1. Εισαγωγή: Γιατί εμφανίζεται πόνος στα πλευρά στο τένις
Ο πόνος στα πλευρά μετά από έναν αγώνα τένις προκαλείται κυρίως από τη μηχανική υπερφόρτωση και τη θλάση των μεσοπλεύριων μυών ή του πλάγιου κοιλιακού μυός λόγω των επαναλαμβανόμενων βίαιων στροφικών κινήσεων του κορμού. Η εκρηκτική φύση του σερβίς και των ισχυρών χτυπημάτων δημιουργεί τεράστιες διατμητικές δυνάμεις στον θώρακα οι οποίες προκαλούν μικροτραυματισμούς στα μαλακά μόρια που συνδέουν τις πλευρές. Αυτή η κατάσταση είναι συχνή τόσο σε ερασιτέχνες όσο και σε επαγγελματίες αθλητές.
Το τένις είναι ένα άθλημα ασύμμετρης φόρτισης όπου η κυρίαρχη πλευρά του σώματος παράγει και απορροφά τον μεγαλύτερο όγκο ενέργειας. Η κινητική αλυσίδα ξεκινά από τα πόδια μεταφέρεται μέσω του πυρήνα του σώματος και καταλήγει στο χέρι. Ο θωρακικός κλωβός λειτουργεί ως η κρίσιμη γέφυρα μεταφοράς αυτής της ισχύος.
Όταν οι μύες του κορμού δεν διαθέτουν την απαραίτητη αντοχή ή ελαστικότητα αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στις ακραίες απαιτήσεις επιβράδυνσης μετά από κάθε χτύπημα. Το αποτέλεσμα είναι η μυϊκή ρήξη η εμφάνιση φλεγμονής και ο οξύς πόνος με κάθε βαθιά αναπνοή τις επόμενες ημέρες.
2. Ανατομία του θωρακικού κλωβού και των κοιλιακών
Ο θωρακικός κλωβός απαρτίζεται από δώδεκα ζεύγη πλευρών τα οποία συνδέονται με τη σπονδυλική στήλη πίσω και το στέρνο μπροστά. Ανάμεσα σε κάθε πλευρά υπάρχουν τρία στρώματα μεσοπλεύριων μυών οι οποίοι είναι υπεύθυνοι για την ανύψωση και την κατάσπαση των πλευρών κατά την αναπνοή.
Πάνω στον θωρακικό κλωβό προσφύονται επίσης οι τεράστιοι μύες του κορμού όπως ο έσω και έξω λοξός κοιλιακός καθώς και ο πλατύς ραχιαίος. Αυτοί οι μύες διασταυρώνονται δημιουργώντας ένα σφιχτό δίκτυο που επιτρέπει τις σύνθετες στροφικές κινήσεις και τις κάμψεις.
Λόγω του περιορισμένου χώρου και της συνεχούς κίνησης από την αναπνοή η περιοχή αυτή είναι εξαιρετικά επιρρεπής σε τραυματισμούς. Οι μύες εργάζονται ακατάπαυστα τόσο για τον αερισμό των πνευμόνων όσο και για τη μηχανική παραγωγή έργου στο γήπεδο.
3. Θλάση των μεσοπλεύριων μυών
Η θλάση των μεσοπλεύριων μυών αποτελεί την πιο κοινή αιτία οξέος πόνου στον θώρακα για τους παίκτες του τένις. Η ρήξη των μυϊκών ινών συμβαίνει συνήθως κατά τη διάρκεια μιας απότομης αλλαγής κατεύθυνσης ή ενός υπερβολικά δυνατού χτυπήματος στο οποίο ο παίκτης βρέθηκε εκτός ισορροπίας.
Ο πόνος από τη μεσοπλεύρια θλάση είναι χαρακτηριστικά διαπεραστικός και οξύς. Εντοπίζεται αυστηρά μεταξύ δύο πλευρών και επιδεινώνεται ραγδαία με τον βήχα το φτάρνισμα ή την προσπάθεια βαθιάς εισπνοής καθώς οι τραυματισμένες ίνες διατείνονται.
Η φλεγμονή που συνοδεύει τη θλάση προκαλεί τοπικό οίδημα και σπασμό. Ο μυϊκός σπασμός λειτουργεί ως προστατευτικός νάρθηκας ακινητοποιώντας την περιοχή αλλά προσθέτει ένα αίσθημα σφιξίματος που δυσκολεύει δραματικά την καθημερινότητα. Πολλοί συγχέουν αυτά τα συμπτώματα αναζητώντας στοιχεία για τον πόνο στο στήθος ανησυχώντας λανθασμένα για την καρδιά τους.
4. Εμβιομηχανική του σερβίς και στροφική φόρτιση
Το σερβίς στο τένις απαιτεί τον τέλειο συγχρονισμό ολόκληρου του σώματος. Κατά τη φάση της προετοιμασίας ο παίκτης εκτελεί ακραία υπερέκταση και πλάγια κάμψη της σπονδυλικής στήλης διατείνοντας τους κοιλιακούς και μεσοπλεύριους μύες στο μέγιστο όριό τους.
Αμέσως μετά την επαφή με το μπαλάκι το σώμα πρέπει να επιβραδύνει βίαια όλη αυτή την ορμή. Η έκκεντρη σύσπαση των μυών της αντίθετης πλευράς του κορμού προκειμένου να φρενάρουν τη στροφή δημιουργεί τεράστιο μηχανικό στρες στα σημεία πρόσφυσής τους πάνω στα πλευρά.
Εάν ο συντονισμός της κινητικής αλυσίδας σπάσει έστω και για κλάσματα του δευτερολέπτου οι μύες του θώρακα απορροφούν δυσανάλογα μεγάλο μέρος της δύναμης οδηγώντας άμεσα σε μικροσκοπικές ή μακροσκοπικές ρήξεις ιστού.
5. Υπερφόρτωση του πλάγιου κοιλιακού μυός
Τα χτυπήματα εδάφους ιδιαίτερα το forehand με ανοιχτή στάση βασίζονται αποκλειστικά στην παραγωγή δύναμης από την περιστροφή του κορμού. Ο έξω λοξός κοιλιακός μυς ο οποίος ξεκινά από τα κατώτερα πλευρά σηκώνει το κύριο βάρος αυτής της προσπάθειας.
Η συνεχής επανάληψη αυτής της εκρηκτικής στροφής για δύο ή τρεις ώρες ενός αγώνα εξαντλεί γρήγορα τις μυϊκές ίνες. Η υπερκόπωση μειώνει την ελαστικότητα του μυός καθιστώντας τον ευάλωτο στον τραυματισμό.
Η θλάση του λοξού κοιλιακού εκδηλώνεται με πόνο στα κατώτερα πλευρά και στο πλάι της κοιλιάς. Ο παίκτης νιώθει έντονη δυσφορία όταν προσπαθεί να στρίψει τον κορμό του στο κρεβάτι ή να σηκωθεί από καθιστή θέση.
6. Κατάγματα κοπώσεως των πλευρών
Αν και σπανιότερα οι επαγγελματίες παίκτες αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο καταγμάτων κοπώσεως στα πλευρά. Πρόκειται για μικροσκοπικές ρωγμές στο οστό οι οποίες προκαλούνται από τη χρόνια συσσώρευση μηχανικού στρες χωρίς επαρκή χρόνο επούλωσης.
Η συνεχής και ασύμμετρη έλξη των ισχυρών μυών πάνω στον οστίτη ιστό εξασθενεί σταδιακά τη δομή της πλευράς. Τα κατάγματα αυτά εμφανίζονται συνήθως στις μέσες και κατώτερες πλευρές της αντίθετης πλευράς από το χέρι που κρατά τη ρακέτα.
Ο πόνος του κατάγματος κοπώσεως είναι βαθύς συνεχής και αυξάνεται σταδιακά μέσα στις εβδομάδες. Η διάγνωση συχνά διαφεύγει από τις απλές ακτινογραφίες στα αρχικά στάδια και απαιτείται σπινθηρογράφημα οστών ή μαγνητική τομογραφία για την επιβεβαίωση.
7. Η επίδραση της επιφάνειας του γηπέδου και του εξοπλισμού
Οι σκληρές επιφάνειες γηπέδων δεν επιτρέπουν την ολίσθηση του ποδιού αυξάνοντας δραματικά τους κραδασμούς που μεταφέρονται στον κορμό. Όταν τα πόδια κλειδώνουν απότομα στο έδαφος ο κορμός αναγκάζεται να απορροφήσει όλη την αδράνεια του χτυπήματος.
Η επιλογή της ρακέτας και ο τύπος του πλέγματος διαδραματίζουν επίσης κρίσιμο ρόλο. Μια πολύ σκληρή ρακέτα με σφιχτό πλέγμα μεταδίδει περισσότερους κραδασμούς στο χέρι και κατ’ επέκταση στους μύες της πλάτης και του θώρακα.
Ακόμη και η χρήση βαριών μπαλών σε συνθήκες υψηλής υγρασίας απαιτεί μεγαλύτερη μυϊκή προσπάθεια σε κάθε χτύπημα εντείνοντας την κόπωση του πυρήνα του σώματος πολύ πιο γρήγορα από το φυσιολογικό.
8. Σύνδρομο πλευροχονδρίτιδας
Η πλευροχονδρίτιδα αποτελεί φλεγμονή του χόνδρου που ενώνει τις πλευρές με το στέρνο. Οι βίαιες συσπάσεις του θωρακικού κλωβού στο τένις μπορεί να ερεθίσουν αυτή την ευαίσθητη άρθρωση.
Ο πόνος εντοπίζεται στο πρόσθιο μέρος του στήθους συνήθως κοντά στο στέρνο και μπορεί να αντανακλά προς την πλάτη. Επιδεινώνεται με την άσκηση πίεσης στο σημείο και την εκτέλεση κινήσεων που διατείνουν τον θώρακα.
Η πάθηση είναι καλοήθης αλλά εξαιρετικά ενοχλητική. Ο ασθενής συχνά πανικοβάλλεται νομίζοντας ότι παθαίνει έμφραγμα ωστόσο η ψηλαφητή ευαισθησία των χόνδρων επιβεβαιώνει τη μυοσκελετική φύση του προβλήματος.
9. Μυϊκές ανισορροπίες στην περιοχή του πυρήνα
Η μονομερής φύση του τένις δημιουργεί σημαντικές ανατομικές ανισορροπίες. Ο κορμός ενός τενίστα είναι συνήθως υπεραναπτυγμένος από τη μία πλευρά προκαλώντας ασυμμετρία στη δύναμη και την ευλυγισία.
Αυτή η ανισορροπία σημαίνει ότι η μία πλευρά του θώρακα δέχεται πολύ μεγαλύτερα φορτία τάσης από την άλλη. Η πιο αδύναμη πλευρά αναγκάζεται να υπερλειτουργήσει για να διατηρήσει τη σταθερότητα οδηγώντας σε πρόωρη εξάντληση και θλάση.
Η απουσία ενός ισορροπημένου προγράμματος ενδυνάμωσης εκτός γηπέδου το οποίο να στοχεύει στην αποκατάσταση αυτής της συμμετρίας αποτελεί τον κύριο λόγο υποτροπής των τραυματισμών του θώρακα.
10. Ο ρόλος της αναπνοής και η κόπωση του διαφράγματος
Οι παίκτες του τένις χρησιμοποιούν συχνά έντονες εκπνοές ή φωνές τη στιγμή του χτυπήματος για να αυξήσουν την παραγωγή δύναμης. Η κίνηση αυτή εμπλέκει άμεσα το διάφραγμα και τους αναπνευστικούς μύες.
Σε αγώνες μεγάλης διάρκειας οι μύες της αναπνοής υφίστανται ακραία κόπωση. Ο σπασμός του διαφράγματος είναι μια συνηθισμένη αντίδραση στην υπερπροσπάθεια προκαλώντας τον γνωστό πλευρικό πόνο.
Ο πόνος αυτός εντοπίζεται ακριβώς κάτω από το δεξί ή το αριστερό πλευρικό τόξο και δίνει την αίσθηση μαχαιριάς. Η βελτίωση της αερόβιας ικανότητας και η εκμάθηση διαφραγματικής αναπνοής μειώνουν σημαντικά την εμφάνιση αυτού του φαινομένου.
11. Αφυδάτωση και διαταραχές ηλεκτρολυτών
Οι αγώνες τένις διεξάγονται συχνά κάτω από τον καυτό ήλιο με την απώλεια ιδρώτα να αγγίζει τα δύο λίτρα ανά ώρα. Η απώλεια αυτή στερεί από τους μύες το νερό και τους απαραίτητους ηλεκτρολύτες.
Το κάλιο και το μαγνήσιο ρυθμίζουν τον μηχανισμό χαλάρωσης των μυών. Όταν τα επίπεδά τους πέφτουν οι μεσοπλεύριοι και κοιλιακοί μύες εμφανίζουν μικροσπασμούς οι οποίοι σταδιακά εξελίσσονται σε επώδυνες κράμπες του κορμού.
Η αίσθηση της κράμπας στα πλευρά είναι τρομακτική καθώς το άτομο αδυνατεί να αναπνεύσει φυσιολογικά. Η συστηματική κατανάλωση ισοτονικών υγρών καθ’ όλη τη διάρκεια του αγώνα προλαμβάνει αυτή τη δραματική εξέλιξη.
12. Προληπτικά μέτρα και ενδυνάμωση κορμού
Η προστασία του θωρακικού κλωβού απαιτεί τη συστηματική ενδυνάμωση του πυρήνα του σώματος.
| Πρόληψη / Άσκηση | Εμβιομηχανικό Όφελος |
|---|---|
| Σανίδα με Περιστροφές | Αυξάνει την αντοχή των λοξών κοιλιακών και σταθεροποιεί τον θώρακα. |
| Ρίψεις Medicine Ball | Εκπαιδεύει τον κορμό να απορροφά εκρηκτικά τη στροφική κινητική ενέργεια. |
| Διατάσεις με Foam Roller | Απελευθερώνει τη συσσωρευμένη τάση από την περιοχή του πλατύ ραχιαίου. |
| Αλλαγή Εξοπλισμού | Η επιλογή ρακέτας απορρόφησης κραδασμών μειώνει τη μηχανική καταπόνηση. |
Η εφαρμογή αυτού του εξειδικευμένου προγράμματος προετοιμάζει το σώμα να διαχειριστεί με ασφάλεια τις ακραίες διατμητικές δυνάμεις του αθλήματος.
13. Διαφορική διάγνωση άλλων παθολογιών
Είναι κρίσιμο να διαφοροποιηθεί ο μυοσκελετικός πόνος από σοβαρότερες καταστάσεις των εσωτερικών οργάνων. Ένας πόνος στο αριστερό πλευρικό τόξο μπορεί σπάνια να υποδηλώνει ρήξη ή μεγέθυνση του σπλήνα η οποία επιδεινώνεται με την άσκηση.
Στη δεξιά πλευρά ο πόνος κάτω από τα πλευρά μπορεί να σχετίζεται με χολολιθίαση η οποία ερεθίζεται από τις μηχανικές αναταράξεις του τρεξίματος. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο πόνος δεν επηρεάζεται από τις κινήσεις του κορμού αλλά είναι συνεχής και επίμονος.
Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος όπως η πλευρίτιδα εκδηλώνονται επίσης με οξύ πόνο κατά την εισπνοή ωστόσο συνοδεύονται από πυρετό ή βήχα επιτρέποντας στον ιατρό να κάνει τον σωστό διαχωρισμό.
14. Πότε απαιτείται ιατρικός απεικονιστικός έλεγχος
Παρόλο που οι περισσότερες θλάσεις αναρρώνουν με ξεκούραση συγκεκριμένα συμπτώματα υπαγορεύουν την ανάγκη για άμεση ιατρική παρέμβαση. Η έγκαιρη διάγνωση προλαμβάνει τις μακροχρόνιες επιπλοκές.
Εάν ο πόνος είναι τόσο έντονος που εμποδίζει την ικανότητα για φυσιολογική αναπνοή η υποψία κατάγματος πλευράς είναι ισχυρή. Απαιτείται ακτινογραφία θώρακος και ενδεχομένως αξονική τομογραφία για τον αποκλεισμό πνευμοθώρακα.
Επιπρόσθετα εάν ο πόνος δεν παρουσιάζει σημάδια βελτίωσης μετά από δύο εβδομάδες πλήρους αποχής από το τένις η ιατρική εκτίμηση είναι επιβεβλημένη. Η μαγνητική τομογραφία θα αποκαλύψει αν υπάρχει βαθύτερη ρήξη ιστών ή κάποιο κάταγμα κοπώσεως που χρήζει παρατεταμένης ακινητοποίησης.
15. Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
1. Πόσος χρόνος χρειάζεται για να επουλωθεί η θλάση των πλευρών;
Μια ήπια θλάση απαιτεί τρεις έως έξι εβδομάδες πλήρους αποχής από το τένις για να επουλωθεί πλήρως ενώ πιο σοβαροί τραυματισμοί μπορεί να χρειαστούν μήνες.
2. Πρέπει να δέσω σφιχτά τα πλευρά μου για ανακούφιση;
Όχι η περίδεση του θώρακα αντενδείκνυται πλήρως διότι περιορίζει την έκπτυξη των πνευμόνων αυξάνοντας δραματικά τον κίνδυνο ανάπτυξης πνευμονίας.
3. Μπορώ να κάνω ποδήλατο ή τζόκινγκ όσο αναρρώνω;
Η στατική ποδηλασία επιτρέπεται εφόσον δεν προκαλεί πόνο ωστόσο το τζόκινγκ μεταφέρει κραδασμούς στον θώρακα και συνήθως επιδεινώνει τη φλεγμονή.
4. Βοηθάει ο πάγος σε αυτόν τον τραυματισμό;
Ο πάγος ανακουφίζει εξαιρετικά από τον πόνο και περιορίζει το οίδημα εάν εφαρμοστεί για δεκαπέντε λεπτά αρκετές φορές την ημέρα κατά τις πρώτες σαράντα οκτώ ώρες.
5. Είναι πιθανό ο πόνος να προέρχεται από λάθος τεχνική σερβίς;
Απολύτως το κακό σερβίς όπου ο παίκτης λυγίζει υπερβολικά τη μέση αντί να χρησιμοποιεί τα πόδια φορτώνει όλη την πίεση στους μεσοπλεύριους μύες προκαλώντας συχνούς τραυματισμούς.
6. Το μασάζ στην περιοχή θα με βοηθήσει;
Η ήπια μάλαξη βοηθά στη χαλάρωση των μυϊκών σπασμών περιφερικά του τραύματος ωστόσο η άμεση πίεση πάνω στις τραυματισμένες ίνες πρέπει να αποφεύγεται αυστηρά.
7. Τα παυσίπονα είναι ασφαλή πριν τον αγώνα;
Η λήψη παυσίπονων πριν τον αγώνα κρύβει τον πόνο αφαιρώντας τον προστατευτικό μηχανισμό του σώματος γεγονός που οδηγεί σχεδόν πάντα σε βαρύτερη ρήξη των μυών.
8. Μπορεί ο φυσιοθεραπευτής να επιταχύνει τη θεραπεία;
Η φυσικοθεραπεία προσφέρει τεράστια οφέλη μέσω της χρήσης ραδιοσυχνοτήτων τεκαρθραπείας και εξειδικευμένης κινησιοθεραπείας μειώνοντας στο μισό τον χρόνο αποκατάστασης.
16. Βιβλιογραφία
Αποποίηση ευθύνης: Το περιεχόμενο προορίζεται για ενημέρωση και δεν αντικαθιστά ιατρική συμβουλή. Πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας για εξατομικευμένη θεραπεία.
