1. Εισαγωγή στον πονοκέφαλο από φώτα φθορισμού
Ο πονοκέφαλος τάσης που προκαλείται από τα φώτα φθορισμού οφείλεται στο αόρατο τρεμόπαιγμα αυτών των λαμπτήρων το οποίο αναγκάζει τους οφθαλμικούς και προσωπικούς μύες να προσαρμόζονται συνεχώς προκαλώντας σημαντική μυϊκή καταπόνηση και ενεργοποίηση του τριδύμου νεύρου. Το νευρικό σύστημα καταγράφει αυτή τη συνεχή διακύμανση του φωτός ως στρεσογόνο ερέθισμα μεταφέροντας τον πόνο στους κροτάφους και το πίσω μέρος της κεφαλής.
Οι λαμπτήρες φθορισμού αποτελούν τον πιο διαδεδομένο τύπο φωτισμού στους εργασιακούς χώρους λόγω της χαμηλής κατανάλωσης ενέργειας. Η τεχνολογία τους βασίζεται στη διέλευση ηλεκτρικού ρεύματος μέσα από αέριο γεγονός που δημιουργεί μια διακεκομμένη εκπομπή φωτός. Αν και η συχνότητα αυτού του τρεμοπαίγματος είναι συχνά τόσο υψηλή που το ανθρώπινο μάτι δεν την αντιλαμβάνεται συνειδητά τα κύτταρα του αμφιβληστροειδούς χιτώνα την καταγράφουν με ακρίβεια.
Όταν τα κύτταρα αυτά ανιχνεύουν τις ταχύτατες εναλλαγές φωτεινότητας στέλνουν συνεχή σήματα στον οπτικό φλοιό του εγκεφάλου. Ο εγκέφαλος προσπαθώντας να σταθεροποιήσει την εικόνα δίνει εντολή στους μικρούς μύες που ελέγχουν την κόρη του ματιού να συστέλλονται και να διαστέλλονται ακατάπαυστα. Αυτή η συνεχής μυϊκή προσπάθεια οδηγεί σε ταχεία οπτική κόπωση.
Η κούραση των οφθαλμικών μυών μεταφέρεται γρήγορα στους μεγαλύτερους μύες του προσώπου του κρανίου και του αυχένα δημιουργώντας το χαρακτηριστικό αίσθημα σφιξίματος που χαρακτηρίζει τον πονοκέφαλο τάσης.
2. Η τεχνολογία του φθορισμού και το τρεμόπαιγμα
Οι παραδοσιακοί λαμπτήρες φθορισμού λειτουργούν με τη βοήθεια μαγνητικών στραγγαλιστικών πηνίων. Τα πηνία αυτά τροφοδοτούν τον λαμπτήρα με εναλλασσόμενο ρεύμα το οποίο αλλάζει κατεύθυνση εκατό ή εκατόν είκοσι φορές το δευτερόλεπτο ανάλογα με το ηλεκτρικό δίκτυο της κάθε χώρας. Κάθε φορά που το ρεύμα αλλάζει κατεύθυνση η φωτεινότητα του λαμπτήρα μειώνεται ελαφρώς.
Αυτό δημιουργεί ένα ρυθμικό τρεμόπαιγμα γνωστό στη φυσική ως φαινόμενο flicker. Το ανθρώπινο νευρικό σύστημα έχει σχεδιαστεί να επεξεργάζεται σταθερές πηγές φωτός όπως το ηλιακό φως. Η συνεχής έκθεση σε διακεκομμένο φως απαιτεί αυξημένη νευρολογική επεξεργασία για τη σύνθεση μιας ομαλής εικόνας του περιβάλλοντος.
Τα νεότερα συστήματα φθορισμού διαθέτουν ηλεκτρονικά στραγγαλιστικά πηνία τα οποία αυξάνουν τη συχνότητα του τρεμοπαίγματος σε επίπεδα χιλιάδων κύκλων ανά δευτερόλεπτο μειώνοντας αισθητά την καταπόνηση. Ωστόσο στους περισσότερους παλαιούς γραφειακούς χώρους η υποδομή παραμένει απαρχαιωμένη εκθέτοντας τους εργαζομένους σε χαμηλής συχνότητας παλμικό φως.
Η χρόνια έκθεση σε αυτό το περιβάλλον κατά τη διάρκεια του οκταώρου αθροίζει την κούραση του οπτικού συστήματος καθιστώντας την εμφάνιση της κεφαλαλγίας ζήτημα χρόνου.
3. Η νευροφυσιολογία της οπτικής καταπόνησης
Ο αμφιβληστροειδής χιτώνας στο πίσω μέρος του ματιού περιέχει φωτοϋποδοχείς οι οποίοι είναι εξαιρετικά ευαίσθητοι στις αλλαγές της φωτεινότητας. Οι υποδοχείς αυτοί ανταποκρίνονται στο τρεμόπαιγμα του φωτός προκαλώντας μια κατάσταση συνεχούς διέγερσης. Τα σήματα μεταφέρονται μέσω του οπτικού νεύρου στον ιγνυακό πυρήνα του εγκεφάλου ο οποίος ελέγχει τις αντανακλαστικές κινήσεις των ματιών.
Ο σφιγκτήρας μυς της κόρης ο οποίος ρυθμίζει την ποσότητα του φωτός που εισέρχεται στο μάτι υφίσταται συνεχή μικροσκοπική σύσπαση και χάλαση. Ταυτόχρονα οι εξωοφθάλμιοι μύες που εστιάζουν τον φακό προσπαθούν να διατηρήσουν την ευκρίνεια της εικόνας. Οποιαδήποτε μυϊκή ομάδα εργάζεται ακατάπαυστα συσσωρεύει γαλακτικό οξύ και φλεγμονώδεις ουσίες.
Η κούραση αυτών των μικροσκοπικών μυών ενεργοποιεί το τρίδυμο νεύρο το μεγαλύτερο αισθητικό νεύρο του προσώπου. Το τρίδυμο νεύρο μεταφέρει την αίσθηση του πόνου από τα μάτια προς τον εγκέφαλο. Η επικοινωνία αυτού του νεύρου με τον αυχένα δημιουργεί ένα δίκτυο μεταφοράς πόνου που ονομάζεται τριδυμοαυχενικό σύμπλεγμα.
Η ενεργοποίηση αυτού του συμπλέγματος εξηγεί τον λόγο που η κούραση των ματιών αντανακλά ως γενικευμένος πόνος στο μέτωπο και τη βάση του κρανίου.
4. Το μπλε φως και η παραγωγή μελατονίνης
Τα φώτα φθορισμού εκπέμπουν ένα φάσμα φωτός που διαφέρει σημαντικά από το φυσικό φως. Ενώ το ηλιακό φως περιλαμβάνει μια ισορροπημένη κατανομή όλων των χρωμάτων οι λαμπτήρες φθορισμού παρουσιάζουν τεχνητές κορυφώσεις στο μπλε και πράσινο φάσμα. Η παρατεταμένη έκθεση σε αυξημένα επίπεδα μπλε φωτός προκαλεί πρόσθετη βιολογική επιβάρυνση.
Το μπλε φως διαθέτει υψηλή ενέργεια και εισχωρεί βαθιά μέσα στο μάτι προκαλώντας οξειδωτικό στρες στα κύτταρα της ωχράς κηλίδας. Επίσης τα κύτταρα του αμφιβληστροειδούς που ανιχνεύουν το μπλε φως επικοινωνούν απευθείας με την επίφυση τον αδένα του εγκεφάλου που ρυθμίζει τον κιρκάδιο ρυθμό.
Η παρουσία αυτού του φωτός καταστέλλει την παραγωγή μελατονίνης της ορμόνης που προάγει τη χαλάρωση και τον ύπνο. Η μειωμένη μελατονίνη διατηρεί το σώμα σε κατάσταση αφύσικης εγρήγορσης αυξάνοντας τα επίπεδα του στρες. Ένα νευρικό σύστημα υπό συνεχή πίεση είναι πολύ πιο επιρρεπές στην ανάπτυξη μυϊκών σπασμών.
Η αλλοίωση της βιολογικής ισορροπίας μέσω του φωτισμού μειώνει τις φυσικές άμυνες του οργανισμού απέναντι στον πόνο.
5. Μυϊκή σύσπαση και πόνος τάσης
Ο πονοκέφαλος τάσης χαρακτηρίζεται από ένα αίσθημα σφιξίματος σαν μια φαρδιά ζώνη να πιέζει περιμετρικά το κεφάλι. Η πίεση αυτή προέρχεται από την παρατεταμένη σύσπαση των περικράνιων μυών κυρίως του μετωπιαίου του κροταφίτη και των υπινιακών μυών. Όταν τα μάτια καταπονούνται ο άνθρωπος τείνει να συνοφρυώνεται υποσυνείδητα για να περιορίσει το ενοχλητικό φως.
Αυτή η μηχανική αντίδραση συσπά τους μύες του μετώπου και των φρυδιών. Η διατήρηση αυτής της έκφρασης για ώρες οδηγεί σε μυϊκή ισχαιμία δηλαδή μειωμένη ροή αίματος στους ιστούς. Η ισχαιμία στερεί το οξυγόνο από τους μύες προκαλώντας την απελευθέρωση αλγογόνων ουσιών που ερεθίζουν τις νευρικές απολήξεις.
Ο πόνος αρχικά εστιάζεται τοπικά γύρω από τα μάτια και το μέτωπο. Στη συνέχεια η ένταση μεταδίδεται μέσω της απονεύρωσης του κρανίου προς τον αυχένα. Οι μύες των ώμων συμμετέχουν επίσης στη διαδικασία καθώς η κακή εργονομική στάση μπροστά στον υπολογιστή επιδεινώνει το φορτίο.
Ο συνδυασμός οπτικού στρες και κακής στάσης σώματος δημιουργεί τον τέλειο μηχανισμό παραγωγής συνεχούς και εξουθενωτικού πόνου στο γραφείο.
6. Φωτοφοβία και υπερευαισθησία
Ορισμένα άτομα παρουσιάζουν αυξημένη νευρολογική ευαισθησία στο φως μια κατάσταση γνωστή ως φωτοφοβία. Σε αυτούς τους ανθρώπους ο οπτικός φλοιός του εγκεφάλου αντιδρά υπερβολικά ακόμη και σε φυσιολογικά επίπεδα φωτισμού. Η έκθεση σε φώτα φθορισμού με το χαρακτηριστικό τρεμόπαιγμα πολλαπλασιάζει αυτή την αντίδραση.
Η φωτοφοβία συνδέεται στενά με την ημικρανία αλλά μπορεί να υφίσταται και ως ανεξάρτητη ευαισθησία σε άτομα που πάσχουν από χρόνιους πονοκεφάλους τάσης. Το έντονο φως λειτουργεί ως χημικός διακόπτης που απελευθερώνει πεπτίδια πόνου στον εγκέφαλο. Ο ασθενής αισθάνεται την ανάγκη να κλείσει τα μάτια του ή να αποσυρθεί σε ένα σκοτεινό δωμάτιο.
Τα γραφεία με ανοιχτή διάταξη open plan συχνά διαθέτουν εκατοντάδες τέτοιους λαμπτήρες δημιουργώντας ένα περιβάλλον υπερφωτισμού όπου το φως αντανακλάται πάνω στις λευκές επιφάνειες των γραφείων και τις οθόνες των υπολογιστών. Αυτή η λάμψη glare προσθέτει ένα επιπλέον επίπεδο δυσκολίας στην οπτική επεξεργασία.
Η αδυναμία ελέγχου του φωτισμού στον εργασιακό χώρο προκαλεί αίσθημα εγκλωβισμού ενισχύοντας το ψυχολογικό άγχος που συνοδεύει τον πόνο.
7. Διαφορά μεταξύ πονοκεφάλου τάσης και ημικρανίας
Η αναγνώριση των χαρακτηριστικών του πόνου είναι ζωτικής σημασίας για τη σωστή διαχείριση. Ο παρακάτω πίνακας αναλύει τις κύριες διαφορές μεταξύ του πονοκεφάλου τάσης που προκαλείται από τον φωτισμό και της κλασικής ημικρανίας.
| Χαρακτηριστικά | Πονοκέφαλος Τάσης από Φως | Ημικρανική Κρίση |
|---|---|---|
| Εντόπιση πόνου | Αμφοτερόπλευρος σαν σφιχτή κορδέλα γύρω από το κεφάλι | Συνήθως ετερόπλευρος σε μία πλευρά του κεφαλιού |
| Είδος πόνου | Σταθερός αμβλύς πόνος πίεσης | Σφύζων παλλόμενος πόνος |
| Συνοδά συμπτώματα | Μυϊκή ευαισθησία στον αυχένα ξηροφθαλμία | Ναυτία έμετος ακραία ευαισθησία σε ήχους και οσμές |
| Επίδραση κίνησης | Δεν επιδεινώνεται με τη συνήθη σωματική δραστηριότητα | Χειροτερεύει δραματικά με κάθε κίνηση του κεφαλιού |
Η παρατήρηση των συμπτωμάτων με βάση αυτόν τον διαχωρισμό διευκολύνει την επιλογή της κατάλληλης στρατηγικής ανακούφισης.
8. Ο ρόλος του συνδρόμου όρασης υπολογιστή
Το πρόβλημα του φωτισμού φθορισμού σπάνια δρα μεμονωμένα. Στον σύγχρονο εργασιακό χώρο συνδυάζεται σχεδόν πάντα με την παρατεταμένη χρήση ψηφιακών οθονών. Το σύνδρομο όρασης υπολογιστή περιγράφει το σύνολο των οφθαλμικών προβλημάτων που προκύπτουν από αυτή τη συνήθεια.
Όταν κοιτάζετε μια οθόνη ο ρυθμός βλεφαρίσματος μειώνεται στο μισό. Το δακρυϊκό φιλμ εξατμίζεται αφήνοντας την επιφάνεια του κερατοειδούς ξηρή. Η ξηροφθαλμία προκαλεί αίσθημα καύσου και θολή όραση αναγκάζοντας τα μάτια να καταβάλουν μεγαλύτερη προσπάθεια εστίασης. Η αντανάκλαση των φώτων φθορισμού πάνω στην οθόνη του υπολογιστή απαιτεί συνεχή αναπροσαρμογή της αντίθεσης.
Το μάτι πρέπει να διαχειριστεί την ακτινοβολία της οθόνης το τρεμόπαιγμα της οθόνης και το τρεμόπαιγμα του περιβάλλοντος φωτισμού ταυτόχρονα. Το οπτικό σύστημα υπερφορτώνεται πληροφοριακά οδηγώντας σε ταχεία εξάντληση των αποθεμάτων νευρικής ενέργειας.
Η συνεργασία αυτών των παραγόντων καθιστά τον εργασιακό χώρο ένα εξαιρετικά τοξικό περιβάλλον για το οπτικό νευρικό δίκτυο.
9. Κλινική αξιολόγηση και διάγνωση
Ο ασθενής που προσέρχεται με συχνούς πονοκεφάλους γραφείου χρήζει εμπεριστατωμένης κλινικής αξιολόγησης. Ο ιατρός λαμβάνει λεπτομερές ιστορικό για να διαπιστώσει εάν ο πόνος εμφανίζεται αποκλειστικά τις εργάσιμες ημέρες και υποχωρεί τα Σαββατοκύριακα ή τις ημέρες τηλεργασίας.
Η ψηλάφηση των μυών του κρανίου και του αυχένα αποκαλύπτει σημεία πυροδότησης πόνου τα οποία είναι μικροί σκληροί κόμβοι μέσα στις μυϊκές ίνες. Ο οφθαλμολογικός έλεγχος είναι επίσης απαραίτητος για να αποκλειστούν αδιάγνωστα διαθλαστικά σφάλματα όπως ο αστιγματισμός ή η πρεσβυωπία τα οποία αναγκάζουν τα μάτια να κουράζονται υπερβολικά κάτω από κακό φωτισμό.
Η απουσία νευρολογικών σημείων όπως η μειωμένη όραση η μυϊκή αδυναμία ή η δυσκολία στην ομιλία επιβεβαιώνει την καλοήθη φύση της κεφαλαλγίας τάσης αποκλείοντας την ανάγκη για απεικονιστικές εξετάσεις εγκεφάλου.
Η σωστή διάγνωση προσφέρει στον ασθενή τη βεβαιότητα ότι το πρόβλημα είναι περιβαλλοντικό και διαχειρίσιμο.
10. Τροποποίηση του εργασιακού περιβάλλοντος
Η πιο αποτελεσματική θεραπεία είναι η αλλαγή του εκλυτικού παράγοντα. Η μείωση της εξάρτησης από τα φώτα φθορισμού προσφέρει άμεση ανακούφιση. Η αξιοποίηση του φυσικού ηλιακού φωτός μέσω της τοποθέτησης του γραφείου κοντά σε παράθυρο εξισορροπεί το τεχνητό φως.
Εάν δεν είναι εφικτή η αντικατάσταση των λαμπτήρων φθορισμού με λαμπτήρες LED συνεχούς ρεύματος η χρήση επιτραπέζιων φωτιστικών με λαμπτήρες πυρακτώσεως ή αλογόνου προσφέρει μια σταθερή και ζεστή πηγή φωτός. Αυτός ο βοηθητικός φωτισμός αναγκάζει την κόρη του ματιού να προσαρμοστεί στη σταθερή πηγή αγνοώντας εν μέρει το τρεμόπαιγμα της οροφής.
Η τοποθέτηση αντιθαμβωτικών φίλτρων στις οθόνες των υπολογιστών μειώνει τις αντανακλάσεις του φωτισμού. Επίσης ορισμένοι εργαζόμενοι αναφέρουν σημαντική βελτίωση φορώντας γυαλιά με ειδικά φίλτρα που μπλοκάρουν το μπλε φως ή γυαλιά με ελαφρώς φιμέ κρύσταλλα τα οποία μειώνουν την ένταση του συνολικού φωτισμού που φτάνει στον αμφιβληστροειδή.
Αυτές οι εργονομικές παρεμβάσεις ακυρώνουν τη μηχανική καταπόνηση σταματώντας την παραγωγή του πόνου στην πηγή του.
11. Εργονομία και στάση σώματος
Η στάση του σώματος κατά τη διάρκεια της εργασίας λειτουργεί συνεργικά με τον φωτισμό στην παραγωγή του πονοκεφάλου. Όταν ο φωτισμός είναι ανεπαρκής ή δημιουργεί σκιές ο εργαζόμενος τείνει να σκύβει προς την οθόνη ή τα έγγραφα προκειμένου να δει καθαρότερα. Αυτή η κίνηση προβολής της κεφαλής προς τα εμπρός ασκεί τεράστια μηχανική πίεση στην αυχενική μοίρα.
Οι μύες του αυχένα αναγκάζονται να κρατήσουν το βάρος του κεφαλιού εκτός του φυσιολογικού κέντρου βάρους. Η συνεχής αυτή ισομετρική σύσπαση προκαλεί φλεγμονή στις αυχενικές αρθρώσεις και τροφοδοτεί με σήματα πόνου το τριδυμοαυχενικό σύμπλεγμα.
Η ρύθμιση του ύψους της οθόνης στο επίπεδο των ματιών και η χρήση μιας ανατομικής καρέκλας που υποστηρίζει την οσφυϊκή καμπύλη επιτρέπει στο σώμα να παραμένει ευθυγραμμισμένο. Όταν η σπονδυλική στήλη είναι ευθεία οι μύες του αυχένα χαλαρώνουν αφαιρώντας έναν σημαντικό παράγοντα που συνεισφέρει στην κεφαλαλγία.
Η εκπαίδευση στη σωστή εργονομία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της πρόληψης των επαγγελματικών μυοσκελετικών παθήσεων.
12. Φαρμακευτική αντιμετώπιση και ανακούφιση
Τις ημέρες όπου ο πονοκέφαλος καθίσταται ανυπόφορος η λήψη φαρμακευτικής αγωγής παρέχει την απαραίτητη ανακούφιση. Τα απλά αναλγητικά όπως η παρακεταμόλη και τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα όπως η ιβουπροφαίνη μπλοκάρουν την παραγωγή προσταγλανδινών των ουσιών που ευθύνονται για τη μεταφορά του πόνου.
Είναι εξαιρετικά κρίσιμο να αποφεύγεται η καθημερινή και αλόγιστη χρήση αυτών των φαρμάκων. Η συχνή λήψη αναλγητικών προκαλεί μια κατάσταση γνωστή ως κεφαλαλγία από κατάχρηση φαρμάκων όπου το νευρικό σύστημα εθίζεται στην ουσία και παράγει πονοκέφαλο μόλις η δράση της παρέλθει δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο πόνου.
Σε περιπτώσεις όπου ο μυϊκός σπασμός του αυχένα είναι πολύ σοβαρός ο ιατρός ενδέχεται να συνταγογραφήσει ήπια μυοχαλαρωτικά για σύντομο χρονικό διάστημα. Η χρήση τοπικών αναλγητικών αλοιφών στην περιοχή του αυχένα προσφέρει επίσης καταπραϋντική δράση αυξάνοντας την τοπική κυκλοφορία του αίματος.
Η φαρμακευτική αγωγή πρέπει να θεωρείται συμπληρωματική μέθοδος και όχι υποκατάστατο της βελτίωσης του εργασιακού περιβάλλοντος.
13. Πρακτικές χαλάρωσης των οφθαλμών
Η τακτική αποφόρτιση των ματιών αποτελεί μια από τις πιο αποδοτικές στρατηγικές προστασίας. Ο κανόνας είκοσι είκοσι είκοσι συνιστάται από όλους τους οφθαλμιάτρους. Κάθε είκοσι λεπτά εργασίας ο εργαζόμενος πρέπει να απομακρύνει το βλέμμα του από την οθόνη και να εστιάζει σε ένα αντικείμενο που βρίσκεται είκοσι πόδια μακριά για τουλάχιστον είκοσι δευτερόλεπτα.
Αυτή η απλή πρακτική επιτρέπει στους ακτινωτούς μύες του φακού του ματιού να χαλαρώσουν διακόπτοντας τη συνεχή προσπάθεια εστίασης. Η συνειδητή αύξηση του ρυθμού βλεφαρίσματος ή η χρήση τεχνητών δακρύων χωρίς συντηρητικά διατηρεί τον κερατοειδή ενυδατωμένο βελτιώνοντας την οπτική ευκρίνεια.
Επιπλέον το ελαφρύ μασάζ στους κροτάφους και τη βάση του κρανίου κατά τη διάρκεια των διαλειμμάτων λύνει τη μηχανική ένταση των μυών πριν αυτή προλάβει να μετατραπεί σε πλήρως αναπτυγμένο πονοκέφαλο.
Αυτές οι μικρές παρεμβάσεις ανανεώνουν τη νευρολογική αντοχή του οπτικού συστήματος εξασφαλίζοντας άνεση μέχρι το τέλος της ημέρας.
14. Συχνές Ερωτήσεις FAQ
1. Γιατί τα φώτα φθορισμού μου προκαλούν πονοκέφαλο ενώ άλλα φώτα όχι;
Οι λαμπτήρες φθορισμού τρεμοπαίζουν σε υψηλές συχνότητες αναγκάζοντας τους μύες των ματιών σας να συσπώνται συνεχώς για να προσαρμοστούν προκαλώντας οπτική κόπωση και μυϊκή τάση στο κεφάλι.
2. Πώς καταλαβαίνω ότι ο πονοκέφαλος είναι από τα φώτα και όχι από άγχος;
Εάν ο πόνος εμφανίζεται συστηματικά λίγες ώρες μετά την άφιξή σας στο γραφείο εστιάζεται γύρω από τα μάτια και το μέτωπο και υποχωρεί τα Σαββατοκύριακα ο φωτισμός είναι ο κύριος ύποπτος.
3. Μπορούν τα γυαλιά για τον υπολογιστή να βοηθήσουν;
Ναι τα γυαλιά με φίλτρα μπλοκαρίσματος του μπλε φωτός και αντιανακλαστικές επιστρώσεις μειώνουν σημαντικά το οπτικό στρες που προκαλείται από τον συνδυασμό οθονών και φώτων φθορισμού.
4. Είναι επικίνδυνο αυτό το είδος πονοκεφάλου;
Ο πονοκέφαλος τάσης είναι εντελώς καλοήθης και δεν προκαλεί βλάβη στον εγκέφαλο ωστόσο η συχνή εμφάνισή του υποβαθμίζει σημαντικά την ποιότητα ζωής και την εργασιακή απόδοση.
5. Βοηθάει να πίνω παυσίπονα κάθε μέρα στη δουλειά;
Απαγορεύεται η καθημερινή χρήση παυσίπονων διότι οδηγεί σε πονοκέφαλο από κατάχρηση φαρμάκων κάνοντας τον οργανισμό σας να πονάει περισσότερο μόλις σταματήσετε να τα παίρνετε.
6. Μπορεί ο κακός φωτισμός να μου προκαλέσει ημικρανία;
Σε άτομα με προδιάθεση για ημικρανίες το τρεμόπαιγμα του φωτός λειτουργεί ως ισχυρός εκλυτικός παράγοντας πυροδοτώντας μια πλήρη ημικρανική κρίση με ναυτία και ευαισθησία στο φως.
7. Πότε πρέπει να επισκεφθώ ιατρό για αυτούς τους πονοκεφάλους;
Εάν ο πόνος αλλάξει ξαφνικά χαρακτήρα γίνει ανυπόφορος συνοδεύεται από θολή όραση που δεν περνάει ή δυσκολία στην ομιλία η ιατρική εκτίμηση είναι επειγόντως απαραίτητη.
15. Βιβλιογραφία
Αποποίηση ευθύνης: Το περιεχόμενο προορίζεται για ενημέρωση και δεν αντικαθιστά ιατρική συμβουλή. Πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας για εξατομικευμένη θεραπεία.
