Γιατί πονάνε οι καρποί μου όταν κρατάω το τιμόνι;

1. Εισαγωγή

Ο πόνος στους καρπούς κατά το κράτημα του τιμονιού είναι συνήθως το αποτέλεσμα παρατεταμένης ισομετρικής σύσπασης σε συνδυασμό με την άβολη γωνία έκτασης του χεριού. Η στάση αυτή δημιουργεί τεράστια πίεση στο εσωτερικό του καρπιαίου σωλήνα και ταυτόχρονα ερεθίζει τους τένοντες που ελέγχουν τα δάχτυλα. Καθώς το χέρι αγκαλιάζει σφιχτά το τιμόνι οι δομές αυτές συμπιέζονται στερώντας τους την απαραίτητη αιμάτωση.

Η οδήγηση επιβάλλει στο άνω άκρο να λειτουργήσει ως αποσβεστήρας κραδασμών. Οι δονήσεις από τον κινητήρα και τις ανωμαλίες του οδοστρώματος μεταφέρονται απευθείας από την κολόνα του τιμονιού στις αρθρώσεις του καρπού. Η συνεχής αυτή μικροτραυματική καταπόνηση αθροίζεται στον χρόνο προκαλώντας φλεγμονή του αρθρικού θύλακα ή των τενόντιων ελύτρων. Το αίσθημα καύσου ή ο βουβός πόνος αποτελεί την αντίδραση των ιστών σε αυτό το μηχανικό στρες.

Για τα άτομα που ήδη πάσχουν από εκφυλιστικές παθήσεις όπως η οστεοαρθρίτιδα ή από παγιδευτικές νευροπάθειες η δραστηριότητα της οδήγησης λειτουργεί ως καταλύτης που πυροδοτεί και επιδεινώνει τα συμπτώματα. Η προσαρμογή της θέσης οδήγησης και ο έλεγχος της δύναμης λαβής αποτελούν τα σημαντικότερα μέτρα για τη διαφύλαξη της υγείας των χεριών.

2. Σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα

Το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα αποτελεί την πιο διαδεδομένη αιτία πόνου και μουδιάσματος στο χέρι κατά την οδήγηση. Στη βάση της παλάμης τα οστά του καρπού σχηματίζουν ένα στενό κανάλι γνωστό ως καρπιαίος σωλήνας. Μέσα από αυτό το κανάλι περνούν εννέα τένοντες και το μέσο νεύρο το οποίο δίνει αισθητικότητα στον αντίχειρα τον δείκτη και τον μέσο δάκτυλο.

Όταν κρατάμε το τιμόνι ο καρπός βρίσκεται συχνά σε θέση έκτασης λυγισμένος προς τα πίσω. Η θέση αυτή μειώνει τον ήδη περιορισμένο χώρο μέσα στον σωλήνα αυξάνοντας δραματικά την εσωτερική πίεση. Η αυξημένη πίεση συνθλίβει το μέσο νεύρο διακόπτοντας τη ροή του αίματος στα μικροσκοπικά αγγεία που το τρέφουν.

Η ισχαιμία του νεύρου προκαλεί έναν βαθύ παλμικό πόνο που συχνά ακτινοβολεί προς τον πήχη ενώ συνοδεύεται από μυρμήγκιασμα στα τρία πρώτα δάχτυλα. Πολλοί οδηγοί αναγκάζονται να τινάξουν τα χέρια τους έντονα στο φανάρι προσπαθώντας να επαναφέρουν την κυκλοφορία και να ανακουφίσουν τη δυσφορία.

3. Η ανατομία του μέσου νεύρου

Το μέσο νεύρο είναι ίσως το πιο ευαίσθητο νεύρο του άνω άκρου στις αλλαγές πίεσης. Λειτουργεί τόσο ως αισθητικό όσο και ως κινητικό νεύρο επιτρέποντας την εκτέλεση λεπτών κινήσεων με τον αντίχειρα. Καλύπτεται από έναν σκληρό ινώδη σύνδεσμο τον εγκάρσιο σύνδεσμο του καρπού ο οποίος δεν διαθέτει καθόλου ελαστικότητα.

Οποιοδήποτε οίδημα στην περιοχή εγκλωβίζεται κάτω από αυτόν τον σύνδεσμο. Κατά την οδήγηση η σφιχτή λαβή προκαλεί διόγκωση των τενόντων που μοιράζονται τον ίδιο χώρο με το νεύρο. Επειδή ο σύνδεσμος δεν υποχωρεί οι διογκωμένοι τένοντες κλέβουν ζωτικό χώρο από το μέσο νεύρο.

Η χρόνια συμπίεση φθείρει τη θήκη μυελίνης του νεύρου οδηγώντας σε σταδιακή απώλεια της αίσθησης και αδυναμία στη λαβή. Η κατάσταση αυτή καθιστά την οδήγηση όχι μόνο επώδυνη αλλά και επικίνδυνη καθώς μειώνεται η ικανότητα άμεσης αντίδρασης και ελέγχου του οχήματος.

4. Τενοντίτιδα De Quervain

Μια άλλη συχνή πάθηση είναι η τενοντίτιδα De Quervain η οποία αφορά τους τένοντες που ελέγχουν την κίνηση του αντίχειρα. Οι τένοντες αυτοί περνούν μέσα από ένα στενό έλυτρο στη βάση του αντίχειρα ακριβώς πάνω στον καρπό. Όταν ο οδηγός πιέζει τον αντίχειρα στο εσωτερικό του τιμονιού οι τένοντες τρίβονται στα τοιχώματα του ελύτρου.

Η συνεχής τριβή προκαλεί φλεγμονή και πάχυνση των τενόντων καθιστώντας την ολίσθησή τους επώδυνη. Ο πόνος εντοπίζεται στην πλευρά του αντίχειρα και είναι ιδιαίτερα οξύς όταν το χέρι στρίβει το τιμόνι προς τα κάτω κάνοντας ακτινική και ωλένια απόκλιση.

Το χαρακτηριστικό αυτής της πάθησης είναι ότι ο πόνος συνοδεύεται από ένα αίσθημα εμπλοκής ή κριγμού κατά την κίνηση του αντίχειρα. Η αποφυγή της τοποθέτησης του αντίχειρα εσωτερικά της στεφάνης του τιμονιού αποτελεί το πρώτο βήμα για τη μείωση αυτού του ερεθισμού.

5. Οστεοαρθρίτιδα στη βάση του αντίχειρα

Η ριζάρθρωση είναι η άρθρωση στη βάση του αντίχειρα που του επιτρέπει να κινείται σε όλες τις κατευθύνσεις και να συλλαμβάνει αντικείμενα. Είναι μία από τις αρθρώσεις που φθείρονται πιο γρήγορα στο ανθρώπινο σώμα λόγω της καθημερινής χρήσης. Καθώς μεγαλώνουμε ο χόνδρος που προστατεύει τα οστά της άρθρωσης λεπταίνει.

Κατά το σταθερό κράτημα του τιμονιού η άρθρωση αυτή δέχεται συνεχή αξονική πίεση. Εάν υπάρχει οστεοαρθρίτιδα τα απογυμνωμένα οστά τρίβονται μεταξύ τους προκαλώντας έναν βαθύ συνεχόμενο πόνο που χειροτερεύει με την πάροδο της ώρας. Ο πόνος αυτός καθιστά την αλλαγή ταχυτήτων ή τις απότομες στροφές ανυπόφορες.

Η ξεκούραση και η εναλλαγή των χεριών στο τιμόνι προσφέρουν προσωρινή ανακούφιση. Σε προχωρημένα στάδια η άρθρωση παραμορφώνεται και χάνει τη δύναμή της καθιστώντας την οδήγηση πολύ δύσκολη χωρίς τη χρήση ειδικού νάρθηκα.

6. Συνοπτικός πίνακας παθήσεων του καρπού

Η διάκριση της αιτίας του πόνου βασίζεται στην ακριβή εντόπισή του. Ο πίνακας παρουσιάζει τις κύριες παθήσεις.

Η αναγνώριση της περιοχής του πόνου βοηθά τον ορθοπεδικό στη γρήγορη διάγνωση και τη χορήγηση στοχευμένης θεραπείας.

7. Η εμβιομηχανική της λανθασμένης λαβής

Ο τρόπος που краτάμε το τιμόνι καθορίζει τα φορτία που δέχονται οι καρποί. Η παλιά συμβουλή για κράτημα στη θέση δέκα και δέκα έχει εγκαταλειφθεί από τους ειδικούς εργονομίας. Σε αυτή τη θέση τα χέρια βρίσκονται ψηλά οι ώμοι σφίγγονται και η βαρύτητα τραβάει τους καρπούς προς τα κάτω προκαλώντας έντονη ωλένια απόκλιση.

Η σύγχρονη και ασφαλής θέση είναι η εννέα και τέταρτο. Σε αυτή τη θέση τα χέρια βρίσκονται χαμηλότερα πιο κοντά στο ύψος των ώμων και οι καρποί παραμένουν σε ουδέτερη ευθεία γραμμή. Η ουδέτερη γραμμή διασφαλίζει ότι ο καρπιαίος σωλήνας παραμένει ορθάνοιχτος ελαχιστοποιώντας την πίεση στο μέσο νεύρο.

Επιπλέον η τάση πολλών οδηγών να σφίγγουν το τιμόνι με όλη τους τη δύναμη το λεγόμενο λευκό κράτημα προκαλεί ισχαιμία στους μύες του πήχη. Μια χαλαρή αλλά σταθερή λαβή επιτρέπει την κυκλοφορία του αίματος και μειώνει την κούραση.

8. Κραδασμοί και μικροτραυματισμοί

Τα οχήματα παράγουν συνεχείς κραδασμούς από τον κινητήρα και την επαφή των ελαστικών με τον δρόμο. Αυτοί οι κραδασμοί ταξιδεύουν μέσω της κολόνας του τιμονιού απευθείας στα χέρια του οδηγού. Η έκθεση σε κραδασμούς αποτελεί γνωστό παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη νευροπάθειας.

Οι δονήσεις προκαλούν βλάβη στα ενδοθηλιακά κύτταρα των μικρών αιμοφόρων αγγείων στα δάχτυλα. Τα αγγεία αντιδρούν κάνοντας σπασμό μειώνοντας την παροχή οξυγόνου στα νεύρα και τους ιστούς. Αυτό το φαινόμενο συναντάται συχνά σε επαγγελματίες οδηγούς βαρέων οχημάτων όπου οι κραδασμοί είναι πολύ πιο έντονοι.

Η χρήση προστατευτικών γαντιών οδήγησης με επένδυση γέλης απορροφά ένα μεγάλο μέρος αυτών των κραδασμών σπάζοντας την αλυσίδα της μετάδοσης και προστατεύοντας τα νεύρα από τη συσσωρευμένη φθορά. Επίσης το σωστό ζύγισμα των ελαστικών μειώνει το τρέμουλο στο τιμόνι.

9. Μυϊκή κόπωση και ισχαιμία

Η διατήρηση των χεριών στο τιμόνι απαιτεί τη συνεχή σύσπαση των μυών του πήχη των ώμων και του αυχένα. Αυτή η συνεχής σύσπαση ονομάζεται ισομετρική εργασία. Η ισομετρική εργασία εμποδίζει τη φυσιολογική ροή του αίματος διότι ο μυς δεν χαλαρώνει ποτέ για να επιτρέψει στο φρέσκο αίμα να εισέλθει.

Χωρίς φρέσκο αίμα το οξυγόνο εξαντλείται ταχύτατα και τα μυϊκά κύτταρα αρχίζουν να λειτουργούν αναερόβια παράγοντας γαλακτικό οξύ. Η συσσώρευση γαλακτικού οξέος προκαλεί αίσθημα καύσου και βαρύ πόνο. Ο πόνος από τον πήχη αντανακλά συχνά προς τον καρπό καθιστώντας την οδήγηση αφόρητη μετά την πρώτη ώρα.

Η αλλαγή της θέσης των χεριών η εναλλαγή τους και η ξεκούραση του ενός χεριού όταν οι συνθήκες το επιτρέπουν σπάει τον κύκλο της ισομετρικής σύσπασης και επιτρέπει το ξέπλυμα των τοξικών μεταβολιτών από τους μύες.

10. Εργονομικές προσαρμογές του οχήματος

Η ρύθμιση της θέσης οδήγησης δεν αφορά μόνο την άνεση αλλά την υγεία του μυοσκελετικού συστήματος. Το κάθισμα πρέπει να ρυθμιστεί ώστε ο οδηγός να φτάνει τα πεντάλ χωρίς να τεντώνει πλήρως τα πόδια. Η πλάτη πρέπει να είναι ελαφρώς σε κλίση υποστηρίζοντας την οσφυϊκή χώρα.

Το πιο σημαντικό για τους καρπούς είναι η ρύθμιση του τιμονιού σε ύψος και βάθος. Το τιμόνι πρέπει να βρίσκεται σε τέτοια απόσταση ώστε με την πλάτη κολλημένη στο κάθισμα ο καρπός να ακουμπά ακριβώς στην κορυφή της στεφάνης με το χέρι τεντωμένο. Όταν πιάνουμε το τιμόνι στη σωστή θέση οι αγκώνες πρέπει να είναι ελαφρώς λυγισμένοι.

Αυτή η ελαφριά κάμψη των αγκώνων δρα ως αμορτισέρ απορροφώντας τους κραδασμούς πριν φτάσουν στον αυχένα και επιτρέπει στους καρπούς να παραμένουν χαλαροί χωρίς να δέχονται το βάρος των χεριών.

11. Συντηρητική θεραπεία και νάρθηκες

Η αντιμετώπιση του πόνου ξεκινά πάντα με συντηρητικά μέτρα. Εάν διαγνωστεί σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα η χρήση ενός σταθεροποιητικού νάρθηκα καρπού κατά τη διάρκεια της νύχτας προσφέρει τεράστια ανακούφιση. Ο νάρθηκας κρατά τον καρπό σε απόλυτη ευθεία αποτρέποντας την κάμψη κατά τη διάρκεια του ύπνου που αυξάνει την πίεση στο νεύρο.

Πολλοί οδηγοί φορούν ελαστικούς νάρθηκες ή περικάρπια και κατά τη διάρκεια της οδήγησης. Αυτό βοηθά στην υπενθύμιση της σωστής θέσης αποτρέποντας την ακραία έκταση του καρπού. Φαρμακευτικά η τοπική χρήση αντιφλεγμονωδών αλοιφών ή η λήψη χαπιών για λίγες ημέρες μειώνει το οίδημα.

Σε πιο επίμονες καταστάσεις ο ορθοπεδικός μπορεί να χορηγήσει μια ένεση κορτικοστεροειδών μέσα στον καρπιαίο σωλήνα ή στο έλυτρο του τένοντα σβήνοντας τη φλεγμονή άμεσα.

12. Ασκήσεις και διατάσεις των καρπών

Οι στοχευμένες ασκήσεις αποτελούν το κλειδί για την πρόληψη του πόνου. Σκοπός τους είναι η βελτίωση της ευελιξίας των τενόντων και η αύξηση της αντοχής των μυών. Οι διατάσεις πρέπει να γίνονται πριν την οδήγηση και κατά τη διάρκεια των στάσεων.

Η έκταση του πήχη επιτυγχάνεται τεντώνοντας το χέρι μπροστά και τραβώντας απαλά τα δάχτυλα προς τα πίσω με το άλλο χέρι διατηρώντας τη θέση για είκοσι δευτερόλεπτα. Η άσκηση αυτή ανακουφίζει τους καμπτήρες τένοντες. Αντίστοιχα διπλώνουμε τον καρπό προς τα κάτω για να διατείνουμε τους εκτείνοντες.

Η άσκηση ολίσθησης των νεύρων είναι επίσης κρίσιμη. Περιλαμβάνει συγκεκριμένες κινήσεις των δακτύλων και του καρπού που βοηθούν το μέσο νεύρο να γλιστρά ελεύθερα μέσα στον καρπιαίο σωλήνα σπάζοντας τυχόν μικρές συμφύσεις που δημιουργούνται από τη χρόνια φλεγμονή.

13. Πότε να επισκεφθείτε γιατρό

Ο πόνος στο τιμόνι δεν πρέπει να αγνοείται όταν μετατρέπεται σε χρόνιο πρόβλημα. Εάν η ενόχληση δεν υποχωρεί μετά την οδήγηση και σας ξυπνά τη νύχτα με έντονο μούδιασμα το νεύρο βρίσκεται σε σοβαρό κίνδυνο ισχαιμίας. Η άμεση επίσκεψη σε ορθοπεδικό είναι απαραίτητη.

Η εμφάνιση μυϊκής ατροφίας στη βάση του αντίχειρα αποτελεί καθυστερημένο και επικίνδυνο σημάδι του συνδρόμου καρπιαίου σωλήνα. Σημαίνει ότι το νεύρο πεθαίνει και αδυνατεί να τροφοδοτήσει τον μυ γεγονός που απαιτεί άμεση χειρουργική αποσυμπίεση για να σωθεί η λειτουργία του χεριού.

Επιπλέον εάν ο πόνος συνοδεύεται από οίδημα αίσθημα καύσου ερυθρότητα ή πρωινή δυσκαμψία σε όλες τις αρθρώσεις των χεριών ενδέχεται να πρόκειται για ρευματοειδή αρθρίτιδα. Η ρευματολογική εκτίμηση και η έναρξη ειδικής αγωγής είναι κρίσιμες για την αποτροπή μόνιμων παραμορφώσεων.

14. Συχνές Ερωτήσεις FAQ

1. Μπορεί ο πόνος στον καρπό να οφείλεται στον αυχένα μου;

Ναι απολύτως. Η συμπίεση νεύρων στον αυχένα λόγω αυχενικού συνδρόμου ή κήλης δίσκου μπορεί να στείλει αντανακλαστικό πόνο μέχρι τα δάχτυλα μιμούμενη τον πόνο του καρπού.

2. Βοηθούν τα ειδικά γάντια οδήγησης;

Τα γάντια με ειδική επένδυση γέλης απορροφούν τις δονήσεις και βελτιώνουν τη λαβή στο τιμόνι επιτρέποντάς σας να το κρατάτε με λιγότερη δύναμη ξεκουράζοντας τους τένοντες.

3. Πρέπει να κάνω εγχείρηση αν έχω σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα;

Η χειρουργική επέμβαση αποτελεί την έσχατη λύση. Αν η διάγνωση γίνει νωρίς οι νάρθηκες οι ενέσεις και η εργονομία συχνά αρκούν για τη θεραπεία.

4. Γιατί τα χέρια μου πονάνε περισσότερο όταν κάνει κρύο;

Το κρύο προκαλεί αγγειοσύσπαση μειώνοντας την αιμάτωση στα άκρα. Η έλλειψη αίματος κάνει τους τένοντες πιο σκληρούς και τα νεύρα πιο ευαίσθητα στην πίεση.

5. Είναι καλύτερο να κρατάω το τιμόνι από το κάτω μέρος;

Το κράτημα από το κάτω μέρος ανακουφίζει προσωρινά τους ώμους αλλά μειώνει τον έλεγχο του οχήματος. Η ιδανική θέση παραμένει η εννέα και τέταρτο.

6. Το υδραυλικό τιμόνι παίζει ρόλο;

Ναι τα σκληρά τιμόνια χωρίς καλή υποβοήθηση απαιτούν μεγάλη δύναμη κατά το παρκάρισμα προκαλώντας έντονη καταπόνηση στους τένοντες του αντίχειρα De Quervain.

7. Τι είναι το μπαλάκι αποκατάστασης που συνιστούν;

Το σφίξιμο σε ένα μαλακό μπαλάκι ασκεί τους καμπτήρες μύες αλλά προσοχή αν έχετε ήδη φλεγμονή στον καρπιαίο σωλήνα η άσκηση αυτή μπορεί να αυξήσει την πίεση και να επιδεινώσει το πρόβλημα.

15. Βιβλιογραφία

• Διαβάστε σχετικές κλινικές μελέτες στο PubMed
• Αναζήτηση ακαδημαϊκών άρθρων στο Google Scholar

Αποποίηση ευθύνης: Το περιεχόμενο προορίζεται για ενημέρωση και δεν αντικαθιστά ιατρική συμβουλή. Πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας για εξατομικευμένη θεραπεία.