρική συμβουλή. Πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας για εξατομικευμένη θεραπεία.
